waarom een seniorenorkest?

Als je mensen vertelt dat je, als relatief jonge dirigent, een jeugdorkest dirigeert kijkt niemand vreemd op. Sterker nog, je krijgt een boel positieve reacties, want de jeugd heeft de toekomst.
Maar als je dan vervolgens vertelt dat je ook een seniorenorkest onder je hoede hebt, valt het gesprek stil of krijg je als reactie een nietszeggend antwoord…
Want ja, senioren, aftakelende grijze duiven op weg naar de dood met een muzieksmaak uit de tijd van Vrouw Holle, daar wil je als jonge man of vrouw toch niet dirigeren??

Ik ben nu iets meer dan 2 jaar dirigent van seniorenorkest Amor Musae in Prinsenbeek. Een seniorenorkest onder de vlag van een vereniging van naam en faam…
En ik kan jullie verzekeren, geen repetitie is saai en ik werk er met veel plezier!

De muzieksmaak past prima in mijn straatje (maar dat is natuurlijk heel persoonlijk) en de, inderdaad dikwijls grijsharige, senioren spelen nog een aardig partijtje weg… Het is iedere maandagmorgen een feest om met hen te werken. Ze zijn, dat klinkt misschien gek, leergierig en enthousiast! Soms moet je wat duidelijker spreken of iets meer geduld hebben dan met een ander orkest, maar in het algemeen gaat het prima.

En weet je, het is ook wel logisch. Mensen worden steeds ouder, ze draaien steeds langer gewoon mee in de samenleving, en dat zie je ook in dit soort orkesten terug.

Ik ben van mening dat een seniorenorkest ook echt een bijzondere functie heeft binnen onze samenleving. Optredens kunnen vaak overdag plaatsvinden (daar waar de reguliere fanfare of harmonie niet kan omdat leden nog moeten werken). Naast de echte concerten op een heuse concertlocatie, is er voor seniorenorkesten ook een rol weggelegd om bijvoorbeeld te spelen voor dementerenden, of in verzorgings- en verpleegtehuizen.

Kortom, ik wil afrekenen met de afwijzende en neerbuigende houding ten opzichte van seniorenorkesten!

Muziek en blessures

Bij veel bedrijven wordt aandacht besteed aan ARBO-richtlijnen om zodoende allerlei arbeidsgerelateerde blessures te voorkomen..
Als musicus ben je in de meeste gevallen zélf verantwoordelijk voor het beschermen van je lijf tegen allerlei blessures.

Natuurlijk denken de meeste mensen dan gelijk aan gehoorschade die opgelopen kan worden. En ja, ik controleer ook regelmatig met een speciale app of ik mijn oren niet aan téveel dB’s bloot stel viagra original.

Maar als dirigent kun je ook last krijgen van blessures aan armen, schouder, nek en bovenrug…
Het is goed om regelmatig te sporten en op die manier je core goed te trainen, zodat je minder snel vatbaar bent voor dit soort blessures. Belangrijk is het ook om regelmatig voldoende rust te nemen…

Anderen beschermen je hier niet tegen, dus dit is echt iets waarvoor je zelf verantwoordelijk bent.
Kortom de dirigent is veelal zijn eigen ARBO-bewaker!!

muziektherapie

Dat muziek mensen kan helpen en steunen in moeilijke tijden, dat wist ik allang. Ik maak er zelf ook dankbaar gebruik van en weet doorgaans precies welke muziek ik wanneer moet luisteren.
Maar muziek kan nog op veel meer terreinen iets voor mensen betekenen.

Afgelopen week volgde ik een workshop ‘de kracht en betekenis van muziek’ gegeven door een muziektherapeut die werkzaam is bij een zorgstichting voor ouderen.
Ik had me ingeschreven voor deze workshop om meer te weten te komen over hoe ik mensen met muziek kan helpen. Niet alleen in mijn lessen, maar juist ook tijdens concerten in bijvoorbeeld verzorgingstehuizen etc…

En ik moet zeggen, het was een fantastische workshop,waarin ik veel heb geleerd over muziek en ouderen, emoties die muziek bij hen oproept, maar ook hoe je muziek kunt inzetten om mensen weer een veilig gevoel te kunnen geven… Jammer eigenlijk dat ik dit alles nu pas leer. Met mijn inmiddels overleden dementerende schoonmoeder was het vast erg leuk geweest om samen muziek te beleven.

Maar ook voor concerten in verzorgingstehuizen heb ik fantastische ideeën opgedaan om mensen nog meer te laten ontspannen met muziek…

En stiekem, stiekem zou ik wel meer willen lezen en leren over muziektherapie. In de komende kerstvakantie ga ik er in ieder geval over lézen, en wie weet ligt daar nog wel een mooie activiteit voor mij… Want waarom zou je muzieklessen en dirigentschappen niet kunnen combineren met muziektherapie… Genoeg stof tot nadenken!

Heb jij ervaring met muziektherapie? Deel ze dan met mij en lezers van dit blog! Ik ben erg benieuwd!

Kerstmuziek

Ja, het is weer die tijd: de kerstconcerten komen er aan! Voor de één een noodzakelijk kwaad, voor de ander een jaarlijks terugkerend muzikaal feest.

Hoe dat voor mij zit? Muziek maken/dirigeren is altijd erg leuk. Ik snap dat mensen het wellicht naar vinden om ieder jaar dezelfde liedjes te spelen. Voor een deel hebben zij natuurlijk gelijk. Kerst blijft kerst, en zeker als het gaat om samenzang zullen vaak dezelfde liederen voorbij komen.

Maar toch is kerst voor mij ieder jaar een uitdaging. Want ik probeer toch ieder jaar iets anders te doen. Bijvoorbeeld een heel klassiek stuk met een orkest dat daar weinig ervaring mee heeft, of een samenwerking van orkest met koor of solist, of een optreden waarin ook kleine ensembles optreden…
Zelf musiceren met kerst vind ik het allerleukst in een klein (koper)ensemble met klassieke muziek.
En zo blijft kerst een tijd van veel muziek en ook verschillende muzikale uitdagingen, uiteraard passend binnen tradities van het kerstfeest.

Ik ben benieuwd hoe jullie tegen kerst en kerstoptredens aankijken! Wat vind je tof om te doen? En wat spreekt je totaal niet aan?

Iets om naar toe te werken

Gisteren deed ik met één van mijn orkesten mee aan een festival voor opleidingsorkesten. Ieder orkest speelde 15 minuten en kreeg een opbouwende beoordeling mee. (geen punten dus!)

Na afloop stond ik nog wat na te praten met deze en gene en jawel, daar was plots de discussie over het concours weer!

Ja, je hebt als muzikant en als orkest iets nodig om naar toe te werken, iets waar je er wilt staan, waar je wil pieken. Van oudsher wordt daarvoor het concours gebruikt. Een concours in zijn traditionele vorm waarin orkesten een inspeelwerk, een verplicht en een vrij werk spelen. Deze werken worden door een deskundige jury met punten beoordeeld, en aan de hand daarvan krijgt het orkest een bepaalde prijs.
Je vindt ze nog steeds, deze concoursen, maar ze maken plaats voor het concours nieuwe stijl. Een concours waarbij je als orkest een compleet programma mag presenteren binnen een bepaalde tijdsduur. Zodat je eigenlijk een concert kunt wegzetten.
Vaak wordt dit door het publiek meer gewaardeerd dan die ‘zware’ concoursstukken.
En dan is er nog het concours voor lichte muziek, waarbij ook elementen als show meespelen…

Dus ja, een concours kán, ook in deze tijd, zo’n moment zijn waar je als orkest naar toe werkt. Maar, zo’n moment kan ook heel goed een soort promsconcert zijn, of een ander concert waarin je bijvoorbeeld samenwerkt met andere muziek- of kunstvormen…

Muziek blijft daarnaast vooral een kunst, een beleving vol emoties, en het is lastig om daar een cijfermatig waarde-oordeel aan te geven.
Bovendien wil ik als dirigent alléén aan een concours deelnemen als de orkestleden daar ook achter staan. Zij moeten er immers ook voor studeren.

Kortom: een concours kan zeker worden gebruikt als piekmoment voor een orkest, maar het voor mij niet noodzakelijk om aan concoursen deel te nemen!

Programmeren voor blaasorkesten

De zomervakantie is ook voor mij als dirigent een periode om tot rust te komen en nieuwe energie en inspiratie op te doen. Tegelijkertijd is er júist in deze periode ruim de tijd om programma’s voor het komende seizoen te bedenken..

En dat valt nog lang niet altijd mee.
Niet alle werken/arrangementen zijn geschikt voor elk orkest, je zit met niveauverschillen, maar soms ook met bezettingsproblematiek waardoor je niet alle werken kunt programmeren… Je moet rekening houden met de plaats waar je het programma moet brengen. Het programma moet voldoende uitdaging voor je orkest bieden

Hoe maak je dan keuzes? In 2010 was ik bij een symposium ‘De kunst van het programmeren’ in de hoop daar inspiratie op te doen voor een goede aanpak…

Om een lang verhaal kort te maken: dé manier van programmeren bestaat niet. Immers er zijn prachtige concertprogramma’s zonder rode draad, maar er zijn ook slechte programma’s die wél een rode draad hebben…

Persoonlijk probeer ik altijd zoveel mogelijk het educatieve (ik wil ook het orkest ontwikkelen) te laten samen gaan met de wensen van het publiek.
En daarbij ben ik zeker niet bang om een wat langer/zwaarder stuk te programmeren!