Tablets in het orkest

Zoals de meesten van jullie weten, speel ik al geruime tijd vanaf een tablet. In mijn geval is dat een iPad.
Ik ben aan het overwegen om ook te gaan dirigeren van een iPad (dat zou dan wel een iPad Pro moeten worden), maar iets houdt me tegen…
Nu ik wat meer tijd heb in deze weken van vakantie, had ik bedacht dat ik eens zou gaan kijken of er überhaupt al dirigenten zijn die werken vanaf een tablet.
Ik kwam uit bij dit artikel.
Al snel na de introductie van tablets werd er in de klassieke muziekwereld geëxperimenteerd met digitale orkestpartituren en -partijen.
Er werden pogingen gedaan om papieren partituren en partijen te vervangen door tablets, dat leidde eigenlijk niet echt tot een ‘digitale’ muziekpraktijk.

Eén van de eerste orkesten die met tablets experimenteerden was het Brussels Philharmonisch Orkest. Samen met Samsung en de software van Neoscores werd de Bolero compleet vanaf tablets gespeeld én gedirigeerd.
Het experiment leverde weinig problemen op, maar wat daarbij meetelde was waarschijnlijk wel dat de musici het werk van haver tot gort kenden en er weinig aantekeningen bij hoefden te maken.
Praktische bezwaren waren er wel: men struikelde over de kabels!

Toch worden er inmiddels steeds meer tablets gebruikt in de muziekwereld. Zoveel is inmiddels wel zeker.
Niet als geheel orkest, maar wel als solist, als muziekdocent of in kleinere ensembles.
In pop en jazz worden tablets veel en veel meer gebruikt, zo is een iRealBook met handige transponeeropties voor een jazzmuzikant bijna niet meer weg te denken.

In de klassieke muziek vindt men de risico’s tijdens uitvoeringen nog te groot. Risico’s? Ja, bijvoorbeeld vastlopende schermen, leeglopende batterijen , mislukte pageturns enzovoort… Deze risico’s maken dat een tablet nog niet echt een topper is in de muziekwereld.

Maar, het probleem van kabels en de problemen van de tablets zelf vormen niet de grootste uitdaging. Nee, die ligt in het digitaliseren en beschikbaar maken van de bladmuziek.
Daar ligt ook een probleem tussen orkesten en uitgeverijen, denk alleen maar eens aan het auteursrecht en andere juridische aspecten!

Deskundigen zijn het erover eens, dat de overstap van papier naar beeldscherm alleen kan plaatsvinden als die digitale vervanger ook een zekere meerwaarde biedt. Bladmuziek overzetten naar PDF is daarbij niet voldoende.
Inmiddels wordt er achter de schermen hard gewerkt aan een digitaal model, dat voor alle spelers op het orkesttoneel acceptabel is. Hierbij wordt onder andere gekeken naar grotere schermen (de iPad Pro is hier een goed voorbeeld van). Softwarebedrijf Tido is inmiddels druk bezig met een toepassing waarin je bladmuziek ook kunt scalen als je de tablet omdraait van landscape naar portrait en andersom.
Daarnaast werkt Tido aan een model waarin je makkelijk aantekeningen kunt aanbrengen in de partijen met een stylus en je makkelijk kunt inzoomen op fragmenten en navigeren door de partituur of partijen. Ook het converteren van bladmuziek in bestaand PDF formaat naar een meer interactief formaat moet in de toekomst makkelijker worden.

Ik denk dat we nog even geduld moeten hebben voor orkesten echt volledig ‘digitaal gaan’, maar uiteindelijk verwacht ik zeker dat het ervan zal gaan komen. Maar daarvoor moet niet alleen de techniek verbeteren! Ik wacht dus nog even met mijn omschakeling van analoog naar digitaal als dirigent!

Muziektherapie bij kanker

Zoals jullie wellicht hebben begrepen, heb ik in mijn directe omgeving te maken gekregen met kanker.
Ik schreef al eerder over muziektherapie en ik schreef ook al eerder over wat muziek kan doen voor kankerpatiënten…
Nu een combinatie van die twee: muziektherapie bij kanker.

Muziektherapie maakt gebruik van muziek om genezing te bevorderen en de kwaliteit van leven. Het is een aanvullende therapie die wordt gebruikt samen met andere behandelingen van kankerpatiënten. De combinatie van muziektherapie en andere behandelingen helpt kankerpatiënten mentaal en fysiek met hun diagnose. Muziektherapie kan inhouden het luisteren naar muziek, het maken van muziek, zang, en het bespreken van muziek, in aanvulling op geleide fantasie met muziek.

Wetenschappelijke studies hebben de positieve waarde van muziektherapie op het lichaam, geest en ziel van kinderen en volwassenen aangetoond. Onderzoekers hebben ontdekt dat muziektherapie gebruikt in combinatie met anti-emetische geneesmiddelen (geneesmiddelen tegen misselijkheid en braken) voor patiënten die een zware chemotherapie volgen, effectief is in het verlichten van de fysieke symptomen.
Bij gebruik van muziektherapie in combinatie met pijnstillende medicijnen blijkt de totale intensiteit van pijnervaring van de patiënt te verminderen. Ook kan muziektherapie soms leiden tot een verminderde afhankelijkheid van pijnstillers.

Muziek kan ook helpen bereiken van het volgende:
– stress, angst, en angst
– verbeteren stemming
– lagere hartslag, bloeddruk en ademhaling
– verlichten depressie
– verlichten slapeloosheid
– verlichten spierspanning en zorgen voor ontspanning

Ritme is gunstig. Onze spieren, inclusief de hartspier, synchroniseren met de beat van de muziek. Bijvoorbeeld, sommige klassieke muziek benadert het ritme van de hartslag in rust (70 slagen per minuut). Deze muziek kan een hart dat te snel klopt vertragen.
Zelf-expressie in muziek therapie kan onbewuste gedachten en gevoelens openbaren. Het is gebleken dat dit net zo effectief is als psychotherapie.
In het algemeen kun je zeggen dat het creatieve proces van het maken van kunst of het nu door middel van muziek, schilderkunst, beeldhouwkunst, of dans gunstig kan zijn.

Hoe werkt muziektherapie werkt?
Muziektherapie kan in vele verschillende omgevingen worden opgenomen. Mensen luisteren alleen of in groepen naar muziek, met getrainde therapeuten of zonder. Het kan zelfs zo simpel zijn dat iemand gewoon naar een speciaal geselecteerde CD luistert.

Enkele manieren waarop muziek wordt gebruikt als therapie zijn:
– muziek improvisatie
– receptieve muziek luisteren
– songwriting
– uitvoering van muziek

Muziektherapie, als een aanvulling op een reguliere behandeling tegen kanker, heeft het potentieel prettig en productief te zijn, maar het is uiteraard geen vervanging voor de reguliere zorg en behandeling.

Jullie zullen ongetwijfeld begrijpen dat ik me, juist in deze tak van muziektherapie op dit moment erg aan het verdiepen ben.

De kracht van muziek

Het blijft me intrigeren… Muziek raakt me keer op keer, en het is lang niet altijd dezelfde muziek die mij raakt, en ik word ook niet telkens op dezelfde manier geraakt.
Waar komt dat toch vandaan, en hoe was dat vroeger? Ik ging op onderzoek uit…

De sprekende trommels in West-Afrika vallen in een categorie tussen taal en muziek. Het Yorubavolk in Nigeria en de Lokelestam in Kongo gebruiken de zandlopervormige ‘dundun’-trommels respectievelijk uitgeholde boomstammen om te communiceren over grotere afstanden dan met de menselijke stem zou kunnen.
De trommels ‘spreken’ door tonen en ritmes in de taal na te bootsen. De trommeltaal kent geen vaste structuur, maar door het combineren van bepaalde klanken ontstaan er betekenissen. De sprekende trommels zeggen de doorsnee Nederlander niets, maar voor de kenners is de taal heel natuurlijk en eenvoudig te duiden, al blijft er natuurlijk een kans op misinterpretatie.

Muziek komt alleen bij mensen voor, en biologen tasten nog in het duister over de oorsprong ervan. In tegenstelling tot de gevoelens die voedsel, drank, taal en seks kunnen losmaken, is er geen eenduidige verklaring waarom dergelijke gevoelens voor muziek ons door de evolutie heen zijn bijgebleven. En dat muziek ons iets doet, valt niet te ontkennen.
Bij muziek krijg je de ene keer kippenvel, de andere keer stromen de tranen je over de wangen. Je kunt in een roes terechtkomen van puur gevoel, zonder de remmende censuur van het verstand. Muziek is sinds het prille begin een deel van ons zelf geweest. We weten alleen niet hoe of waarom muziek is ontstaan – of wat het doel ervan is.

Het is moeilijk te bepalen tot hoe ver terug de muziekgeschiedenis gaat. Archeologische vondsten van fluiten in de grotten van het Duitse Geißenklösterle tonen aan dat de mens 32.000 jaar geleden al muziek maakte. Maar de oorsprong van de muziek kan ook 150.000 jaar terug gaan, toen de moderne mens ontstond, of nog langer. De Neanderthalers hadden al een fluit!

Er wordt al lang gediscussieerd over de mate waarin gevoel voor muziek een biologische oorsprong zou hebben − en of de gevoelens die muziek opwekt cultureel bepaald of juist universeel zijn. Een internationale studie van Thomas Fritz van het Max-Planck-Instituut in het Duitse Leipzig geeft aan dat muziek universeel is. Uitgerust met een laptop op zonne-energie reisde Fritz naar Centraal-Afrika om mensen te vinden die nog niet waren behept met ‘verontreinigde’ westerse muziek, die nooit naar de radio hadden geluisterd en nooit een kerkdienst van missionarissen hadden bijgewoond.
In de Mandarabergen in Noord-Kameroen trof hij het Mafavolk aan, dat zonder elektriciteit leefde en een totaal andere muziek beoefende dan wij. Hij kreeg 21 Mafa zo ver naar muziek te luisteren die ze nog nooit hadden gehoord: 42 westerse, instrumentele nummers − klassieke muziek, rock, pop en jazz − die waren gecomponeerd om de basisemoties blijdschap, verdriet en angst op te wekken.
Na elk nummer moesten de Mafa een foto van een gezicht aanwijzen met het gevoel dat erbij hoorde. De Mafa hadden nooit eerder westerse muziek gehoord, maar koppelden in 60% van de gevallen het gezicht aan de klanken dat wij daar ook mee in verband zouden brengen. Onderzoekers kunnen daaruit afleiden dat muziek, ongeacht de cultuur, bepaalde universele gevoelens kan oproepen. Een sterke aanwijzing dat muziek wortelt in de biologie van Homo sapiens.
‘Er is geen twijfel mogelijk dat muziek een vast onderdeel is van dat wat ons tot mens maakt,’ concludeert Thomas Fritz.

Ook studies van baby’s tot één jaar oud duiden er sterk op dat sommige aspecten van muziek aangeboren zijn. Een recent onderzoek toont aan dat pasgeborenen gevoel voor ritme hebben en de maat van de muziek kunnen volgen.
Het is niet zo dat ze met hun tenen gaan wiebelen bij het horen van een goed deuntje, maar Hongaarse en Nederlandse onderzoekers registreerden het ritme wel in hun hersenen. Onder leiding van István Winkler van de Hongaarse academie van wetenschappen kregen 14 baby’s elektroden op hun hoofd, en moesten vervolgens naar verschillende trommelnummers luisteren.
Zo nu en dan ontbrak er een stukje in het ritme en een fractie van een seconde later registreerden de elektroden eenzelfde piek in de hersenactiviteit als bij volwassenen die iets verwachten wat vervolgens niet gebeurt. Met andere woorden: zuigelingen volgen een ritme en merken feilloos afwijkingen op. ‘Onze resultaten wijzen erop dat het gevoel voor ritme aangeboren is,’ aldus István Winkler.

Ook andere wetenschappelijke metingen via hersenscans wijzen erop dat het gevoel voor muziek aangeboren is. Een aantal resultaten komt van het BRAMS (International Laboratory for Brain, Music and Sound Research) in Canada, waar neurobiologen zoals Isabelle Peretz en Robert Zatorre de biologische aspecten van muziek ontleden. Zatorre gebruikte als eerste hersenscans om te lokaliseren waar bijvoorbeeld het gevoel van ‘rillingen over je rug’ door muziek wordt geactiveerd. Hij heeft ook ontdekt dat prettige geluiden een prikkel geven aan het gelukscentrum in het brein, en dat deze hersenactiviteit overeenkomsten vertoont met de reactie op een bevredigende maaltijd of seks.
De resultaten vormen een sterke aanwijzing dat muziek evolutionair bepaald is. Zotorres collega Isabelle Peretz heeft met scans aangetoond dat toondoofheid neurologisch bepaald is, en alleen van toepassing is op muziek; niet op andere (en dus ook niet op talige) vermogens.
4% van de bevolking heeft last van toondoofheid en kan niet horen of een toon vals is. Ook grote historische persoonlijkheden waren toondoof, zoals president Theodore Roosevelt en revolutieleider Che Guevara, zonder dat ze daar in hun dagelijks leven beperkingen van ondervonden.
Peretz en haar collega’s toonden in 2007 voor het eerst aan dat toondoofheid erfelijk is – en daarmee dat muziek onder het evolutionaire selectieproces moet vallen. De vraag is alleen wat de stuwende kracht achter muziek is.
Het is een vraag die ook Darwin bezighield. Hij beschouwde muziek als een van de grootste raadsels, omdat ‘noch het genot van muzikale tonen noch het vermogen om ze te produceren van het geringste directe nut is voor de mens,’ zoals hij schreef in het boek The Descent of Man. Sindsdien heeft het niet ontbroken aan ideeën over de stuwende kracht achter muziek. De Amerikaanse neurobioloog Steven Pinker wordt in dit verband vaak geciteerd: muziek is voor het gehoor de slagroom op de taart. Zijn zogeheten nulhypothese is dat muzikaliteit slechts een toevallig bijproduct van andere eigenschappen is.
Bij het horen van muziek worden drukgolven omgezet in genuanceerd geluid en het brein zet de geluiden om volgens allerlei regels en principes – en het gevoel dat muziek geeft, kan zijn ontstaan uit de gelijkenis met andere geluiden die een grotere biologische betekenis hebben, zoals geluiden van kinderen en dieren.

De nulhypothese is zeker niet onwaarschijnlijk, maar er zijn ook alternatieven. Sommige onderzoekers − zoals Darwin − menen dat muziek mogelijk het resultaat is van seksuele selectie. Dat muziek zogezegd sexy is en dat muzikanten aantrekkelijk zijn.
Iets wat pleit voor seksuele selectie − zoals je ook ziet bij popsterren tot wie het publiek zich makkelijk aangetrokken voelt − is dat het beoefenen van muziek vereist dat er meer vermogens gelijktijdig worden gebruikt, en dat een virtuoos artiest daarom op primitief niveau uitstraalt dat hij een overlever is. Een zwaktebod van de theorie is dat beide geslachten van de muziek genieten die door zowel mannen als vrouwen gemaakt wordt. Een ander zwak punt is de studie van de baby’s, die aantoont dat we ook van muziek kunnen genieten voordat we geslachtsrijp zijn.
Een andere hypothese die vaker opduikt: muziek is een sociaal bindmiddel en vergroot de saamhorigheid, bijvoorbeeld in tijden van oorlog. Het zingen verhoogt de stemming onder uitgeputte soldaten en brengt hoop en moed voor het komende gevecht. Of andersom: gezang is demoraliserend en onheilspellend voor de vijandelijke troepen.

Het probleem is dat het moeilijk is de hypotheses te staven, en zonder goede tests is de kans reëel dat ze aan de kant worden geschoven. De hypothese waarvan de meeste gegevens voorhanden zijn, is gebaseerd op het idee dat de basis van de muziek het gesproken woord is. Deze theorie gaat ervan uit dat muziek en taal zijn opgebouwd uit afzonderlijke geluidselementen (klanken en fonemen of talige geluiden) die volgens bepaalde regels in complexe structuren zijn gerangschikt. Of iemand beide beheerst, hangt ervan af of hij de ingewikkelde geluidspatronen die in een bepaald tijdspanne worden geuit, kan interpreteren.
Eén van de aanhangers van deze theorie is dr. Aniruddh Patel van het Neurosciences Institute in La Jolla, Californië, die met Japanse collega’s een verband heeft ontdekt tussen talen en de manier waarop mensen muzikale patronen waarnemen. Mensen in Japan en Europa blijken een reeks gevarieerde klanken zoals lang-kort-lang-kort-lang-kort verschillend waar te nemen. Japanners horen een patroon van lang-kort, Europeanen horen het precies andersom.
Dat ze een verschillend patroon horen, komt volgens Patel door de wijze waarop hun taal is opgebouwd. Europese talen hebben een onbeklemtoond woord vóór het inhoudswoord, bijvoorbeeld ‘een boek’, terwijl dat in het Japans net omgekeerd is: ‘hon wo’ (boek een).
Welluidendheid is pure biologie

Neuroloog Dale Purves van de Duke University in North Carolina, VS, boekte weer andere onderzoeksresultaten. Hij stelt dat taal gebaseerd is op de esthetiek in muziek. Hij vroeg zich af hoe het komt dat slechts enkele van de 20.000 frequenties die we kunnen horen zo harmonieus klinken.
In 2003 begon Purves zich samen met zijn collega’s te richten op de klinkers in woorden, en hij ontdekte dat de frequenties waarbij onze spraak extra energiek klinkt, precies overeenkomen met de frequenties van een toonladder bij de piano (12 tonen). Purves vervolgde zijn onderzoek met een studie naar het verband tussen spraak en muziek, en in 2007 ontdekte hij dat de combinatie van klanken die wij aangenaam vinden klinken op de piano, overeenkomen met de frequenties van klinkers, of het nu gaat om het Zweeds of Swahili.
Klanken ontstaan als er lucht langs de stembanden wordt geperst waardoor ze in een basisfrequentie gaan vibreren. Vervolgens worden de trillingen door onder andere de resonantieruimte van het hoofd versterkt. De stembanden kunnen vergeleken worden met de snaren van een gitaar, en de rest als de gitaarkast.
Het blijkt dat de klanken worden bepaald door de energiekste resonante frequenties. Met andere woorden: het samenspel tussen de uitspraak en de interpretatie in het brein heeft tijdens de evolutie een verdeling van frequenties bereikt die geschikt is voor communicatie tussen mensen. ‘De impliciete conclusie is dat de esthetiek van muziek tot biologische informatie wordt gereduceerd,’ zegt Purves, zich ervan bewust dat dit bij artiesten niet als muziek in de oren klinkt.
We zijn er nog niet uit

De observaties van Patel en Purves zien er veelbelovend uit, maar ze bewijzen niets en kunnen op toeval berusten. Maar taal als basis van de muziek zou kunnen verklaren hoe gevoel voor muziek zich kan hebben ontwikkeld, omdat een genuanceerdere communicatie voor onze voorouders een ontzettend groot voordeel moet zijn geweest in hun strijd om te overleven.
Het lijkt erop dat Patel en Purves aan het langste eind trekken met hun taalhypothese, maar misschien moeten we het zoeken in een combinatie van verschillende theorieën. Muziek lijkt het enige universele aspect van de mens te zijn dat schijnbaar geen eenduidige functie heeft waar alle geleerden het over eens zijn.
Er is helaas geen garantie dat we muziek en de oorsprong daarvan ooit zullen begrijpen, maar wellicht kunnen we ooit met het juiste experiment de kern van onze muzikale gevoel achterhalen en de kenmerken identificeren die voor muziek uniek zijn.

muziek als medicijn

Ziek? Dan ga je naar de dokter, natuurlijk!! Je krijgt medicatie of moet wellicht een operatie ondergaan… Nee, ik ben niet zo van de alternatieve geneeswijzen.. Maar ik ben wel heel erg geïnteresseerd in de kracht van muziek bij ziekte…

Afgelopen week was ik bij een benefietdiner voor kankeronderzoek. Deze ziekte is de afgelopen periode ook in mijn leven angstig dichtbij gekomen… De persoon in kwestie heb rond de tijd van de operatie een mp3-speler met muziek gegeven. Gewoon omdat die persoon ook veel van muziek houdt en wat afleiding zou hebben.

Pas later ging ik bedenken dat muziek wellicht ook een positieve werking zou kunnen hebben, in ieder geval mentaal…
De afgelopen weken ben ik er eens ingedoken en ik stuitte op verschillende onderzoeken.

En wat blijkt: er zijn aanwijzingen dat muziek helpt om te genezen (in combinatie met de reguliere geneeskunde).
Het zou pijn en angst verlichten en zelfs hersenschade kunnen keren, zo blijkt uit recent onderzoek.

De meesten van ons luisteren naar muziek om te ontspannen. Of misschien juist om zich te motiveren of inspiratie op te doen bij bijvoorbeeld het sporten.

Van oudsher al heeft muziek een helende functie voor lichaam en geest. Inmiddels blijkt uit onderzoek dat muziek ook een effectief geneesmiddel kan zijn bij onder meer depressies, beroerten en hartaandoeningen.

In een recente overzichtsstudie van 23 klinische onderzoeken met in totaal ongeveer 1500 proefpersonen is de functie van muziek bij hartaandoeningen onderzocht. De hartpatiënten kregen willekeurig een behandeling toegewezen met standaardtherapie plus muziek of zonder muziek. Uit de resultaten bleek een heilzaam effect van muziek op bloeddruk, hart- en ademhalingsfrequentie, angst en pijn. De toevoeging van muziek hield in dat patiënten naar muziekopnamen luisterden. Wie weet had de inzet van een speciaal daarvoor opgeleide muziektherapeut nog meer positieve effecten opgeleverd.

Deze studie vormt een van de vele bewijzen dat muziek bij een groot aantal medische behandelingen kan worden ingezet. De eigenschap van muziek dat hij angst en pijn verlicht, werkt bij zowel volwassenen als kinderen met kanker of vlak voor een operatie. Een opmerkelijke uitkomst van een ander onderzoek onder 207 patiënten is dat luisteren naar muziek even goed bleek te helpen als kalmerende middelen om de angst voor een operatie te onderdrukken. Er werden geen verschillen gevonden in hartritme en bloeddruk tussen muziekluisteraars en gebruikers van bijvoorbeeld valium in de aanloop naar de operatie.

Uit een ander overzicht van verschillende klinische onderzoeken door wetenschappers van de Stanford Universiteit bleek dat muziektherapie effectief was bij chronische, soms ernstig invaliderende pijn bij kankerpatiënten. Doordat de angst afnam verminderde automatisch de pijn, waardoor de kwaliteit van leven verbeterde.

En voor ons allemaal geldt dat elke soort muziek heilzaam kan zijn – vooropgesteld dat we ervan houden. Luisteren naar onze lievelingsmuziek kan een effectief middel zijn om angst en stress in zware economische tijden te verlichten.

Voor wat betreft muziek en kanker, de aanleiding voor mijn interesse: ik denk dat er niet alleen gezocht moet worden naar nieuwe genezingsmethoden, maar dat ook de inzet van muziek en andere niet-medische middelen moet worden onderzocht!

 

muziek maken doe je samen

Afgelopen weekend mocht ik voor de tweede keer aan de slag bij de XXL-dag van muziekverenigingen van de gemeente Woensdrecht.. Een orkest van ongeveer 100 man dirigeren dat is natuurlijk voor een dirigent supergaaf.
Maar ook voor de orkestleden is het geweldig om in zo’n groot orkest te spelen.

Sommige muzikanten hebben in hun eigen harmonieorkest nauwelijks 25 leden, en dan geeft zo’n club van 100 echt een kick!

Toch merk je altijd nog wel een kleine onderlinge strijd… Je voelt af en toe dat de één zich soms net ietsje meer of beter voelt dan de ander. Dat stamt nog uit een (ver) verleden, toen er echt een strijd was tussen de verschillende dorpen en verenigingen. Het doet me denken aan de strijd tussen de Bokken en de Geiten in Thorn… Het witte stadje waar twee topharmonieën de strijd nog steeds met elkaar aan gaan.

Maar aan de andere kant: in deze verander(en)de maatschappij moeten we ons realiseren dat we om de blaasmuziek op te kaart houden en te krijgen sámen de strijd aan moeten gaan. Samen naar de scholen, samen een blok vormen richting subsidieverstrekkers… En dat alles op een zodanige manier dat aan de historie van de verschillende verenigingen recht wordt gedaan…

Complimentendag

Het is vandaag Nationale Complimentendag!

In mijn werk als dirigent en muziekdocent heb ik veel te maken met vrijwilligers, en die verzetten bergen (vaak onzichtbaar) werk…

Bij een concert krijgen orkest en dirigent applaus, maar wat te denken van:
– de mensen die van tevoren de zaal hebben aangekleed?
– de mensen die ver voor het concert hebben gezorgd dat iedere muzikant de juiste partij voor z’n neus kreeg?
– de mensen die voor iedere repetitie de stoelen gereed zetten?
– de persoon die de affiche en de programmaboekjes heeft gemaakt?
– de mensen die de affiches hebben verspreid, zodat het publiek toestroomde?
– de mensen die sponsors hebben geworven om het concert financieel mogelijk te maken?

En zo kan ik nog wel even doorgaan….

Bij een examen of leerlingenpresentatie krijgen de leerlingen en de docent het applaus, maar wat te denken van de opleidingscoordinator die zorgt dat ouders en leerlingen steeds op de hoogte zijn van het reilen en zeilen binnen de vereniging, die zorgt dat dergelijke presentaties worden georganiseerd, en die zorgt dat leerlingen worden aangemeld voor een examen?
En wat te denken van degene die zorgt dat elke leerling een goed bespeelbaar instrument tot zijn of haar beschikking heeft?

En meer in het algemeen..
Wie ziet er eigenlijk wat een werk er wordt gedaan door besturen? Bestuursleden die in hun (vaak schaarse) vrije tijd druk zijn met het wel en wee van de muziekvereniging… Regelmatig met elkaar om de tafel om lopende zaken met elkaar af te stemmen, maar ook verder vooruit kijken; beleid maken voor de toekomst… Allerlei praktische zaken, ieder heeft zo zijn eigen taak. Van jeugdbeleid tot lief en leed, van contacten met dirigent(en) tot PR, van financiën tot het secretariaat.

Voor ál die mensen die achter de complimenten en het applaus staan die ik als dirigent/docent vaak krijg wil ik vandaag een enorm applaus vragen. Want ik heb groot respect voor al deze vrijwilligers en wil ze op deze complimentendag graag extra in het zonnetje zetten!

Chapeau dames en heren!

Inspiratie

‘Hoe komt een idee ooit tot stand? Kan zo’n gedachte ontstaan? Waar komt dat helder ogenblik, dat inzicht toch vandaan?’
Een stukje uit het lied inspiratie uit de musical ‘Joe’.

Veel van jullie zullen misschien (nog) niet weten dat ik een enorme musicalfan ben. En de afgelopen weken kreeg speciaal het bovenstaande nummer voor mij een diepere betekenis.

Inspiratie… Inspiratie bij het componeren van mijn compositie (die mede door míjn inspiratie inmiddels al voor 2/3 deel af is), inspiratie ook voor het lesgeven, voor het coachen van mensen, voor het dirigeren van orkesten, voor het geven van gerichte aanwijzingen…

Want ook (of misschien júist!) als afgestudeerd musicus blijf je voortdurend op zoek naar nieuwe inspiratie… Je leest boeken over interessante muzikale persoonlijkheden, of je je bekijkt documentaires over deze personen. De documentaireserie over topdirigent Jaap van Zweden is hiervan een goed voorbeeld.
Maar bv ook een boek over coachend leidinggeven… Of een boek over een beroemd componist, om zo meer te weten te komen dan wat je standaard in alle boeken over die componist leest…

En soms, heel soms, komt je inspiratie uit spontane dingen, op momenten dat je niet bewust zóekt naar inspiratie. Inspiratie vanuit hele andere vakgebieden… En dat is soms nog het mooist, want van daaruit kun je dan helemaal een idee gaan uitwerken…

Ik ben benieuwd waar jij je inspiratie vandaan haalt achat de viagra pfizer. Wie is jouw voorbeeld?

Meer muziek in de klas

Gisteravond zat zowat heel muziekminnend Nederland te kijken naar De Wereld Draait Door. Dat programma stond namelijk helemaal in het teken van ‘Meer muziek in de klas’.
Het Leerorkest was er en liet van alles horen en zien. Niet allemaal kwamen de kinderen even enthousiast over, maar het merendeel leek er plezier in te hebben. En dat is toch het allerbelangrijkste!

Joop van den Ende was er en gaf aan waarom hij het muziekonderwijs op de Nederlandse basisscholen een impuls wilde geven. En er werd een geweldige muziekwedstrijd voor klassen (groep 5-7) uitgeschreven die uiteindelijk moet gaan leiden tot een concert voor koningin Máxima.
Professor Erik Scherder was erbij en hij vertelde over het nut van muziekles voor kinderen.. En dan niet alleen dat ze beter samen leren werken, maar ook dat het kinderen helpt om beter te leren plannen en hun huiswerk te organiseren…

En daar komt een mooie overlap tussen mijn beide werkvelden. Zoals de meesten van jullie weten, werk ik, naast mijn werk als musicus, bij een studiebegeleidingsinstituut. Natuurlijk begeleiden we daar middelbare scholieren, en soms ook basisschoolleerlingen. Veel huiswerkinstituten hebben afgelopen jaren een zogenaamde brugklastraining opgezet waarin kinderen onder andere leren plannen en organiseren.

Ikzelf zit al een tijdje te broeden op een overlappende dienst, wellicht de brugklastraining aanvullen met muzikale aspecten…

Momenteel ben ik nog in een brainstormfase, maar wellicht rolt er zeer binnenkort een nieuwe dienst uit!
Heb je ideeën of wil je meedenken? Laat het me weten!

Wil je de uitzending terugkijken? Dat kan hier!

muzikale uitstapjes

Ik geloof dat dit voor mij de tijd is voor muzikale uitstapjes. Niet per se letterlijk, maar wel figuurlijk..
Zo kreeg ik afgelopen zaterdag de kans om op een Alpenhoorn te spelen! Heel gaaf om te doen, en stiekem toch minder lastig dan ik had gedacht… Er paste gewoon een euphonium-mondstuk op en op die manier kon ik eigenlijk alle natuurtonen die op deze prachtige hoorn zitten er eenvoudig uit krijgen!
Leuk om te doen, en zeker een aanrader voor diegenen die hun embouchure willen trainen…
Ik zou het in ieder geval héél graag nog eens doen.

Een ander uitstapje is inmiddels al een traditie aan het worden… Sinds 2012 ben ik betrokken bij Baronie TV, de carnavalszender van West-Brabant. Door meer dan 100 vrijwilligers wordt ieder jaar 5 dagen lang carnavalstelevisie gemaakt. Zelf ben ik voornamelijk achter de schermen (in de regiewagen) te vinden, maar dit jaar zit ik voor de 3e keer op rij ook weer in de vakjury van de Barnavalsliedverkiezing, een verkiezing waarin het beste carnavalslied wordt gekozen.
Ik kan me voorstellen dat dat voor velen van jullie wat vreemd over komt:
Ten eerste ben ik een klassiek geschoold musicus die zich meestal het liefst distantieert van dweilbands, en ten tweede ben ik totaal niet opgegroeid met carnaval.
En tóch vind ik het leuk om te doen, en tóch schaam ik me er niet voor!

Ik heb carnaval leren kennen als een mooi traditioneel feest met daarbij behorende muziek. En, zo heb ik inmiddels wel ontdekt, er wordt soms écht hele goede muziek gemaakt, en veel bands zijn ook écht bereid om zich te verbeteren. Ze willen graag opbouwende kritiek achat de viagra sur internet. Fijn dat ik daar op deze manier een steentje aan kan bijdragen.
Bij de Barnavalsliedverkiezing gaat het trouwens niet alleen om de kwaliteit van de muziek, maar ook om originaliteit… En reken maar dat er heel wat moois voorbij komt!
Naast de juryprijs wordt ook een publieksprijs vergeven…

Wil je de BaronieTV carnavalsmarathon volgen? Ziggo kanaal 40 (regio Breda) en KPN kanaal 37!

prikkelen en uitdagen

Ik merk het bij mezelf, gewoontegetrouw werken vlakt je af… Steeds dezelfde week/dagindeling, wel afwisselend, maar heel voorspelbaar.. Natuurlijk, het is fijn om vaste rituelen te hebben, maar aan de andere kant mis je dan ook uitdaging, je wordt niet echt geprikkeld…
Daarom is het goed om zo nu en dan júist op zoek te gaan naar uitdagingen en prikkels. Jezelf verdiepen in iets nieuws, eens een keer écht iets heel anders doen.

En zo is het ook met muziek: niet steeds maar dezelfde stijl spelen, doe eens iets anders! Speel je altijd klassiek? Zoek eens een popnummer om te spelen! Speel je altijd van blad? Probeer eens iets met improvisatie.. Ben je altijd aan het muziek maken? Verdiep je eens in de kracht van muziek, of lees eens een boek over muziek… Grote kans dat je na je ‘uitstapje’ weer veel frisser aan de slag gaat met dat waar je je gewoonlijk mee bezighoudt. En grote kans dat je ook die ‘normale’ activiteiten nu anders, creatiever gaat benaderen…
Dit is één van de redenen waarom ik leerlingen liever niet in één muziekstijl wil opleiden, en met orkesten graag een breed repertoire wil wegzetten. (Maar de belangrijkste reden is natuurlijk dat ze zo een breed spectrum aan stijlen krijgen aangeboden en echt hun eigen smaak kunnen ontwikkelen)

En dit alles geldt zeker niet alleen voor amateurmuzikanten, maar ook voor professionele musici..
Ik probeer dit soort ‘uitstapjes’ echt een plekje te geven in mijn leven. Er ligt een lijstje (wat ik steeds aanvul) met muzikale zaken waar ik me nog verder in wil gaan verdiepen de komende tijd… Loop ik vast met partituurstudie of euphoniumstudie, dan kijk ik op het lijstje en ga iets doen van dat lijstje. Als ik daarna mijn oorspronkelijke bezigheid weer oppak, kijk ik er met een frisse blik (en nieuwe inzichten) naar en gaat het een stuk beter.

Wat er dan zoal op mijn lijstje staat?
– muziektherapie
– improvisatie/jazz
– Suzuki methode
– aangepaste muziekles voor dyslectici
– en nog veeeeeel meer

Hoe prikkel jij je creativiteit?