fbpx

Signaal Taptoe en Last Post

Oorspronkelijk was het een signaal dat werd geslagen op de trom of geblazen op de pijperfluit, trompet of hoorn. Dit signaal, ook wel Retraite (terugtocht) genoemd, vindt zijn oorsprong rond het jaar 1600. Het spelen van signalen stond gelijk met het doorgeven van een bevel. Het Taptoe-signaal was voor de soldaten ook het bevel om zich naar de nachtverblijven te begeven, want de ‘tap’ ging ‘toe’.



Wanneer wordt het Taptoe-signaal gespeeld?

Het Taptoe-signaal wordt door militaire musici altijd live gespeeld. Het is de onmiskenbare begeleider van herdenkingen en begrafenissen met militaire eer. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei adviseert daarom om ook bij herdenkingen op 4 mei altijd het Taptoe-signaal te spelen.

Wat is het verschil met de Last Post?

De Last Post is de Britse evenknie van de Taptoe. In de zeventiende eeuw namen Engelse soldaten dit signaal vanuit Nederland mee naar huis. Geleidelijk nam de Last Post zijn huidige vorm aan. Deze Britse variant werd dus gecomponeerd op basis van het Nederlandse Taptoe-signaal. Veel Nederlandse militairen die in de Prinses Irene Brigade vochten of hun opleiding in Engeland volgden, koesteren groot respect voor de Last Post.



Kennen ze de Last Post wereldwijd?

De Last Post is volgens het Nationaal Comité 4 en 5 geen algemeen internationaal signaal. Het is voornamelijk verbonden aan de Britse traditie van herdenken. Amerikanen spelen The Taps en de Fransen Au Morts. De Last Post is in Nederland wel bekend door overlevering van de Britse geallieerden. De Nederlandse militairen pleiten er echter voor bij officiële ceremonies het Nederlandse Taptoe-signaal te gebruiken vanwege de lange traditie.

Muziek lezen kan leiden tot oogproblemen!

Muziek lezen kan leiden tot oogproblemen!
Dat je door het intensief bespelen van een instrument last kunt krijgen van diverse spiergroepen is al tijdenlang bekend. En ook gehoorproblemen bij musici waren al bekend bij vele musici.
Maar door intensief muziek lezen kunnen ook oogproblemen ontstaan.
In Maastricht is in de Universiteitskliniek voor oogheelkunde een onderzoek gedaan naar visuele klachten en oogproblemen onder orkestleden.
Er werd ontdekt dat veel vooral oudere musici, gemiddeld de helft van de ondervraagden, onscherp zien en last hebben van vermoeide, brandende, droge of jeukende ogen.

De specialisten van de universiteitskliniek schreven deze problemen vooral toe aan ontoereikende verlichting tijdens concerten en de inspanning die nodig is om het kijken naar de dirigent af te wisselen met het lezen van het vaak kleine notenschrift.

En als je nu denkt: ach dat zijn beroepsmusici, die doen niks anders dan spelen…’
De kliniek heeft ook amateurmuzikanten ondervraagd en die spraken over dezelfde moeilijkheden.
Hoe je dit soort problemen kunt voorkomen?  
Regelmatig je ogen laten checken bij een oogarts. Daarnaast is het belangrijk dat er aandacht is voor verlichting tijdens repetities en concerten.
Voor mensen die vanaf een tablet spelen is het belangrijk om goed advies in te winnen over de afstand waarop deze tablet van je af moet staan.



10 STUDIETIPS!

 

 

TOP-tips voor het verzorgen van jouw koperinstrument!

Ja, de meeste koperblazers weten echt wel hoe ze met hun instrument moeten omgaan, maar de laatste tijd krijg ik toch veel vragen en zie ik ook steeds mensen die het eigenlijk niet helemaal goed doen. Daarom vandaag top-tips voor koperblazers!

  • Maak na het spelen het mondstuk droog om de volgende keer bacil vrij te kunnen spelen;
  • Gebruik ventiel-, coulisse en cilinderolie regelmatig: ze mengen met water, ze zijn zeker niet giftig, ze lossen vuil op en hebben een conserverende werking;
  • Olie na het spelen: in feite is dit vóór de volgende keer en hierdoor wordt oxidatie en aantasting door speekselzuren verminderd;
  • Af en toe een beetje ventielolie in de mondstukbuis voorkomt oxidatie;
  • Het eerste ventiel vangt meestal het meeste vuil, dus geef deze iets meer aandacht;
  • Het instrument blijft prettiger spelen wanneer het een keer per 2-3 maanden in een lauw warm bad met (bv) groene zeep wordt gelegd;
  • Gebruik nooit een poetsmiddel om een gelakt instrument te poetsen, veelal heeft het middel en schurende werking;
  • Poets een verzilverd instrument alleen met een geschikte poetsdoek en gebruik GEEN zilverpoetsmiddelen;
  • Het aanbrengen van een dun waslaagje op de lak bij de hand contactpunten verminderd de inwerking van transpiratie;
  • Verwijder na elk gebruik het vocht uit het instrument;
  • Gebruik alleen geschikt buizenvet, geen zuurhoudende vaseline;
  • Stem het instrument pas wanneer het warm geblazen is, de stembuis positie is nooit hetzelfde omdat dit temperatuurafhankelijk is;
  • Laat het mondstuk nooit op het instrument zitten;
  • Zet thuis de instrumentkoffer nog even open zodat resterend vocht nog enigszins kan verdampen

En misschien wel de beste tip: is er iets met je instrument wat je niet kunt plaatsen? Ga nooit en te nimmer zelf lopen klooien, maar ga naar een gerenommeerde instrumentreparateur!

Conditie voor blazers

Als blazer heb je een aardig goede conditie nodig. Mensen vragen mij de laatste tijd vaak om tips om te werken aan hun conditie. Het zal zeker ook te maken hebben met het feit dat veel muzikanten maandenlang nagenoeg stil hebben gelegen en nu weer willen opbouwen en er daarbij tegenaan lopen dat ze conditie te kort komen.
Daarom vandaag een aantal dingen die ons muzikanten fit houden!

    1. Power Yoga; yoga die gefocust is op kracht, balans en adem.
    2. Core stability oefeningen; oefeningen die de spieren in je torso aansterken
    3. Oefeningen voor een correcte houding
    4. Armspieroefeningen
    5. Intensieve cardio-oefeningen: hardlopen, zwemmen, wielrennen, roeien etc...
    6. Nek- en schouder stretch oefeningen
    7. Alle buitenhobby's waarbij je gaat zweten en diep moet ademhalen
    8. Meditatie; goed voor je focus en ontspanning en rustige stabiele ademhaling

Of ik zelf alle 8 genoemde tips regelmatig in praktijk breng? Ik houd het vooral bij de combinatie van 5 en 7: wandelen, fietsen en hardlopen in de buitenlucht. Vooral meditatie vind ik ook echt heel fijn om te doen (niet alles werkt, je moet even je weg vinden wat voor jou fijn is)
Het geeft mij echt een rustig en relaxed gevoel..

Natuurlijk moet je vooral doen wat je leuk vindt, en wat voor jou goed voelt. Uiteindelijk gaat het om jou.. Dus ik zou je willen adviseren om gewoon eens wat dingen uit te proberen en daaruit jouw perfecte conditie-pakket samen te stellen!

De kracht van muziek

Muziek luisteren, maar vooral ook zelf muziek maken is erg gezond voor ons als mensen. Muziek is goed voor onze hersenen, motoriek en geven ons een gelukkiger gevoel. Onze gevoelens staan dan ook vaak in connectie met de muziek die ons op dat moment aanspreekt. Wanneer je een fijn gevoel hebt luister je vaak naar wat meer vrolijke muziek. Wanneer je down bent daarentegen naar wat meer droevige muziek. Waarschijnlijk kan je jezelf hier wel in vinden. Toch? Muziek is onlosmakelijk met ons verbonden en geeft ons een gevoel dat niet te beschrijven valt. Het kan steun bieden in mindere tijden en ons gelukkige gevoel versterken. Muziek is het ritme van het leven!

Muziek luisteren

Misschien ben je dol op één bepaalde soort muziek, maar er zijn ook veel mensen onder ons die toch vaak wel interesse hebben in meerdere muziekstijlen. Luisteren naar muziek kan je gelukkiger maken en je door moeilijke tijden heen slepen. Dit is zelfs wetenschappelijk bewezen! Ieder land, iedere cultuur heeft nagenoeg zijn eigen taal. De enige taal die we allemaal kunnen begrijpen is muziek. Muziek is het uiten van gevoelens en emoties. Zelfs als je de taal waarin een nummer wordt gezongen niet kunt verstaan, kan het gevoel van de muziek overgebracht worden. Dat is juist het mooie van muziek! Daarnaast verenigt muziek en creëert muziek ambiance. Het draagt bij aan het beleven van het moment en brengt mensen samen. Muziek is standaard opgenomen in ons leven. Kun je je bijvoorbeeld een film, een feest of een sportevenement voorstellen zonder muziek? Als je er even bij stil staat waarschijnlijk niet. Muziek is erg belangrijk als het gaat om gevoel overbrengen en de juiste sfeer creëren.

Muziek maken

Naast muziek luisteren kun je natuurlijk ook zelf muziek maken. Enorm leuk om te doen en absoluut een uitlaatklep voor al je gevoelens en emoties! Maar wist je dat muziek maken ook erg goed is voor je hersenen? Wanneer je muziek maakt zorgt dit voor verandering in de grijze stof van je hersenen waardoor je de verbindingen laat toenemen die verantwoordelijk zijn voor het luisteren en de motoriek. Niet alleen muziek maken heeft dit effect. Ook muziek luisteren. Beiden is goed tegen stress, is goed voor de hersenen, je algemene humeur en geestelijke gesteldheid en kan zelfs helpen bij het verminderen van dementie! Ook zorgt muziek voor meer ontspanning, verminderen van depressie en verlaging van de bloeddruk. Heel veel extra gezondheidsvoordelen dus die erg mooi meegenomen zijn! Muziek maken is daarnaast ook een erg leuke bezigheid waar je al je creativiteit op los kunt laten.

De positieve effecten van muziek luisteren en maken

Naast het feit dat muziek erg goed is voor onze hersenen en lichamelijke en geestelijke gesteldheid heeft muziek nog meer voordelen. Hieronder zetten we de positieve effecten van muziek voor je op een rijtje;

  • Muziek vermindert pijn. Dit kan acute of chronische pijn zijn. Het is namelijk aangetoond dat muziek een natuurlijk pijnbestrijdingsmiddel is.
  • Muziek zorgt ervoor dat je beter eet. Muziek luisteren tijdens de maaltijd zorgt samen met het dimmen van de lichten voor een relaxte sfeer waardoor je onbewust rustiger gaat eten. Dit is erg goed voor je gezondheid want het zorgt ervoor dat je niet teveel eet.
  • Het helpt bij depressie. Zoals al eerder gezegd heeft muziek een positief effect op het verhelpen van een depressie. Dit komt doordat je met muziek beter kunt ontspannen en beïnvloed menselijke emoties. Muziek kan hierdoor depressieve en angstige gevoelens verminderen.
  • Muziek verbetert je sportprestatie. Met een muziekje aan train je harder, maar ook effectiever. Daarnaast zou muziek een positief effect hebben op het spierherstel.
  • Muziek zorgt voor minder stress in je leven. Wanneer je denkt aan het ultieme geneesmiddel voor minder tot geen stress, dan is dat muziek! Vooral rustige muziek heeft een geweldig effect doordat deze muziek zorgt voor een lagere productie van stresshormonen. Bovendien komt er door muziek te luisteren endorfine vrij in je hersenen wat ervoor zorgt dat je stemming verbetert.
  • Het zorgt ervoor dat je beter kunt slapen. Even lekker muziek luisteren voordat je gaat slapen zorgt voor meer ontspanning. Zo kan je de stress en de drukte van de dag loslaten. Muziek helpt om sneller, dieper en beter te slapen.
  • Goed voor je ruimtelijk inzicht. Door muziek als hulpmiddel te gebruiken kun je je IQ voor ruimtelijk inzicht tot wel 9 punten omhoog brengen! Dit zorgt ervoor dat je beter kunt inschatten, een meer precieze voorstelling kunt maken en beter te navigeren en meten.
  • Muziek stimuleert de bloedvaten. De emoties die vrijkomen tijdens het luisteren van muziek is goed voor een betere werking van de bloedvaten. Door het positieve effect wordt namelijk de bloedsomloop gestimuleerd.
  • Muziek versterkt je geheugen. Hierdoor is muziek ook zo goed om dementie te verminderen! Geheugenverlies komt het meeste voor bij oudere mensen, maar ook jongere mensen kunnen er last van krijgen. Volgens experts kan muziek vele gebieden in de hersenen stimuleren. Zowel her korte termijn geheugen als het lange termijn geheugen.

Wil jij (weer of meer) muziek uit jezelf halen? Neem dan snel contact met me op!

Muziek: goed voor je hersenen!

Vroeger geloofden we dat de hersenen statisch waren; dat het niet verandert nadat we een bepaalde leeftijd hebben bereikt. Maar die theorie is sindsdien onjuist gebleken – we weten nu dat de hersenen zich gedurende het hele leven blijven ontwikkelen, zolang ze worden uitgedaagd. Het vermogen van de hersenen om zich te ontwikkelen wordt neuroplasticiteit genoemd. 

En een manier om die plasticiteit te behouden, is door muziek te spelen. Elke keer dat je iets nieuws leert, transformeren je hersenen. Wanneer je een nieuw nummer op de gitaar leert of je gezichtsvermogen verbetert, veranderen de neuronen in je hersenen en ontwikkel je nieuwe hersencellen en verbindingen daartussen. Dit betekent dat je hersenen nooit volgroeid zijn. Het zal zich ontwikkelen naarmate je nieuwe vaardigheden leert en nieuwe ervaringen opdoet. Dit wordt neuroplasticiteit genoemd. Maar de plasticiteit van je hersenen blijft niet je hele leven hetzelfde. Je hersenen kunnen nieuwe kennis snel ontwikkelen en absorberen als je een kind bent, maar het wordt minder ‘elastisch’ met de leeftijd. Dat wil zeggen, tenzij je je hersenen traint!Tsja, en daar komt dus muziekles volgen: want het leren van muziek kan je neuroplasticiteit enorm verbeteren!Hieronder lees je hoe dat werkt!

Je hersenen zullen gedurende je hele leven moeten worden getraind om jouw neuroplasticiteit te blijven ontwikkelen en behouden.


Met muziek ben je nooit uitgeleerd

Als we jong zijn, leren we basisvaardigheden zoals veters strikken en lezen  . Als je ze eenmaal hebt geleerd, dan kan je het. Je hoeft er nu niet eens meer over na te denken als je je schoenveters knoopt, of als je buiten een uithangbord ziet. Dus je hersenen hebben de neurale verbindingen gevormd, maar je hebt de limiet van je leren bereikt op dat vlak.Met muziek zijn er eindeloze vaardigheden en technieken om onder de knie te krijgen, wat constant leren vereist!Zelfs als je een volledig repertoire onder de knie hebt, valt er altijd nog zoveel meer te leren. Veel professionele muzikanten en zangers blijven hun hele leven les volgen! Dus muziek stelt je in staat voortdurend nieuwe vaardigheden te leren, waardoor je de neuroplasticiteit van je hersenen voortdurend kunt verbeteren en onderhouden.

Muziek spelen is vooral goed voor de hersenen

Alle vormen van mentale oefening zijn goed om je hersenen gezond en fris te houden. Maar muziek activeert een bijzonder groot deel van de hersenen, dus het ontwikkelt je hersenen op veel gebieden. We gebruiken verschillende delen van onze hersenen voor verschillende dingen. 
Het deel van de hersenen dat wordt gebruikt voor het lezen en interpreteren van ritmes en melodieën is anders dan het deel dat wordt gebruikt om alles te verteren en te onthouden, dat weer anders is dan het deel dat alles integreert. 
Het leren van muziek helpt de neurale verbindingen in de hersenen te versterken, zodat de neuronen snel signalen naar elkaar kunnen sturen.
Dit helpt je zelfs sneller te denken! Studies hebben aangetoond dat muzikanten beter zijn in het uitvoeren van cognitieve taken zoals Sudoku dan niet-muzikanten.
Het is dus duidelijk dat muziek je hersenfunctie verbetert.

Waarom muziek belangrijker wordt met de leeftijd

Studies hebben aangetoond dat muzikanten hun cognitieve vaardigheden kunnen behouden, zelfs als ze ouder worden, omdat ze voortdurend hun hersenen trainen. Dit geldt voor zowel het korte- als het langetermijngeheugen. Muziekonderwijs kan dus daadwerkelijk helpen bij het voorkomen van verschillende vormen van neurologische aandoeningen, zoals dementie. Het versterkt ook je lichaam en helpt je coördinatie en motoriek op peil te houden! Muziek spelen heeft ook een positief effect op stress, omdat je je focus moet isoleren.

In tegenstelling tot andere hersenoefeningen, is muziek een consequent lonende bezigheid. Elke keer dat je beter wordt, profiteer je niet alleen van de neurologische beloningen, maar kun je ook meteen genieten van je nieuwe vaardigheden.

Starten met muziekles? Boek snel jouw eerste les!

Dit is de belangrijkste gedachte bij improviseren!

Veel mensen hebben zo aan het begin van het jaar de nodige goede voornemens. Zo ben ik de afgelopen week al een aantal muzikanten tegengekomen die dit jaar aan de slag willen met improvisatie. Maar improvisatie is voor veel mensen een grote stap. Waar moet je beginnen? En waar moet je op letten? Omdat ik die leeuwen en beren op de muzikale weg wel herken, wil ik jullie de komende weken meenemen in een blog-serie over improviseren!

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: Iedereen kan leren improviseren. Ook jij. Met wat je nú kunt op je instrument, kun je al leren improviseren. Je maakt het jezelf exact zo moeilijk als je op dit moment aankunt. En niet moeilijker. Bij improviseren gaat het om vertrouwen hebben en je intuïtie durven volgen. Het gaat eigenlijk om durven en doen...

En dat laatste zinnetje van de vorige alinea: dat was ook het motto van Wubbo Ockels, de bekende astronaut. En dit motto bracht hem tot de maan en terug. Een succesvol motto dus, dat jou ook een heel stuk verder kan helpen als je wilt leren improviseren.

Er zullen altijd mensen zijn die beter zijn dan jij: jonger, getalenteerder, sneller van begrip. Maar dat wil niet zeggen dat jij niet kan leren improviseren. Als je het wilt, dan lukt het je! Je hoeft niet een bepaald niveau of diploma te hebben om te leren improviseren.  
Wat je dan wel nodig hebt? Wilskracht, een open mind en vooral ook open oren!

Eigenlijk moet je improviseren gaan leren zoals een kind leert praten. Niet uit een boek, maar door het te proberen. Zo vaak als het maar kan. En ook door samen te spelen met anderen. Of die nou verder dan jou zijn of niet. Leer vooral door te proberen en fouten te maken, en omarm je fouten. Wees ruimhartig voor jezelf en gun jezelf de tijd. Je hoeft heus niet eerst alle regeltjes te leren voor je kunt starten met improviseren. Sterker nog, als je alle regeltjes kent kun je jezelf soms juist geremd voelen. Door goed te luisteren en veel te proberen kom je al een heel eind met improviseren.

Krijg je een solo, of vraagt iemand je om eens iets te improviseren? Denk dan aan Wubbo Ockels: Het gaat om durven en doen!
Zo maak je meters en doe je ervaring op. Zo leer je om verder te komen en jezelf te ontwikkelen!

Ik kan me voorstellen dat dit allemaal wat zweverig klinkt, en je misschien toch wat concretere handvaten wilt.. Blijf dan de komende weken vooral mijn blog volgen, want daarin ga je zeker weten vinden wat je zoekt! Niet wachten op de volgende blog, maar meteen aan de slag?
Neem dan snel contact met me op om een coachingsessie in te plannen!

Voor ieder gebit een blaasoplossing!

Vorige week schreef ik over gebitsproblemen en blaasmuziek. Zoals beloofd vandaag nog een vervolg op dat blog-artikel. Deze week ga ik wat dieper in op embouchure en gebitsproblemen...

Het gebit is het framewerk waartegen de lippen steunen en langsheen bewegen. Een onregelmatig gebit, met plaatselijk vooruitstekende of wigvormig geplaatste tanden veroorzaakt een te hoge belasting en doorknijpen van het lipweefsel.
Een mooie gelijke drukverdeling van de mondstukrand is superbelangrijk. De boven- en ondertanden moeten daarom goed glad zijn en geen scherpe zijkanten of overgangen hebben. Klachten van hout- en koperblazers ontstaan vaak door beschadiging van de lippen en beschadigde tanden. Ook loszittende tanden en tandsteen kunnen last veroorzaken. Een goed verzorgd en onderhouden gebit is dan ook van groot belang.

Kleine gebitsveranderingen hebben vaak grote gevolgen voor het mondstukcontact, het speelgevoel en de toonvorming. Laat dus nooit zomaar iets aan je gebit veranderen als het niet echt moet, of niet anders kan! De tandarts weet vaak niet waarop hij/zij moet letten of wat van belang is bij een muzikant. Door een goede communicatie voorkom je problemen en frustraties. Met duidelijke informatie kan de tandarts zich beter verplaatsen in de gebitsvereisten van een hout- of koperblazer. Daarbij gaat het er om de natuurlijke gebitssituatie zoveel mogelijk te handhaven. Een actuele gipsafdruk en foto zijn onontbeerlijk omdat hiermee altijd de oorspronkelijke situatie beschikbaar blijft. Speciale aandachtspunten zijn: de stand van de tanden, de onderlinge tandpositie, de vorm en lengte van de tanden en de aansluiting tussen boven- en ondergebit. Deze zijn met elkaar bepalend voor een goed dragend contact met het mondstuk.

Valt er niet te ontkomen aan reparatie of reconstructie van het gebit zoals het aanbrengen van kronen, plaatjes, frames, bruggen, implantaten of een kunstgebit, dring er dan bij de tandarts of specialist op aan dat alles zo dun, slank en glad mogelijk gemaakt wordt. Zeker geen verdikkingen en obstakels, maar vloeiende overgangen. Deze obstakels verstoren de stroomlijn in de mond en beïnvloeden de toonvorming. Het aanzetten van de toon en de trefzekerheid verslechteren daardoor vaak drastisch. En omdat dat heel bepalend is voor het speelniveau vermindert daarmee dus ook het speelplezier. Ook een gebitsprothese moet goed vastzitten en mag niet kantelen door de druk van het mondstuk. Maar gelukkig is de stand van de tandtechniek zover gevorderd dat dit niet meer hoeft te gebeuren.
Voor wie toch een klapperend kunstgebit heeft en een andere prothese geen optie is, kan de ‘Flexifix’ uitkomst bieden. Dit is een dun veertje van chirurgisch staal dat het kunstgebit stabiliseert en altijd vast op zijn plaats houdt. Kleefpasta is dan niet meer nodig.

Ter bescherming van de lippen is er voor hout- en koperblazers de ‘Lip-ease theet cushion’. Een tandkapje van dun kunststof. Voor beugeldragers kan een kunststof beschermkapje, de ‘Lipprotector’ van het merk Jet Tone helpen om de pijn aan de liphuid te voorkomen of te verzachten. Andere productnamen hiervoor zijn Braceguard (een pasta) en Morgan Bumpers. Helemaal ideaal is het niet, maar dat is ook de speciale was van de orthodontist niet. Overleg eens met de orthodondist om de blokjes van de beugel te polijsten of nog beter, de blokjes aan de achterkant van de tanden te plaatsen. Het is wel verstandig om zo veel mogelijk door te blijven spelen want dat houdt de embouchure in stand en laat ook de muzikale ontwikkeling doorgaan. En is de beugel er eenmaal uit, dan heb je een veel betere basis bereikt om met minder druk te kunnen spelen. En dat is altijd gunstig.

Om toch te kunnen (blijven) spelen met een problematisch gebit zijn er ook speciale mondstukken of aanpassingen. Voorbeelden hiervan zijn mondstukken met een verstelbare cup, verende cups, verwisselbare randen, cups en stiften voor een eigen combinatie, ellipsvormige en a-symmetrische randen, geprofileerde randen met een wafelmotief voor meer grip, rubberen anti stootranden, schokdempende mondstukken met een drukveerinrichting, extra randverbredingen voor meer steun of tandeloze muzikanten. Er is tegenwoordig bijna niets dat niet meer kan.

Ga niet lopen proberen en testen en veel geld uitgeven aan allerlei verschillende mondstukken, maar laat je een persoonlijk mondstuk aanmeten door Henk Rensink.

Gebitsproblemen en blaasinstrumenten

Zelf werd ik toen ik 8 was min of meer gedwongen om mijn toen zo geliefde bugel te laten voor wat het was, en in plaats daarvan mijn muzikale carrière voort te zetten op de bariton. (later euphonium). Met als reden: mijn gebit was er niet geschikt voor.
Zoals jullie twee weken geleden al lazen, pakte het prima uit voor mij, maar de bugel bleef een grote liefde.

Naar aanleiding van mijn blog over de bugel én het feit dat ik toch regelmatig trompet speel, kreeg ik de afgelopen weken meerdere keren vragen over hoe het nou eigenlijk zit.. Welk instrument past bij welk gebit? En als je als kind of volwassene wilt (her)starten met een blaasinstrument... Waar moet je dan, gezien je gebit, rekening mee houden? 

Tja, bijna niemand heeft een perfect gebit. En het goede nieuws is dat je met een imperfect gebit ook prima een blaasinstrument kunt bespelen! Ik zal hieronder de meest voorkomende imperfecties op een rijtje zetten en daarbij aangeven bij welke instrumenten dat lastig kan zijn.

  • Overbeet:
    Een overbeet wil zeggen dat je bovenkaak te ver naar voren staat ten opzichte van je onderkaak.
    Voor het bespelen van klarinet en saxofoon is dit eigenlijk juist heel goed.
    Voor koperen blaasinstrumenten, en dan met name voor het kleinkoper is het wel wat lastig, maar zeker niet onmogelijk.
  • Onderbeet:
    Een onderbeet wil zeggen dat je onderkaak te ver naar voren staat ten opzichte van je bovenkaak.
    Dit is eigenlijk voor alle blaasinstrumenten heel erg lastig.
  • Ongelijke of scheve tanden:
    Je voorste snijtanden die asymmetrisch in je mond staan. Dit hoeft in het algemeen voor geen enkel blaasinstrument een probleem te zijn.
  • Beugel:
    Een beugel hoeft voor het bespelen van geen enkel blaasinstrument een probleem te zijn. Natuurlijk is het wennen, zeker als je al speelde voordat je de beugel kreeg. Bij een blokjesbeugel kun je (met goedvinden van de orthodontist) de pijn van het drukken van de slotjes tegen de binnenkant van je mond tijdens het spelen verminderen door het gebruik van beugelwas. 
  • Bruggen, kronen en implantaten:
    Dit vormt eigenlijk voor geen enkel instrument een probleem. Wel krijgen sommige rietblazers last van een soort resonantie in de mond. Maar hiervoor kun je bitjes of mondstukplakkers gebruiken.
  • Prothese van boven- en/of ondergebit
    Een kunstgebit hoeft eigenlijk nooit een probleem te zijn voor het bespelen van een blaasinstrument. Het is wel zo dat je mond door het kunstgebit een andere vorm krijgt, dus je zult wel even ee tijdje nodig hebben om je embouchure hieraan te laten wennen.

Bespreek jouw gebitssituatie altijd met jouw muziekdocent. Ook als je bv overweegt een kunstgebit of een kroon te laten plaatsen. Je docent kan je wellicht gerichte tips geven die je kunt meenemen naar je tandarts of KNO-arts.
Andersom geldt hetzelfde: vertel aan je behandelend arts altijd dat je een blaasinstrument!

Hulpmiddelen

Er zijn hulpmiddelen op de markt om comfortabel op een blaasinstrument te spelen:

  • gebitsbeschermers (bitjes) die de krachten over het gebit verdelen. Ze worden met name gebruikt door klarinettisten en saxofonisten.
  • mondstukplakkers worden ook veel door klarinettisten en saxofonisten gebruikt. Ze vormen een soort kussentje waarop je bovenlanden rusten en voorkomen zo slijtage aan je gebit en ze zorgen er vaak voor dat de resonantie (door bv kronen en bruggen) in je mond afneemt.
  • ergonomische draagband: ook deze worden vaak gebruikt door saxofonisten en ook wel door klarinettisten. Zo'n band ontlast je duim, maar ook je gebit.

Mondstukken

Natuurlijk kun je ook heel veel doen met een mondstuk, dat is een hoofdstuk apart. Ik zal er volgende week meer over schrijven!