fbpx

Musicus 2.0

Ik hoor veel mensen al denken: wat is dat nou weer voor hippe term…
En toch dekt dit de lading denk ik..

Als musicus moet je in de huidige samenleving jezelf een beetje opnieuw uitvinden. Sommige collegae vinden dat niet leuk, ronduit vervelend of misschien gewoon heel spannend of zelfs eng.

Ik vind het persoonlijk wel leuk: Ik denk dat het goed is dat je regelmatig gedwongen wordt om te reflecteren op je eigen functioneren.
En dat dan in relatie tot hoe de samenleving er op dat moment uit ziet.

Jezelf opnieuw uitvinden om zo musicus 2.0 te worden, dat is best spannend, maar ook juist heel erg leuk, want het is ook een uitdaging!
Ik schreef vorige week al over een andere manier van lesgeven, maar wat te denken van een stuk marketing (hoe zorg je dat je je doelgroep bereikt?!), een stuk sociaal werk (ja soms voel ik me echt een sociaal werker, en weet je als dat een keer nodig is, dan doe ik dat met liefde. Want het is ook een teken dat mijn pupil mij vertrouwt, en dat is belangrijk om samen een doel te bereiken.

Het heeft er misschien ook mee te maken dat ik van nature behoorlijk leergierig ben: ik wil steeds meer weten en ontdekken en dat komt goed van pas! Ik schrijf nu Musicus 2.0, maar ik denk dat ik in mijn carrière ook nog wel de 3.0 en de 4.0 zou kunnen meemaken!

Omkijken en vooruitzien


De titel van deze blogpost zou je wellicht eerder verwachten aan het eind van een jaar, maar ik schrijf dit verhaal toch echt hartje zomer. Wél aan het eind van de zomervakantie.. Een zomervakantie die zo anders was dan dat velen van ons zich dat in januari of februari hadden voorgesteld. 

Dat gold ook voor mijzelf zoals jullie weten. Ik ben niet op vakantie gegaan, maar thuis gebleven. En met de zomerse temperaturen van de afgelopen weken was dat zo gek nog niet! Ik heb thuis het nodige kunnen klussen en tegelijkertijd kunnen genieten van de zon en een opzetzwembad in de achtertuin. Sommige dagen was het heel heet en kwam ik niet veel verder dan wat mijmeren in de schaduw…

En precies uit die mijmeringen is deze blogpost ontstaan.

Waarover ik mijmerde? 
Corona, het muziekonderwijs, de hele cultuursector…en hoe het nu verder moet.

Corona legde de cultuursector plat. Concerten en optredens werden (en worden!) afgelast, orkesten (zowel op professioneel niveau als op amateurniveau) werden stilgelegd. Gelukkig mag er inmiddels weer samen gerepeteerd worden, zij het dan op afstand.

Corona liet nog maar weer eens zien hoe individualistisch onze samenleving is, maar tegelijkertijd liet het ons ook inzien hoezeer we toch gesteld zijn op écht contact met mensen. Tijdens de lockdown was ik maar wat blij dat ik mijn beste maatjes weer even zag, en wat mistten mijn orkestleden en ik het samen musiceren…

Tijdens de zomervakantie kwam naar voren dat de subsidiekraan voor culturele instellingen in Nederland flink wordt dichtgedraaid.. Orkesten, theaters, concertzalen… Voorbeelden en idealen voor jonge kunstenaars en muzikanten gaan zo verloren.. 
En ik heb geen glazen bol hoor, maar ik heb zo’n donkerbruin vermoeden dat na de economische crisis die door Corona werd veroorzaakt ook de subsidies voor bv muziekverenigingen zullen worden gekort.

En toen ik dat allemaal las dacht ik… is er dan eigenlijk nog wel toekomst voor onze sector? 

En direct daarna: Jazeker is er toekomst! Maar dan moeten we wel op een andere manier gaan kijken en acteren. Niet alleen maar dingen doen omdat we het altijd zo gedaan hebben. Dit is júist de tijd om te veranderen.. Kansen zien en pakken!

Aan de slag met muziek op een manier die past onze samenleving, bij hoe mensen nu in het leven staan.. Laten zien aan lokale en landelijke bestuurders dat onze muziekverenigingen van waarde zijn voor de samenleving. En dan niet alleen roepen dat muziek slim maakt en dan met een boek van Erik Scherder (met alle respect voor deze man overigens) gaan zwaaien.

Een leerling wil niet simpelweg boekjes doorwerken. Ja, die leerlingen zullen er zijn, maar dat zijn dan vaak natuurtalentjes die enorm intrinsiek gemotiveerd zijn… Maar muziek is toch voor iedereen? Muziek verbindt! Suzan Lutke stelt in haar boek ‘Als de muziek er al is’
zelfs dat ieder kind, iedere leerling al muziek in zich heeft… En daar ben ik het volmondig mee eens! Muziek is voor iedereen en ván iedereen.
In mijn beleving moeten muziekdocenten zichzelf opnieuw uitvinden (voor zover ze dat nog niet gedaan hebben) en aan de slag als muziekcoach! 
Luister naar je leerling, luister naar de muziek van je leerling en bepaal samen routes naar een volgend doel. Maak leerlingen eigenaar van de muziekles! 

En eigenlijk geldt dat denk ik ook voor orkesten, hoewel het daar natuurlijk wat lastiger is omdat je met meer personen van doen hebt… Maak mensen mede eigenaar van de muziek. 

Maar laten we in vredesnaam uitdragen dat muziek voor maar vooral ook ván iedereen is. Maak de muzikale groep sterker zonder het individu uit het oog te verliezen…

Ga die samenwerking aan met een Arabische instrumentalist, zoek samenwerking met een rapper of een hiphopper… Zomaar wat ideetjes. Laat je zien op social media met hippe filmpjes, houdt de muziek levend, laat de kracht van muziek zoveel mogelijk zien, want ik geloof heilig dat op die manier onze muziek levensvatbaar blijft! 

Dat is 1 kant van de medaille. Maar dan blijft natuurlijk nog wel steeds die financiële uitdaging: professionele docenten en dirigenten komen niet gratis lesgeven en dirigeren, bladmuziek is niet goedkoop en ook het organiseren van concerten kost geld.. En je mag mij een enorme positivo noemen hoor, maar ook hier geldt denk ik dat je moet zoeken naar nieuwe mogelijkheden en kansen, want die zijn er zeker denk ik. Maar die kansen liggen soms ‘out of the box’, dus de zaak is dat wij met zijn allen leren ‘omdenken’.

Ik wens jullie allemaal een levendig muziekseizoen!

De oorwurm

Je herkent het vast: een (fragment van een) muziekstuk of liedje dat in je hoofd zit en wat je maar niet kwijtraakt… Ik heb dat deze zomer nogal vaak. Ik vind het niet vervelend hoor, want ze roepen meestal ook herinneringen op of bepaalde gevoelens…

En wie dacht dat ik dan vooral zomerliedjes in mijn hoofd heb, die heeft het dus compleet mis, want mijn oorwurmen variëren van klassieke concertstukken tot popsongs, van filmmuziek tot 100% NL toppers en nog meer..
(Ken je die quote: ‘je leert een mens kennen door zijn playlist te luisteren’?, Nou veel mensen zouden versteld staan van mijn playlist, maar dat terzijde)

Ik las dus dat 90% (ja echt!) van de mensen minstens 1x per week zo’n oorwurm heeft. En bij mensen die zelf zingen of een instrument bespelen komt het nog veel vaker voor!

In de eerste alinea schreef ik dat oorwurmen herinneringen en gevoelens oproepen. En wat wil nou het toeval? Oorwurmen ontstaan dus júist omdat ze geassocieerd worden met herinneringen. En ze ontstaan ook als je je in voorspelbare omgeving bevindt.

Maar goed, herinneringen of niet.. Soms wil je er toch vanaf, van die oorwurmen..
Maar hoe? Sommige mensen zetten de radio aan, of de tv, ik heb ook wel eens gehoord dat je het stuk of het liedje helemaal moet uit zingen of neuriën om het ‘kwijt’ te raken.
Er zijn ook mensen die zelfs zweren bij 1 bepaald lied of stuk waar ze altijd naar luisteren als ze een oorwurm willen ‘lossen’, dat noemen ze dan een cure song.
Ik heb deze week een andere oplossing geprobeerd: ik heb kauwgom gekauwd! Waarom?
De oorwurm wordt meestal ondersteund met motoriek. Door kauwgom te kauwen kun je kauwen in een ander ritme dan de oorwurm en zo kun je hem dus kwijtraken. Bij mij werkte het, maar dat kan natuurlijk toeval zijn…

Wie gaat dit ook proberen deze week??

(ik heb mijn informatie verkregen uit het boek Singing in the Brain van Erik Scherder)

Lekker (muzikaal) lezen in de zomer

Vorige week schreef ik over hoe mijn zomer er dit jaar uitziet en wat ik allemaal doe in deze vrije tijd.

Iets wat ik ook veel doe is lezen. Normaal gezien is daar weinig tijd voor, maar in de vakantietijd is er juist tijd genoeg. Wat ik dan lees? Oooh, dat kan echt van alles zijn, ik hou ervan om heerlijk met een tijdschrift en een groot glas verse muntthee achter in de tuin te zitten.

Maar ik lees ook echte boeken, en dat zijn soms ook boeken over muziek.. Ik kreeg afgelopen week een berichtje van 1 van mijn lezers/volgers met de vraag of ik niet eens wat muzikale boekentips kon delen.. Ik heb dat al eerder gedaan in dit blog, maar ach, het is inderdaad wel tof om dat nog eens te doen, want ik vermoed dat er best wel wat mensen zijn die interesse hebben in muzikale leesvoer.

Ik heb daarom een lijstje gemaakt gerangschikt op categorieën.

BOEKEN OVER DE KRACHT VAN MUZIEK
– Iedereen is muzikaal (Henkjan Honing)
– Van trilling tot rilling (Roger van Boxtel)
– Ons muzikale brein (Daniel Levitin)
– Singing in the brain (Erik Scherder)

BOEKEN OVER DE VERHALEN ACHTER KLASSIEKE MUZIEK
– Alles begint bij Bach (Merlijn Kerkhof)
– Waarom ‘Für Elise’ een vergissing was (Piet de Loof)
– Stemmen (Judith van der Wel)

BOEKEN OVER DIRIGENTEN
– Een dirigentenleven (Luuk Reurich)
– Als je het een beroep kunt noemen (Niek Nelissen)
– De mythe van de maestro (Norman Lebrecht)

ROMANS OVER MUZIEK
– Het geheim (Anna Enquist)
– De nacht van Don Giovanni (Kurt Ortheil)
– Het Mozartcomplot (Scott Mariani)
– Begeerte heeft ons aangeraakt (Bert Natter)
– Onder de korenmaat (Maarten ‘t Hart)

Ik hoop dat ik jullie zo een beetje op weg heb geholpen naar leuke boeken die met muziek te maken hebben.

De lijst is lang niet volledig hoor, dus als jij zelf een goede tip hebt die in 1 van de categorieën past, dan hoor ik dat natuurlijk ook graag!

Da capo!? – een muzikale online escape-room

Jullie hebben er al over gelezen in mijn blog van vorige week: mijn muzikale online escape-room!
Tja, hoe kom je er bij om een online escape-room te ontwikkelen? Eigenlijk heel simpel; het was ten tijde van Corona en ik was op zoek naar verschillende manieren om leerlingen en orkestleden betrokken te houden..

Samen met de coördinator van 1 van mijn orkesten ontwikkelde ik een bingo-spel en een muziekquiz met geluidsfragmenten… Ook een escape-room was een idee, maar op dat moment kostte dat nog teveel moeite en tijd en die tijd hadden we niet…

Zelf ben ik wel op het spoor van de escape-room gebleven, en daar is dit dus het resultaat van. Een leuke manier om in de zomer toch ook eens op een andere manier met muziek bezig te zijn!

Er zit een timer op de escape-room van 40 minuten, en de vragen gaan allemaal over muziek!

Heb jij zin om lekker te puzzelen? Ga dan snel aan de slag!

Judith’s musical summer vibes

De zomerstop komt eraan, althans in het zuiden van het land, waar ik werkzaam ben.
We waren net weer een beetje op gang na de Corona-stop!

Maar niet getreurd, want ik ga deze zomer iets leuks doen! Ik heb een tof zomerprogramma opgezet onder de naam ‘Judith’s musical summer vibes’.

Sommigen van jullie hebben wellicht gezien dat ik een soort enquete heb gehouden om na te gaan waar nou precies behoefte aan is, en aan de hand daarvan ben ik aan de slag gegaan.

Ik denk dat er een mooi programma uitgerold is met allerlei gratis activiteiten.

Zo ga ik twee keer een webinar verzorgen; eentje over thuis studeren en eentje over componeren. Voor de webinars kun je je uiteraard van tevoren aanmelden, zodat je zeker bent van een plaatsje!
Als je niet kunt op de tijd dat het webinar wordt gehouden, is het toch slim om je aan te melden, dan krijg je de opname later per mail!

Twee keer ga ik een klein concert organiseren. (Als jij ook graag iets zou willen laten horen, neem dan contact met me op!) Die concerten worden in ieder geval opgenomen en online uitgezonden, wellicht dat er ook nog een mogelijkheid komt om één van die concerten zelf bij te wonen.

Wekelijks komt er een korte clip online waarin ik mijn favoriete (zomerse) repertoire aan jullie voorstel.. En ik zorg regelmatig voor video’s met bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen…

En wat ik zelf heel tof vind, is dat ik een digitale muzikale escaperoom heb opgezet. Je kunt alleen uit de escaperoom komen als je de antwoorden op alle muzikale vragen weet te vinden.

En dan heb ik nog een superleuke win-actie die voor iedereen toegankelijk is! Wat je moet doen? Een zomerse muzikale foto maken, en die mailen naar info@judithvanboven.nl

De origineelste inzending wint een cadeaubon!

En als klap op de vuurpijl is het ook mogelijk om individuele coachingssessies in te plannen in de maanden juli en augustus!

Kortom, de zomer van 2020 wordt een zomer vol muziek, als het aan mij ligt!
Ben jij van de partij? Ik ben benieuwd waarover jij het meest enthousiast bent!

Je eigen repertoire kiezen

Tja, de zomer komt er aan, een tijd dat je (weer) meer op jezelf bent aangewezen qua muziek. Orkestrepetities liggen weer een aantal weken stil. Hoe kies je dan repertoire waar je mee aan de slag wilt? Natuurlijk kun je orkestpartijen studeren, maar de zomerstop is misschien juist ook wel het moment om je eigen smaak wat verder te ontwikkelen en te ontdekken.

Maar waar ga je zoeken naar repertoire? Misschien heb je al uren gezocht op het internet naar lijstjes met daarop de beste nummers om te zingen. Heel veel YouTube filmpjes gekeken, maar nog steeds niets geschikts gevonden? Ik ga proberen je een beetje te helpen.

Kies iets wat je kunt spelen qua bereik. Dus als je moeite hebt met hoge noten, kies dan nummers die niet al te hoog gaan. Zorg dat je altijd redelijk comfortabel kunt spelen.

Luister naar de radio, ontdek muziek op spotify of Youtube, en noteer wat je leuk vindt. Je kunt er zelfs een lijstje van aanleggen, zodat je steeds daarop terug kunt vallen…
Ga dan zoeken of je bladmuziek kunt vinden van nummers of stukken die op je lijst staan.
Kijk of ze een beetje binnen jouw mogelijkheden liggen en bestel ze of download de muziek.
(je kunt eens kijken bij Musescore!)

Probeer zoveel mogelijk muziekstijlen en tempo’s met elkaar af te wisselen. Zo blijft niet alleen het studeren leuk en afwisselend, maar je ontdekt ook wat jouw smaak is óf ook blijkt te zijn.

Wees echt je eigen baas over wat jij mooi vindt of wilt spelen. Laat je niet beïnvloeden door wat andere mensen vinden dat je moet doen. Je vrienden kunnen een heel andere smaak hebben als jij.. ​​​​​ Kies dus altijd voor nummers die jij leuk vindt.  Er is niets zo erg als nummers spelen die je MOET spelen, maar die helemaal niet bij je passen.


  • Dus, denk na over de soort muziek waar jij van houdt. Waar luister je het meeste naar? Ben je een country fan, houd je van jazz, kik je helemaal op klassieke muziek of ben je helemaal gek van een bepaalde artiest? Maak hier eens een opsomming van en ga bewust luisteren naar deze muziek.
  • Ga een uurtje lekker muziek luisteren en noteer nummers die jij wilt spelen in 2 lijstjes. 1 waar je al mee aan de slag kan, en 1 lijstje waarop de nummers komen die je in de toekomst zou willen spelen.
  • Ga gewoon aan de slag! Kies een nummer uit en probeer het gewoon. Is het makkelijk voor je te doen? Voelt het goed en geniet je ervan? Je hoeft het nog niet foutloos te kunnen spelen! Maar als je een goed gevoel hebt bij het stuk, dan is het sowieso iets dat op je repertoirelijst mag komen
  • Werk aan je techniek, zodat je steeds meer mogelijkheden krijgt en je je repertoire verder kunt uitbreiden.

Tot zover mijn tips om je repertoire samen te stellen. Ik wens je een gevarieerde zomer toe!
Wil je graag hulp bij repertoire zoeken of kiezen? Stuur me dan gerust een berichtje!

Vrouwelijke componisten

Wees niet bang, ik ga hier geen zwaar feministisch blog schrijven hoor.
Maar zoals sommigen van jullie weten ben ik momenteel bezig met het componeren van een mars voor het Senioren Orkest van Amor Musae.

Toen ik daar laatst met iemand over sprak, zei diegene tegen mij: ‘vrouwelijke componisten, dat zie je niet zo vaak toch?’

Ik ging bij mezelf na en wist inderdaad ook niet zo 1-2-3 een aantal vrouwelijke componisten op te noemen. De meeste beroemde componisten zijn toch mannen.

Maar goed, mijn nieuwsgierigheid was gewekt én ik had wat tijd, dus ik heb wat werken van vrouwelijke componisten voor jullie opgezocht.
Een paar hoogtepunten die je zeker eens moet opzoeken zijn deze:

Unsuk Chin – Akrostichon Wortspiel
Een opera over Alice in Wonderland van deze Zuid-Koreaanse componiste.

– Roxanna Panufnik – All shall be well
Een werk voor koor en cello dat ze opdroeg aan haar overleden vader.

– Galina Oestvolskaja – Compositie nr 2 (Dies Irae)
Een heftig, eigenzinnig en duister werk over de dag des oordeels.

Zoals gezegd ben ik zelf ook aan het componeren. Mijn werk zal gaan heten ‘Courageux en avant’ naar de uitspraak van Gerard Reve ‘Moedig voorwaarts, niet versagen’, wat mij een passende spreuk leek voor een senioren orkest in deze tijd.
De grote lijnen staan inmiddels, en ik ben nu met de harmonieën bezig…

Natuurlijk zal ik jullie op de hoogte houden over de vorderingen!

Herdenken en vieren in Corona-tijd

Tja, en dan is het alweer begin mei. De intelligente lockdown duurt nu voor mij ruim 7 weken..
In deze vroege mei-dagen zouden we uitvoerig stil staan bij 75 jaar vrijheid.
Op 4 mei tijdens de Dodenherdenking en op 5 mei tijdens Bevrijdingsdag.

Dit jaar deden we dat allemaal thuis. Vooral 4 mei voelde in die zin raar voor mij.
De afgelopen jaren heb ik altijd op 4 mei ergens 1 van mijn orkesten moeten dirigeren óf zelf moeten spelen met een klein ensemble.
Dit jaar was beiden niet het geval.. Vanuit het Comité 4 en 5 mei was een oproep gedaan aan blazers om op 4 mei om 19.58 het Signaal Taptoe Infanterie te spelen.
Daar is ‘ie weer: muziek stopt nooit en muziek verbindt!

Noem me ouderwets, maar ik ben van mening dat een trompetsignaal op trompet moet worden gespeeld en dus heb ik de afgelopen weken dagelijks trompet gestudeerd.
(Ik ben dus 1 van die musici die in deze tijd juist meer studeert, want er worden wat filmpjes opgenomen etc)

Normaal gezien ben ik op zo’n avond altijd nerveus voor degene uit mijn orkest of ensemble die het signaal mag spelen. Ik dacht te weten hoe spannend het was om het te spelen. Technisch gezien valt de moeilijkheid misschien mee, maar de omstandigheden maken het toch extra lastig.
Sinds 4 mei 2020 weet ik écht hoe spannend het is. Nu is trompet natuurlijk niet mijn hoofdinstrument, dus ik had mezelf daarmee ook een behoorlijke druk opgelegd. Ik was bloednerveus, maar gelukkig ging het best wel goed.

En ik zeg gelukkig, want ik was heel bang dat door al dat thuis-getoeter, hoe mooi het initiatief ook, toch de waardigheid van het signaal verloren zou gaan, en ik wilde ervoor zorgen dat ik het zelf in ieder geval zo netjes mogelijk zou spelen.

Om al die mensen die voor onze vrijheid stierven toch eer te bewijzen én misschien nog belangrijker om met zijn allen stil te staan en na te denken over hoe we zulke oorlogssituaties in de toekomst kunnen voorkomen..

Tja en dan bevrijdingsdag.. Sommigen zeggen, we kunnen geen bevrijdingsdag vieren. Ik denk dat dat wel kan en ook móet. Alleen op een andere manier dan we gewend zijn. Anders hoeft niet minder te zijn! Misschien ligt het aan mij, maar ik denk dat ik beide dagen bewuster heb beleefd dan afgelopen jaren…
We leven dan wel in een intelligente lockdown, en sommigen leggen daarin een vergelijking met de oorlogsjaren. Ik vind dat die vergelijking mank loopt hoor. We leven weliswaar in beperkte vrijheid en we worden bedreigd door een virus. Maar dat is een dreiging van een heel andere aard dan oorlog.
We leven vrij, anders vrij dan we gewend zijn, maar wel zonder onderdrukking!

Zoals ik al zei; ik heb beide dagen heel intens beleefd, intenser dan anders. Ik hoop dat jullie met mij zeggen: Wij leven vrij!

De grote muziekrace

Hahaha, wie deze titel leest denkt dat ik volslagen doorgedraaid ben..
Alles ligt stil op dit moment, dus de titel van mijn blog is op dit moment even lastig te plaatsen..

Tóch is dit een goede timing om dit bericht te schrijven. De paasdagen komen eraan, we moeten allemaal thuis blijven, maar ja je wil toch wel eens iets nieuws. Welnu, voor de muzikanten onder ons (en vooral ook voor alle muzikale jongeren) is dit een topper!

Ivo Kouwenhoven is een bekend componist die zich heeft gespecialiseerd in het componeren voor jeugdorkesten. Hij organiseert ook regelmatig zijn eigen jeugdmuziekfestivals en is een veel gevraagd jurylid en gastdirigent voor play-inns.

Ivo is, op muzikaal educatief vlak, een man naar mijn hart. Hij snapt dat kinderen dat wat ze spelenderwijs tot zich nemen veel beter onthouden dan dat wat ze moeten ‘stampen’.

In die visie passen ook zijn stripfiguurtjes Bas en Viola. Twee kinderen die de wereld van de muziek samen ontdekken.
Er zijn inmiddels beginnersboeken voor onder andere blokfluit, trompet, blokfluit en slagwerk, maar er is ook een stripboek over muziektheorie… Ideaal voor kinderen!

Sinds kort is er een mooi spel op de markt met Bas en Viola in de hoofdrol: De Grote Muziekrace.

Ik had de eer het spel als 1 van de eersten te mogen uitproberen met mijn leerlingen. Het plan was om het met een grotere groep te doen, maar ook hier gooide de Corona-crisis roet in het eten. Ik heb het spel dus gespeeld met 4 individuele leerlingen tegelijk.

De reacties waren onverdeeld positief! Op een speelse wijze komen allerlei vragen en opdrachten aan de orde die betrekking hebben op muziek(theorie). Doordat er verschillende moeilijkheidsgraden in de vragen zitten, kun je het spel gemakkelijk spelen met leerlingen van een verschillend niveau. Ze leren van elkaar en van het spel…

Ik ben zeker van plan het spel regelmatig in mijn lessen te laten terugkeren, en wellicht ook met opleidingsorkesten (maar dan dus in groepen) te gaan spelen.. 

Voor nu kan ik het alle (ouders van) jonge muzikantjes aanraden om het spel aan te schaffen en thuis lekker te spelen!

Via de site is het spel verkrijgbaar voor nog geen 35 euro.