Schoonmaken van koperen blaasinstrumenten

In de zomervakantie liggen veel muziekverenigingen en orkesten stil. Veel mensen laten hun koperen blaasinstrument een aantal weken in de koffer zitten.
Sommigen willen ook graag hun instrument schoonmaken na een druk seizoen. Maar… hoe kun je dat het beste aanpakken? Dat is een vraag die mij vaak gesteld wordt. Hier een kort stappenplan!

1. Laat je instrument een halfuurtje weken in water (bv in de badkuip). Haal hiervoor het instrument helemaal uit elkaar. Wel goed onthouden op welke plaats ieder onderdeel hoort! Bescherm de onderdelen (en het bad) eventueel met een doek op de bodem van het bad. Voor het bad gebruik je lauw-warm water, met eventueel wat ontvettend afwasmiddel erin. Gebruik géén agressievere schoonmaakmiddelen of kokend water, want dit gaat ten koste van je lak. Spoel alle onderdelen na het weken even door en droog ze af.

2. Zet een pannetje halfgevuld met azijn en halfgevuld met water op het fornuis. Leg hier je mondstuk in en laat het mengsel ongeveer 10 minuten koken.
Daarna kun je de binnenkant van het mondstuk met een mondstukborsteltje schoonmaken. Daarna het mondstuk goed uitspoelen en afdrogen.

3. Ook de buizen moeten schoongemaakt worden met een borstel. Je kunt hiervoor speciale borstels aan een spiraalvormige stalen veer kopen bij de muziekhandel.
Vooral de leadpipe (buis waar het mondstuk in gaat) en de ventielbuizen moeten goed schoongemaakt worden. Naspoelen met water en goed laten drogen.

4. Als alle onderdelen schoon zijn kun je de buizen weer in elkaar zetten. Vet de buizen goed in met buizenvet/pompenvet of zuurvrije vaseline.

5. Dan is het tijd om de ventielen terug te plaatsen. Breng hiervoor speciale ventielolie aan de bovenkant van de ventielen en beweeg ze dan draaiend door de holte om de olie te verdelen. Wees hierbij niet te zuinig! Draai de ventielen vast. het teveel aan olie verlaat het instrument toch wel weer. Nu kunnen ventielen weer worden vastgedraaid.
(Eigenlijk geldt hetzelfde voor het in elkaar zetten van een schuivend instrument, zoals de trombone. Hiervoor is dan wel andere olie voor nodig, deze bestaat afhankelijk van het merk uit één of twee componenten. Plaats hiervoor de buitenschuif over de binnenste schuif en breng enkele druppels olie aan op de binnenkant van de schuif. Door nu goed heen en weer te schuiven, wordt de olie verdeeld. Eventueel kan hierna nog een enkele druppel water worden toegevoegd, eventueel met een speciale sproeier, om de olie gelijk al iets te verdunnen.)6. Dan is het een kwestie van oppoetsen met een zilver- of lakpoetsdoek, afhankelijk van het soort materiaal waarvan je instrument is gemaakt.

Merk je nou dat er iets niet goed is met je instrument? Dat kan bijvoorbeeld een versleten of verdwenen waterklepje zijn of iets anders… Neem geen risico, ga niet zelf ‘klussen’, maar breng je instrument naar een instrumentenreparateur!