Herdenken en vieren met muziek

Afgelopen week werd me vraag me meerdere keren gesteld: dat dirigeren met Koningsdag en 4 en 5 mei, dat is zeker voor jou niks belangrijks? Dat is voor jou zeker een noodzakelijk kwaad? Of even snel wat centjes verdienen?

Aan de ene kant snap ik die vraag wel; het gaat veelal om korte optredens die vaak ieder jaar een beetje op hetzelfde neerkomen, en vaak zit ik langer in de auto op en neer dan dat het optreden zelf duurt.

Maar aan de andere kant maken dat soort vragen me altijd een beetje kriegelig, want muziek is mijn vak, mijn passie!
En of dat nu muziek is in de vorm van een groots opgezet concert met orkest, koor, solisten en beelden, of een ingetogen 4 mei herdenking, dat is mij om het even.
Altijd wil ik mensen raken met muziek, en dat kan bij alle gelegenheden.
Juíst bij bijvoorbeeld herdenkingen kan muziek van zoveel meer waarde zijn dan een hoop woorden. Niet voor niks is er een spreekwoord: waar woorden zwijgen, spreekt de muziek.

Hetzelfde geldt voor het verplichte Wilhelmus op Koningsdag en Bevrijdingsdag. Ik zal het nog sterker vertellen: het voelt als een eer en ik doe het zelfs met enige trots!
Ik kan er ook niet erg goed tegen als één en ander niet met een zekere waardigheid wordt uitgevoerd. En dan bedoel ik niet alleen de muzikale uitvoering maar ook de uitmonstering van de muzikanten.

En ja, ik kan natuurlijk niet ontkennen dat de daarmee gemoeide financiële vergoeding welkom is, maar het belangrijkste blijft dat de muziek mensen beroert!

Blog 2.0

Enkele jaren geleden postte ik wekelijks een blog op deze website. Daar kwam een beetje de klad in door allerlei omstandigheden, maar ik wil dit weer gaan oppakken.

Ik ga niet weer wekelijks een blog schrijven hoor, maar vanaf april zal ik maandelijks een blog schrijven over muzikale zaken die mij op dat moment bezighouden. Het is de bedoeling dat iedere eerste week van de maand een blog gepubliceerd wordt.

De artikelen zullen meestal een informatief karakter hebben, bijvoorbeeld over een boek dat interessant is om te lezen, of bepaalde technieken waarover ik jullie graag meer wil vertellen, misschien informatie die ik heb opgedaan in masterclasses of workshops, etc etc.

Natuurlijk zal ik het niet laten om af en toe in te spelen op de actualiteit in onze samenleving.

Heb je zelf vragen waar je mee zit en waar je graag een antwoord op wilt van mij?

Stuur me dan gerust een berichtje, wie weet zie je het antwoord op jouw vraag dan terug in één van mijn blogs!

Muzikale groet,

Judith 🙂

PS volg je mij al op Facebook, Twitter en Instagram? Doen hoor, want daar drop ik ook regelmatig interessante informatie!

Het nieuwe seizoen is weer van start

Het is inmiddels september en het nieuwe muziekseizoen is alweer eventjes op gang.
Het eerste concert is al achter de rug, dat was dit jaar al heel vroeg! Met het Senioren Orkest van Amor Musae traden we op dinsdagmorgen 21 augustus op tgv het jubileum van Senioren Harmonie Dongen in Dongen!

Vorig seizoen ben ik, na lang wikken en wegen, gestopt met het dirigeren van KEM Sint Cecilia in Huijbergen.
Hoewel ik voor 400% achter mijn beslissing stond, was het afscheid in de lente toch moeilijk… Natuurlijk had ik zo mijn redenen om te stoppen bij dit orkest, maar in de bijna 8 jaar dat ik voor het orkest stond zijn ook fijne banden met orkestleden opgebouwd. Het lied wat was geschreven voor mijn afscheid was grappig en ontroerend en mijn afscheidsspeech was zwaar, maar recht uit mijn hart.
De appelboom (de Franse appeltjes pomme pomme waren jarenlang mijn stokpaardje) heeft inmiddels een mooi plaatsje in de tuin gekregen…

Maar ik zou schrijven over het nieuwe seizoen!
Een seizoen met een boel leuke optredens in het vooruitzicht. Met de Scheldezonen gaan we in januari weer een onwijs tof klassiek concert wegzetten, en in december is er al een uitwisseling met een orkest uit Brussel.
Bij Amor Musae zijn alle ogen gericht op een nieuwe editie van Prinsenbeek’s got talent, maar natuurlijk is er ook weer het traditionele kermisconcert!
NIETriet, treedt 15 september op in het Chassé Theater t.g.v. de Kulturele Amateur Manifestatie. En evenals Amor Tubae treedt NIETriet ook op bij het sponsordiner van de stichting Musical Instruments for Children.

En dan nog Rudolph’s Angels, het kerstseizoen zit er weer aan te komen, dus we gaan binnenkort weer lekker repeteren!

En dan is er nog het interimdirigentschap bij de Giessenburgse Muziekvereniging Da Capo. Hun dirigent is helaas geveld door de ziekte van Pfeiffer, en daarom ben ik met ingang van 19 september tot nader order aangesteld als interim dirigent. Op 13 oktober staat een gezamenlijk concert met zeemanskoor Bestevaer op de rol.

Naast alle dirigeer- en speelactiviteiten wordt er natuurlijk ook nog lesgegeven en gearrangeerd, oftewel ik heb weer helemaal zin in dit nieuwe seizoen!

afscheid en een nieuwe start

Zondag was mijn laatste concert met fanfare Sint Caecilia uit ‘s-Heerenhoek.
Ik ben daar ruim 8,5 jaar dirigent geweest. In september nam ik de beslissing dat ik niet verder wilde met deze club. Op de reden(en) hiervoor wil ik nu niet te diep meer ingaan.

Enfin, de weken verstreken en samen werkten we nog aan kerstconcerten en een oudejaarsmis, én aan dit afscheidsconcert. Want 15 januari 2017 was wel steeds in mijn achterhoofd… En ik keek er naar uit, ik was toe aan iets anders.

Maar goed, toen die dag er dan was, was het toch een zware middag…
Je hebt in 8,5 jaar toch een band opgebouwd met de leden van een vereniging, en dan is afscheid nemen lastig!

Het werd dus een emotioneel afscheid. Maar eigenlijk, eigenlijk vind ik dat niet zo erg… Ik denk dat het ook laat zien dat je als dirigent ook een mens bent, en dat je je volledig gegeven hebt aan een vereniging en dierbare banden hebt opgebouwd… Dus het was dan wel een emotioneel afscheid, maar het was tegelijkertijd ook heel mooi: mooie woorden die ik bewaar in mijn hart.

Het éne nog niet afgesloten of alweer aan de slag met iets anders.
Want 16 januari 2017 (gisteren dus!) startte ik met mijn nieuwe uitdaging. Ik ben gestart als dirigent van muziekvereniging de Scheldezonen in Hoogerheide. Ik ben daar al enkele jaren actief als koperdocent, maar nu dus ook als dirigent.

De eerste repetitie was in ieder geval een hele fijne repetitie: er werd goed gewerkt en de sfeer was goed. Hopelijk wordt ook dit weer een mooie en innige samenwerking!

Nieuw jaar, nieuwe uitdagingen

En inmiddels is het 2017! De kerstvakantie zit erop, en ik ben ook weer begonnen met alle muzikale activiteiten. Het eerste concert is al achter de rug en ik heb er ook alweer een aantal repetities op zitten!

Als eerste wil ik jullie, mijn trouwe bloglezers, natuurlijk het allerbeste wensen voor 2017. Natuurlijk veel muzikaal genoegen, maar vooral ook veel gezondheid!

Tsja, een nieuw jaar… Daar horen traditiegetrouw goede voornemens bij… Ik wil het dit jaar anders doen 5 pilule de viagra. Ik stel mezelf nieuwe uitdagingen in dit nieuwe jaar! Maar wel uitdagingen die passen bij mij, mijn leven en mijn idealen. Uitdagingen op persoonlijk vlak (die laat ik hier achterwege) en op muzikaal vlak!

De eerste uitdaging is het starten met het dirigeren van een ander orkest. Komend weekend leg ik mijn functie als dirigent bij de fanfare in ‘s-Heerenhoek neer, en vanaf volgende week start ik als dirigent van de harmonie in Hoogerheide.

Een andere uitdaging is dat ik vanaf deze week start met een (thuis)opleiding creatieve therapie, waarbij ik me uiteraard wil specialiseren in muziektherapie. Waarom?
De afgelopen maanden heb ik steeds gemerkt hoe goed muziek mensen in verschillende situaties kan helpen om rust te vinden, en soms zelfs kan helpen om het genezingsproces te versnellen.
Ik heb gemerkt hoe ik met mijn muziek andere mensen kan raken en hoe ik hen kan helpen zich weer wat meer thuis te voelen.
Dat heeft mij zodanig getriggerd dat ik daar meer van wilde leren, om dat (op termijn) ook in te kunnen gaan zetten in mijn praktijk als musicus en straks dus ook creatief therapeut.

Andere muzikale uitdagingen: mooie concerten geven, meer soleren en me verdiepen in meer muziekstijlen…

Er staat aardig wat op mijn uitdagingenlijstje! Ik heb zin in een gezond, muzikaal en uitdagend jaar!

Omkijken en vooruitzien

We schrijven 29 december 2016…
Het jaar is omgevlogen, het is inmiddels al bijna 2017. En zoals bijna iedereen doet in deze tijd wil ik ook omkijken en vooruitzien naar het nieuwe jaar…

Omkijken naar….
… prachtige concerten
… inspirerende gesprekken
… toffe workshops
… plezierige repetities
… het realiseren van mijn eigen Brabant Suite
… het spelen voor Serious Request
maar ook naar
… moeilijke beslissingen
… dierbare muziekvrienden/collegae die ons ontvallen zijn
… afscheid van een leerling die vanwege de ernstige ziekte van haar moeder gaat verhuizen

En weet je wat nou mooi is? Bij ieder van de zaken die ik hierboven heb geschreven heb ik wel een passend muziekstuk, dat de emotie van het moment weerspiegelt.. Muziek is emotie, muziek een taal, muziek een WERELDTAAL!

Vooruitzien probeer ik ook te doen, hoewel je natuurlijk nooit precies weet wat er zal komen…
Ik hoop in ieder geval op…
… fantastische concerten
… inspirerende repetities en lessen geven
… mooie composities maken
… met muziek verbindingen leggen

Ik wens jullie allemaal een fantastische jaarwisseling en een bijzonder gelukkig en gezond muzikaal 2017 toe!

Interessant leesvoer voor musici en verenigingsbesturen

Zoals de meesten van jullie wel weten, ben ik gek op lezen, dus als ik ook maar een beetje vrije tijd heb, vind je mij met een boek, weggekropen in een hoekje van de bank of, in de zomer,  in de tuin.

En wat is dan leuker dan een boek te lezen dat ook nog verband houdt met je werk?
In die categorie valt het boek ‘Verder kijken dan de muzieknoot lang is’ van Ivo Kouwenhoven.

Ivo Kouwenhoven kennen velen van jullie wellicht van de werken voor jeugdorkest/opleidingsorkest die hij heeft gecomponeerd, of van de jeugdfestivals die hij met zijn uitgeverij Himalaya Music organiseert…
Ivo schrijft regelmatig columns over zijn werk als dirigent van jeugdorkesten, en die columns lees ik altijd met veel plezier. Omdat ze verhalen over herkenbare situaties, maar vaak ook omdat het eye-openers zijn.
Ja, zeker weet ik zelf ook veel over werken met jeugdleden, maar ik probeer me op dat vlak ook steeds te verbeteren, en daar kan zo’n column soms echt een prikkel voor zijn!

Het boek is eigenlijk een verzameling van columns. Over jeugdbeleid, over omgaan met jeugdleden, met nieuwe leden, met toptalentjes, met wat minder begenadigde instrumentalisten, over aansluiten bij de belevingswereld van de jeugd, over ledenwerving, over dirigenten, maar ook over doorstroming vanuit het jeugdorkest, de jeugdopleiding, het behoud van leden, bladmuziek…
Eigenlijk over het hele wel en wee van een muziekvereniging met betrekking tot jeugd!

Ik denk dat het boek voor veel verenigingsbesturen, maar ook voor dirigenten een eye-opener kan zijn, een verfrissende kijk op de jeugd in een blaasorkest in deze tijd…

De tijd van Sinterklaascadeaus en kerstpakketten komt eraan, ik zou eigenlijk de besturen van al mijn orkesten aan willen raden om zichzelf dit boek cadeau te doen, of het op hun verlanglijstje te schrijven!
Waarom? Voor een sprankelend nieuwjaar vol blijvend jeugdig muziekenthousiasme!

Het boek is te bestellen door een mail te sturen naar info@himalayamusic.nl

 

Maestro

Als ik zeg ‘Maestro’, waar denk jij dan aan?

Misschien wel aan het ‘Maestro muziekspel’, een soort muzikale bingo uit het lesprogramma ‘Windkracht 10’. In dit lesprogramma voor de basisschool staan de instrumenten uit onze blaasorkesten centraal.

Iedereen kent wel ‘Maestro’ het programma van de NPO waarin BN-ers leren dirigeren. Bij al dit soort ‘talentenjachten’ bekruipt me het gevoel dat het allemaal doorgestoken kaart is, maar vooruit.
Het concept is goed en leert de Nederlandse kijker iets over klassieke muziek en het dirigeren daarvan.
Maestro, ja zo wordt een echte vakman/vrouw op het gebied van het dirigeren genoemd…

Maar dat dirigeren komt lang niet alleen maar neer op netjes de maat slaan en een goede mimiek… (Dat wat vooral in ‘Maestro’ naar voren komt)
Er komt meer bij kijken: een stukje mensenkennis, psychologie, groepsdynamiek, didactiek en natuurlijk ook veel kennis van instrumenten en (klassieke) muziek…

Nu is er een nieuw gezelschapsspel op de markt onder de naam ‘Wie wordt de Maestro’.
Het spel kent twee varianten:
‘Maestro Ensemble’ is het basisspel, wat je al kunt spelen met kinderen vanaf 7 jaar (ik heb het uitgeprobeerd met leerlingen en ze vinden het fantastisch!)
‘Maestro Symphony’ is wat lastiger en is geschikt voor kinderen vanaf 12 jaar. Voor dit spel is het handig als er al enige kennis over klassieke muziek voor handen is.
Bij het basisspel draait het erom om zo snel mogelijk 60 minuten muziek te maken. Dat doe je door zoveel mogelijk muziekstukken uit te voeren. Dat uitvoeren doe je door bladmuziek en instrumenten te kopen of huren. Verder zijn er nog kanskaarten die het extra spannend maken!

Bij het gevorderdenspel draait het niet om wie  als eerste zijn zestig minuten muziek vol heeft, maar wie de meeste punten scoort. Die punten kun je verdienen op verschillende fronten: een gevarieerd repertoire, het inzetten van solisten, verschillende instrumentalisten en bezettingen etc etc… Kortom er worden meer echte ‘maestro’-skills van je verwacht!

Ik ben erg enthousiast over het spel! Leerlingen (zowel kinderen als volwassenen) vinden het leuk, én leren er van.
En eerlijk gezegd: zelf leer ik er ook van! Een absolute aanrader dus, dit spel! Het spel is te koop voor iets minder dan 50 euro. Wellicht een leuk idee voor een muzikale sinterklaasavond?

Blessures bij het musiceren

Muziek maak je niet alleen met je instrument, maar vooral ook met je lichaam. Voor zangers en dirigenten geldt zelfs: het lichaam is hun énige instrument. Om ontspannen te kunnen musiceren is een goede lichaamsbeheersing dus essentieel. Een verkeerde houding of techniek kan tot allerlei klachten leiden, zoals pijn en ontstekingen aan spieren, pezen en gewrichten of problemen met de ademhaling of stembanden.
Pijn, krachtverlies en stijfheid beïnvloeden de muzikale prestaties. Door een stijve nek of een pijnlijke schouder ga je anders bewegen. Zo raken de spieren uit balans. Ook kan pijn je ademhaling, concentratievermogen, slaappatroon en stemming negatief beïnvloeden. Je dreigt dan in een vicieuze cirkel te belanden, waardoor je niet meer optimaal kunt functioneren.

Een goede lichaamsbeheersing is van levensbelang voor en musicus, maar ook voor een amateurmuzikant die (vele) uren per week studeert.

Je kunt hiervoor naar een Mensendieck therapeut gaan die je leert om je lichaam beter te beheersen, maar ook de Alexander techniek wordt veel gebruikt.

Ik zal uitleggen wat het verschil is tussen die twee:

Bij Mensendieck draait het erom dat veel klachten kunnen worden behandeld of liever nog voorkomen met behulp  van een Mensendieck therapeut.  . De oefentherapeut maakt patienten bewust van hun houding en manier van spelen in relatie tot de klachten die ze hebben, maar ook van de reactie van het lichaam op pijn, (over)belasting en spanningen.
Samen gaan patient en therapeut op zoek naar de oorzaak van de klachten. Onder begeleiding van de therapeut leert een musicus zo een gezondere houding en manier van spelen. Zo leer je verkeerde (speel)gewoontes herkennen en doorbreken, wat uiteraard beter is voor jou en je lichaam, maar ook voor je muziek!

De Alexander Techniek leert musici hoe ze efficienter kunnen omgaan met hun bewegingsmechanisme.
Ook wordt deze gebruikt om klachten te voorkomen en verhelpen, podiumangst te verminderen en beter te presteren!

Omdat musici veel van zichzelf in de muziek leggen, wordt er niet alleen gekeken naar enkel fysieke factoren. Ook wordt je bewuster van dingen als: Hoe ga ik om met druk? Wat denk ik precies voor dat moeilijke loopje? Door o.a. antwoord te geven op deze vragen, raak je geoefend in het opsporen van overbodige mechanismen en gedachten die de muziek en de uitvoering ervan hinderen.

Alexander Techniek biedt je de mogelijkheid om belemmerende en vaak hinderlijke mechanismen mentaal te leren stoppen, zodat de muziek vollediger tot zijn recht kan komen. Door het benaderen van je lichaam en geest als een eenheid en het zuiver focussen van je gedachten, ben je beter in staat om geco?rdineerd te handelen.

Aan veel conservatoria is Alexander Techniek tegenwoordig een vast onderdeel van het curriculum. Musici en conservatoriumstudenten staan vaak onder grote druk om zo goed mogelijk te presteren. Denk bijvoorbeeld aan optredens, voorspeelklassen, examenstress, het samenspel met collega-musici en je (onberispelijke) persoonlijke prestatie. Je wilt niet verstek laten gaan omdat je bijvoorbeeld last hebt van je pols!
Bovendien bestaat dan de kans dat je plek wordt ingenomen door een andere kandidaat. Veel musici trekken vaak pas laat aan de bel als er iets mis is. Dit is jammer, want hoe eerder je een klacht signaleert hoe beter je hem in de regel kan verhelpen.

Ikzelf heb gelukkig geen klachten, maar wil me toch verder gaan verdiepen in Mensendieck en de Alexander techniek. Voor mezelf, maar ook om mijn leerlingen en orkestleden daarmee te kunnen helpen!

Houdbaarheidsdatum?

Soms krijg ik weleens vragen van muzikanten, of van sollicitatiecommissies wat de houdbaarheidsdatum van een dirigent is bij een orkest…
Zo’n dirigent die misschien wel 40 jaar voor een orkest staat, wat ik daar dan van vind…

Ik vind dat altijd een moeilijke vraag. Net zoals bij etenswaren is de houdbaarheidsdatum afhankelijk van een aantal factoren:
– de dirigent, zijn belevingswereld, zijn ervaringen en ambities
– de orkestleden, hun belevingswereld, hun muzikale ambities en hun bereidheid om zich in te zetten voor het orkest
– het bestuur, hun kennis, kunde, daadkracht en communicatie
– de samensmelting van deze factoren, en de mengverhouding daarvan

Je snapt dat al deze factoren steeds wisselend zijn, dus ik denk dat er geen vaste houdbaarheidsdatum is voor dirigenten.
Wel denk ik dat je als dirigent regelmatig voor jezelf op een rijtje moet zetten hoe alles gaat en hoe het staat met jouw houdbaarheidsdatum bij een bepaald orkest.

Ikzelf doe dat ook regelmatig, maar toch blijft het dan lastig om een goede beslissing te nemen, maar het is wel superbelangrijk!
Je moet daarbij in het belang van de vereniging denken, maar vooral ook een goede beslissing voor jezelf nemen.
Zo besloot ik onlangs dat ik, na acht jaar, ga stoppen als dirigent bij fanfare Sint Caecilia in ‘s-Heerenhoek… 15 januari 2017 zal mijn afscheidsconcert daar zijn.

Ik denk dat maximaal 10 jaar voor 1 orkest staan een goed uitgangspunt is, maar als alle partijen elkaar nog prima motiveren, inspireren en enthousiasmeren, dan kan het misschien best 15 jaar worden, of 20 of 30…

Wat vind jij? Is er een maximale tijd dat een dirigent voor een orkest kan/mag staan? En waarom?