muziektherapie

Dat muziek mensen kan helpen en steunen in moeilijke tijden, dat wist ik allang. Ik maak er zelf ook dankbaar gebruik van en weet doorgaans precies welke muziek ik wanneer moet luisteren.
Maar muziek kan nog op veel meer terreinen iets voor mensen betekenen.

Afgelopen week volgde ik een workshop ‘de kracht en betekenis van muziek’ gegeven door een muziektherapeut die werkzaam is bij een zorgstichting voor ouderen.
Ik had me ingeschreven voor deze workshop om meer te weten te komen over hoe ik mensen met muziek kan helpen. Niet alleen in mijn lessen, maar juist ook tijdens concerten in bijvoorbeeld verzorgingstehuizen etc…

En ik moet zeggen, het was een fantastische workshop,waarin ik veel heb geleerd over muziek en ouderen, emoties die muziek bij hen oproept, maar ook hoe je muziek kunt inzetten om mensen weer een veilig gevoel te kunnen geven… Jammer eigenlijk dat ik dit alles nu pas leer. Met mijn inmiddels overleden dementerende schoonmoeder was het vast erg leuk geweest om samen muziek te beleven.

Maar ook voor concerten in verzorgingstehuizen heb ik fantastische ideeën opgedaan om mensen nog meer te laten ontspannen met muziek…

En stiekem, stiekem zou ik wel meer willen lezen en leren over muziektherapie. In de komende kerstvakantie ga ik er in ieder geval over lézen, en wie weet ligt daar nog wel een mooie activiteit voor mij… Want waarom zou je muzieklessen en dirigentschappen niet kunnen combineren met muziektherapie… Genoeg stof tot nadenken!

Heb jij ervaring met muziektherapie? Deel ze dan met mij en lezers van dit blog! Ik ben erg benieuwd!

sport en muziek

Degenen die mij persoonlijk kennen, weten dat ik regelmatig een rondje ga hardlopen. Even de ‘storm uit mijn koppie’ lopen en lekker ontspannen. Tegelijkertijd ook heel goed voor mijn conditie natuurlijk.

Sport en muziek. Meer dan eens hoor ik muzikanten boos zijn omdat bijvoorbeeld sport veel meer uitzendtijd krijgt op radio en tv dan muziek. Op zich begrijp ik dat. Muziek is een taal van emotie, bij sport draait het om keiharde cijfers. Twee tegenpolen. Toch kunnen we ook veel leren van sport. Muziek en sport hebben meer gemeen dan je op het eerste gezicht zou denken…

Sport en muziek vertonen veel overlap met elkaar. Faalangst, in de muziekwereld meestal plankenkoorts genoemd, is een serieuze en vervelende angst die musici en muzikanten van alle leeftijden belemmert.

Vaardigheden die in de sport worden gebruikt kunnen ook hier effectief zijn. Denk hierbij aan ontspanningsoefeningen, gedachtecontrole-oefeningen en het geven van een peptalk aan jezelf. Ook is het van belang dat muziekdocenten van eventuele faalangst op de hoogte zijn. De vraag is echter of zij weten hoe hier mee om te gaan. Niet alle muziekdocenten hebben, zoals ik wél heb gedaan, een cursus gevolgd om faalangstreductietraining te mogen geven.
En dan komt de prestatiepsycholoog in beeld: hij of zij kan zowel de muzikant als de docent begeleiden in het overwinnen van obstakels!

Sporters en musici ondergaan dus vaak dezelfde processen: presteren onder druk, eindeloos oefenen van specifieke vaardigheden, nieuwe uitdagingen zoeken, etc. Sport en muziek zijn echter op een ander vlak minstens zo belangrijk voor elkaar. Ik ken vrijwel geen sporter die niet gebruik maakt van muziek tijdens, voor of na het sporten. Sporters gebruiken muziek ter voorbereiding op een wedstrijd of training, tijdens een training en ook na een wedstrijd of training. Middels muziek bereiken zij de juiste wedstrijdspanning (oppeppende muziek of rustgevende muziek), kunnen ze intensiever trainen of houden ze het simpelweg langer vol.

Aan de andere kant ken ik ook weinig musici die niet regelmatig sporten om zo lekker te kunnen ontspannen of het hele lichaam gezond te houden.

Kortom: de sport- en muziekwereld kunnen nog veel van elkaar leren als het gaat om mentale vaardigheden! Dat is één van de redenen waarom ik af en toe tóch heel graag naar sport kijk. En behalve in het wedstrijdelement ben ik dan vooral geïnteresseerd in de mens achter de sporter. De diepte-interviews dus!

Kerstmuziek

Ja, het is weer die tijd: de kerstconcerten komen er aan! Voor de één een noodzakelijk kwaad, voor de ander een jaarlijks terugkerend muzikaal feest.

Hoe dat voor mij zit? Muziek maken/dirigeren is altijd erg leuk. Ik snap dat mensen het wellicht naar vinden om ieder jaar dezelfde liedjes te spelen. Voor een deel hebben zij natuurlijk gelijk. Kerst blijft kerst, en zeker als het gaat om samenzang zullen vaak dezelfde liederen voorbij komen.

Maar toch is kerst voor mij ieder jaar een uitdaging. Want ik probeer toch ieder jaar iets anders te doen. Bijvoorbeeld een heel klassiek stuk met een orkest dat daar weinig ervaring mee heeft, of een samenwerking van orkest met koor of solist, of een optreden waarin ook kleine ensembles optreden…
Zelf musiceren met kerst vind ik het allerleukst in een klein (koper)ensemble met klassieke muziek.
En zo blijft kerst een tijd van veel muziek en ook verschillende muzikale uitdagingen, uiteraard passend binnen tradities van het kerstfeest.

Ik ben benieuwd hoe jullie tegen kerst en kerstoptredens aankijken! Wat vind je tof om te doen? En wat spreekt je totaal niet aan?

Waar woorden zwijgen….

Het is een bekende spreuk: ‘waar woorden zwijgen, spreekt de muziek’.

Eigenlijk wilde ik deze week over iets anders bloggen, maar na een bijzonder raar weekend is het deze spreuk die door mijn hoofd blijft spoken, en dus heb ik besloten om daarover dan te bloggen.

Soms kun je intens genieten van een dag samen muziek maken, maar soms ook vraag je je af in welke wereld we leven, soms ben je bang voor terreur en geweld, soms ben je droevig om dierbaren die je ontvallen zijn, soms…. ja soms schieten woorden tekort voor wat je voelt of wilt zeggen…

En het mooie van muziek is dat het een universele taal is, een taal vol emoties, een taal die iedereen begrijpt. Een taal waarmee je zoveel meer kunt zeggen dan met woorden.
Niet voor niets gaan er na bv de aanslagen in Parijs van afgelopen week spontaan mensen ‘Imagine’ op een openbare piano spelen… En niet voor niets droeg ik zelf

Ook klassieke muziek kan zich heel goed lenen om emoties uit te drukken óf om steun te vinden in je eigen emoties… Een paar hele persoonlijke voorbeelden:
– als ik onrustig ben omdat er iets spannends staat te gebeuren, mag ik graag naar Bach luisteren
– als ik opgewekt ben, is muziek van Mozart mijn metgezel
– als ik verdrietig ben luister ik heel graag naar Pavane pour un enfant défunte van Ravel

En hoe zit dat dan met muziek maken? Tsja, dat zal vast aan mij liggen, maar muziek maken die bij mijn emoties past, dat doe ik eigenlijk niet bewust. Ik speel gewoon waar ik op dat moment op aan het studeren ben. Het kan wel zijn dat het andersom gebeurt: dat er doordat ik een muziekstuk speel opeens bepaalde emoties in me naar boven komen… Of dat ik door het spelen of dirigeren van muziek weer helemaal opleef.

Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen hiermee.

In ieder geval ben ik blij dat de taal van de muziek spreek, en ik zou willen dat iedereen ter wereld deze taal zou spreken, zodat we op een mooiere, harmonieuze manier met elkaar zouden kunnen omgaan…

Romans ter lering ende vermaek

Het is herfstvakantie, en dat betekent voor mij dat er net ietsje meer vrije tijd is dan in normale weken. Een beetje maar, want veel activiteiten lopen gewoon door in de vakantie…

Wat ik dan zoal doe in die extra vrije tijd, werd mij afgelopen weekend gevraagd.
Nou, mijn passies zijn muziek (joh?!) en lezen, en wat is er dan mooier dan lezen over muziek… En dan niet altijd biografieën van componisten of boeken over hoe ons brein reageert op muziek, maar juist in de vakantie lees ik ook graag romans waarin het draait om muziek.
Ik vind het fijn om zo eens door andermans ogen naar muziek te kijken! Momenteel lees ik ‘Contrapunt’ van Anna Enquist. In dit boek staan de Goldberg Variaties van Bach centraal. Dit werk heb ik vorige week live gehoord, en het is fantastisch om er nu nog een keer mee bezig te zijn op een andere manier.

Heb jij ook zin om te lezen ter lering ende vermaek?

Hier zijn wat titels van boeken die je wellicht zullen boeien:
– Het geheim (Anna Enquist)
– Contrapunt (Anna Enquist)
– Het meesterstuk (Anna Enquist)
– Onder de korenmaat (Maarten ‘t Hart)
– De dirigent (Jos Frusch)
– De viool van mijn moeder (Y van den Berg)
– De nacht van Don Giovanni (Hanns Josef Ortheil)

Heb je zelf ook een roman gelezen waarbij (klassieke) muziek een rode draad vormt? Laat het me weten, ik ben benieuwd!

Fijne vakantie allemaal, en veel leesplezier gewenst!

muziek & emotie

Afgelopen weekend had ik een concert in Huijbergen en een repetitiedag met het GO van Amor Musae. En beide keren vertelden mensen me dat ze zo geraakt waren door de muziek. En ja, dat heb ik zelf ook weleens, zo’n kippenvelmomentje. Dat kan zijn bij een fenomenale euphoniumsolo, bij een liedje van Guus Meeuwis, bij en prachtige ballad of bij een bombastisch klassiek stuk… Maar hoe zit dat nou? Hoe komt het dat muziek ons zo raakt? Ik ben op onderzoek uit gegaan! En ik ben een hoop te weten gekomen.

Veel wetenschappers hebben zich al met deze materie beziggehouden. Tot op heden met weinig resultaat… Want hoe verklaar je een gevoel? En bovendien: d één krijgt kippenvel van bepaalde muziek, terwijl de ander van diezelfde muziek niks moet hebben…

Soms heeft de manier waarop je op een liedje reageert alles te maken met de situatie waarin de muziek zich manifesteert. Stel: je zit in een restaurantje met de je droompartner en een prachtig liefdesliedje komt voorbij. Dan zul je daar wellicht heerlijk van genieten. Maar als diezelfde droompartner net je hart heeft gebroken, doet hetzelfde liedje heel veel pijn. Omgeving speelt dus een rol. Datzelfde geldt voor herinneringen, de stemming en persoonlijkheid. Ook de manier waarop je tegen muziek aankijkt, heeft invloed. Als je in een heel muzikaal gezin bent opgegroeid, speelt muziek een heel andere rol in jouw leven dan in het leven van je buurvrouw bij wie muziek luisteren altijd uit den boze was.
Is er dan niks algemeens te zeggen over de emotie die muziek oproept?
Jawel! De emotie die je bij bepaalde muziek ervaart, heeft niet alleen met jezelf, maar ook met de muziek te maken. Zo is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat mensen bij snelle tempo’s en muziek in majeur vrolijker worden. Langzame liedjes of muziek in mineur maken eerder verdrietig. Snelle tempo’s in combinatie met dissonantie maken mensen angstig. Muziek raakt ons dus. Maar in welke mate verschilt per persoon. Onderzoeker Emery Schubert nam daar in 2004 geen genoegen mee en ontwikkelde een formule waarmee hij kon voorspellen hoe mensen op een bepaald muziekstuk zouden reageren. Terwijl hij daar met bezig was, ontdekte hij dat de ene factor zwaarder weegt dan de andere. Zo is het volume waarmee de muziek wordt afgespeeld het belangrijkst. Daarna volgt het tempo. Ook de melodie en de instrumenten spelen een rol. Een stijgende melodie en vele instrumenten maken de luisteraar vrolijker.

Tsja, en toen wilde Schubert meer en ging verder onderzoeken. Hij stelde nog een nieuwe muzikaal-wiskundige formule op, maar die formule bleek niet altijd te kloppen…
En dat is misschien maar goed ook. Want zeg nou zelf, het is toch heerlijk om je af en toe gewoon over te geven aan die stortvloed aan emotie die muziek soms in je losmaakt!