Thuis studeren, deel 3

Het is alweer tijd voor deel 3 in mijn serie blogs over thuis studeren..
In deel 1 beschreef ik de voorbereiding, deel 2 ging over de opbouw, en vandaag staat de consolidatie centraal!

Voordat je gaat consolideren moet het beeld dat je van het stuk hebt, helemaal op orde zijn. Je moet dus weten hoe het stuk in elkaar zit, maar ook hoe het zou moeten klinken.

Het doel van deze fase is het stuk echt leren beheersen. In de loop van dit stadium zul je het stuk uit je hoofd kennen, en daarmee bedoel ik dan niet per se dat je het ook uit je hoofd moet spelen!

In deze fase ga je een soort ‘reserve’ kweken, maar pas op! Dat lukt maar in beperkte mate. Ga niet voor 200% zekerheid, want daarmee ga je min of meer uit van je eigen onkunde en dat is een zinloze negatieve studiehouding.
Zorg dus dat het je doel is dat je het stuk volledig beheerst.

Toch kun je wel een beetje ‘reserve’ kweken en ik zal je vertellen hoe je dat kunt doen.
Je kunt dat doen door jezelf steeds net wat moeilijkere opdrachten geven dan strikt noodzakelijk is voor een goede uitvoering:
   – het stuk sneller of juist veel langzamer spelen
   – fragmenten spelen
   – met een andere articulatie
   – met veranderende dynamiek
   – vanaf een ander punt dan het begin
   – maar dan getransponeerd

Daarnaast is het in deze fase superleerzaam om een opname te maken van hoe je speelt en deze daarna zelf kritisch terug te luisteren met de bladmuziek erbij. Maak aantekeningen tijdens het terugluisteren en ga daarmee aan de slag!

Ook het voorspelen aan kritische luisteraars is goed om in deze fase te doen. Vraag niet simpelweg je man of je vrouw, je vader, moeder, broer of zus, maar ga na wie jou echt goede opbouwende feedback kan geven… Dat is in vele gevallen natuurlijk je docent, of misschien jouw dirigent. Of misschien heb je een bijzonder goede muzikant in je vriendenkring die je verder kan helpen!

Vind je het lastig om het thuis studeren zelf op te pakken en wil je daar eens over sparren met me?
Dat kan altijd, stuur me gerust een mailtje via info@judithvanboven.nl
Ook als je mij als kritische toehoorder wilt inzetten mag je altijd contact met me opnemen!

Volgende week deel 4 in deze serie, dan zal ik het gaan hebben over het bezinkingsstadium.

Thuis studeren, deel 2

Vorige week behandelde ik het voorbereidend studeerstadium, vandaag komt het opbouwstadium aan bod!

In het opbouwstadium is het belangrijk dat je een voorstelling gaat opbouwen van het stuk als geheel, de onderdelen moeten eigenlijk als puzzelstukjes in elkaar worden gepast.
Het kan dan natuurlijk zijn dat je dan weer tegen nieuwe problemen aanloopt. Als dat zo is moet je toch nog weer eventjes terugschakelen naar het voorbereidend stadium.

Studeermanieren in het opbouwstadium zijn onder andere:
– een groot fragment of een heel deel van een werk steeds opnieuw doorspelen. Als het een snel deel is, doe dit dan eerst in een rustig tempo.
– speel daarna het fragment of het deel in het juiste tempo
– grote fragmenten mentaal studeren
– een enkele keer mag je het grote fragment ook in een te hoog tempo spelen, daardoor leer je waar nog zwakke plekken zitten, en hoe snel je je grenzen bereikt. Maar dit is niet de allerprettigste manier van studeren, dus niet te vaak doen!

Bij punt 3 zie je staan mentaal studeren. Ik kan me voorstellen dat je geen idee hebt wat dit inhoudt.
Daarom hier een korte uitleg: Mentaal studeren is eigenlijk de beweging volledig en exact, in het juiste tempo kunnen denken en daarbij eigenlijk in gedachten ondergaan wat je zou voelen als je het werkelijk speelde en je daarbij ook de klank tot in de finesses voorstellen.
Dus kort gezegd is het je leren voorstellen hoe het gaat, hoe het voelt en hoe het klinkt. Dat kan terwijl je de bladmuziek erbij hebt, maar uiteindelijk kan het ook zonder bladmuziek.

Mentaal studeren is 1 van de allerbeste methodes om de concentratie te trainen en je kunt het altijd en overal toepassen, het maakt immers geen geluid!
Bij mentaal studeren komen ook allerlei bijzaken aan de orde. Wat dacht je bijvoorbeeld van gevoelens van onzekerheid, angst, enthousiasme of vermoeidheid die bij het spelen zijn opgetreden. Dan blijkt pas hoezeer gevoelservaringen tijdens het studeren een gewoonte dreigen te worden. Denk maar eens aan het gevoel van onzekerheid voor een grote lastige sprong en de opluchting als het gelukt is.

Als je nog nooit aan mentaal studeren hebt gedaan, dan is het verstandig om het langzaam op te bouwen:
– begin met korte fragmentjes
– begin met een deel van de bewegingen, bv eerst alleen je vingers en nog niet de adem en juiste houding erbij, maar doe dit niet te lang
– maak de opbouw van het stuk bewust: dus herken terugkerende motieven en thema’s, doorzie het toonsoortenverloop, weet waar je bent, leer ook de begeleiding kennen!

Ik kan me voorstellen dat dit allemaal wat veel informatie is.. Wil je meer weten over hoe je jouw studie-aanpak kunt verbeteren?
Neem gerust contact met me op, ik kan je (indien gewenst ook online) van advies voorzien!

Volgende week deel 3: het consolidatiestadium!


Thuis studeren, deel 1

De komende 4 weken zal ik hier wekelijks een blog posten over hoe je thuisstudie aanpakt. Want nu repeteren met orkesten nog een tijdje niet mogelijk is, kun je natuurlijk wel thuis goed studeren zodat je straks met het orkest goed aan de slag kunt!

Ik verdeel het studeerproces eigenlijk in 4 stadia, omdat ieder stadium een heel eigen karakter heeft.
De stadia zijn als volgt:
– voorbereiding
– opbouw
– consolidatie
– bezinking

Vandaag bespreek ik het eerste stadium, de voorbereiding. Dit stadium verdeel ik onder in een paar stappen.
1. Eerste kennismaking
Je ontdekt of het stuk een stapje vooruit is ten opzichte van wat je al kunt, dan kun je gelijk in het juiste tempo doorspelen. Als blijkt dat het stuk niet een stapje maar een sprong vooruit is ten opzichte van wat je al kunt: dan begin je met langzaam doorspelen.
2. Als je dat gaat doen ontdek je waarschijnlijk drie soorten passages: eenvoudige passages die gelijk goed gaan, gemiddelde passages, die wat tijd vragen en moeilijke passages die goed aangepakt moeten worden.
3. Dat aanpakken doe ik zoveel mogelijk technisch/analytisch: ik analyseer wat het probleem is en hoe ik dat moet aanpakken en dan stel ik daar een soort ‘trainingsprogramma’ voor op.
4. In deze stap ga ik nadenken over interpretatie. Zolang ik er nog niet zeker van ben hoe het moet worden probeer ik zoveel mogelijk te variëren in interpretatie om zo tot een definitieve interpretatie te komen. (Als je te doen hebt met een orkeststuk, is het raadzaam om voor de interpretatie te rade te gaan bij jouw dirigent!)
5. Daarna ga je verspreide fragmenten uit je hoofd leren.

In dit stadium is het belangrijk om NIET:
– al zaken vast te leggen als de interpretatie nog niet doordacht is
– te starten met studeren zonder dat je overzicht hebt over het stuk

Je kunt door naar stadium 2 als de voordracht en interpretatie vaste vormen beginnen aan te nemen en als de moeilijke passages geen struikelblok meer vormen.

Meer over het stadium opbouw lees je volgende week in dit blog!

Motivatie voor muziek, juist nu…

We zitten inmiddels alweer vele weken in de intelligente lockdown. Zoveel mogelijk mensen werken thuis, kinderen zijn nog thuis van school en leren thuis (op dit moment hebben ze vakantie), en de mensen in de zorg zijn drukker dan ooit.

Ook alle orkesten liggen al enkele weken stil. Gelukkig kunnen de meeste lessen individueel wel doorgaan dmv videobeltoepassingen zoals Skype.

Maar hoe blijf je al die weken gemotiveerd voor muziek in deze intelligente lockdown?
Sommige orkesten blijven op de achtergrond actief dmv bv huiswerkopdrachtjes van de dirigent, multiscreenvideo’s etc.. Dan heb je een beetje houvast als muzikant, en een doel om mee aan de slag te gaan.

Maar wat als jouw orkest/vereniging dat niet doet? Je raakt een beetje uitgekeken op je partijen, of misschien blijf je steeds op hetzelfde vastlopen… Je raakt je motivatie dan kwijt. Dat is zonde natuurlijk, want muziek is een prachtig fenomeen dat nooit stopt, ook niet tijdens een intelligente lockdown.

Daarom hier wat (onverwachte) handvaten om toch lekker aan de slag te blijven:
– zoek online eens naar wat nieuw repertoire (veel materiaal is voor weinig of zelfs gratis te downloaden)
– je kunt natuurlijk ook een nieuw speelboek aanschaffen!
– speel het repertoire dat je nu aan het oefenen bent eens helemaal anders: boogjes worden even puntjes, snel wordt even heel langzaam en andersom… Vaak helpt dit je over een dood punt heen!
– neem contact op met je dirigent en vraag of hij of zij je verder kan helpen als je vastloopt met orkestrepertoire.
– ga op zoek naar muziek om je heen, ik heb bv vorige week muziek gemaakt met potten, pannen en glazen..
– ga muziek luisteren, muziek die je nog niet kent.. Wedden dat je daarna weer zin krijgt om zelf aan de slag te gaan? (een uurtje YouTube levert mij bv vaak heel veel energie en inspiratie op)
– leer iets nieuws, ga je verdiepen in iets nieuws of iets wat je nog nooit hebt gedaan.

Mocht je graag meer tips of info van mij willen, of wil je hulp van mij met jouw muzikale activiteiten in deze tijd? Dan mag je me altijd mailen via info@judithvanboven.nl

Ik kan je ook helpen in een online sessie!

De grote toonladderchallenge

Toonladders, iedereen kent die dingen wel.. En ik ken vrijwel niemand die voor zijn of haar lol vrolijk iedere dag toonladders studeert. Er is immers wel iets leukers te spelen, toch?
Tja, maar ja… ik ken ook weinig mensen die puur en alleen voor de lol gaan hardlopen of touwtjespringen…

En toch… Toonladders oefenen is zo ontzettend goed! Zoals je van hardlopen en touwtjespringen een goede conditie krijgt en een strakker lijf en vaak ook een vrolijker gemoed (na afloop), zo krijg je van toonladders een beter gehoor, toonsoortgevoel en vingervlugheid.
Allemaal dingen die superbelangrijk zijn voor je ontwikkeling als muzikant en voor het samenspelen met anderen in orkestverband.

Maar ja, het blijft niet leuk.. Net zoals dat touwtjespringen!

Ik zal je zeggen, ik ben vorige week woensdag gestart met een 30-dagen touwtjespring challenge. Ik houd het goed vol, ik merk eigenlijk nu al dat mn conditie vooruit gaat en zelfs mijn lijf wordt al strakker. Zo snel zie je vooruitgang. En zo is het ook met toonladders! Daarom heb ik dus de grote toonladder challenge opgezet!

Op Facebook kun je je aanmelden voor dit evenement dat loopt tot 4 mei (maar wellicht start ik daarna dezelfde challenge nog een keer hoor). In het evenement vind je het schema voor 15 dagen…
De bedoeling ervan is dat je gaat nadenken over hoe die toonladders nu in elkaar zitten én dat je ze uit je hoofd vloeiend leert spelen.
Net zoals ik met mijn touwtjespringen zul je al snel merken dat je vorderingen maakt. Je vingers gaan dingen automatisch doen en als je een werk speelt in een bepaalde toonsoort zul je snel horen of je een fout maakt omdat een noot niet ‘toonsoorteigen’ is..

In het Facebook-evenement deel ik dagelijks wat leuke, nuttige en inspirerende tips voor jouw toonladder studie. Op deze manier hoop ik je te helpen om in deze intelligente lockdown je muzikale niveau te verbeteren!

Heb je vragen over de opbouw van toonladders? Wil je meer leren? Neem dan vooral contact met me op, want ook in deze Corona-tijd kan ik je (zelfs online) verder helpen, en dat doe ik graag!

Zelf thuis aan je intonatie werken

Orkestrepetities gaan niet door deze periode, veel muzieklessen worden wel online gegeven deze weken. Maar vooral mensen die geen lessen (meer) volgen belanden in een soort niemandsland. Ze vinden het lastig om zelf aan de slag te blijven én vorderingen te maken.

Sommige orkestdirigenten vragen orkestleden video’s te sturen zodat ze feedback kunnen geven op hun uitvoeringen… Een belangrijk aandachtspunt is intonatie.

En weet je, intonatie is iets waaraan je thuis ook best wel goed alleen kunt werken. Hoe?
Met een stemapparaatje.. Moeilijk is het niet per se, het vergt wel veel concentratie en discipline.
En vooral ook veel tijd, maar dat is wellicht een minder groot probleem.

Ik heb een mooi filmpje gemaakt waarin ik precies uitleg hoe je dat kunt aanpakken…

Nog een paar belangrijke tips:
– zorg dat je goed ingespeeld bent voor je start met deze oefeningen
– kies een chromatisch stemapparaatje en stel A=442Hz in
– wees heel nauwkeurig
– zorg dat je ook een (hulp)grepentabel bij de hand hebt

Heb je toch nog vragen? Neem dan gerust contact met me op! Dat kan door simpelweg een mailtje te sturen naar info@judithvanboven.nl

Motivatie, hoe zit dat?

Het is een veelvoorkomende klaagzang bij muziekverenigingen: ‘ja, die jeugd van tegenwoordig die wil niet meer studeren om goed op een blaasinstrument te leren spelen. Ze willen alles gelijk kunnen en dat gaat niet… De jeugd van tegenwoordig heeft geen doorzettingsvermogen meer.’ 

Maar… is dat wel zo? Ik hoor kinderen toch regelmatig gepassioneerd vertellen over een spel waar ze helemaal in zitten en waarvoor ze tot het uiterste gaan om verder te komen.. Dus dan denk ik: ‘die jeugd van tegenwoordig, die heeft best doorzettingsvermogen!’ 

Maar de muzieklessen zoals we (ja, ik ook) die vroeger kregen, die sluiten niet zo goed meer aan bij de belevingswereld van kinderen en jongvolwassenen. Daarom probeer ik in mijn lessen niet meer per se uit te gaan van een bepaalde methode, maar probeer ik leerlingen te coachen/begeleiden op hun ontdekkingstocht door de wondere wereld van de muziek. 
Ik schrijf expres ‘hun ontdekkingstocht’ want ik ben ervan overtuigd dat iedere muzikant, jong of oud zijn eigen weg aflegt. En als je hen daarin steunt en begeleidt als docent/coach, dan zit het met dat doorzettingsvermogen wel goed!
Wil je daarover eens met mij van gedachten wisselen? Neem gerust contact met me op!

De maand februari zal op mijn website en social media kanalen in het teken staan van motivatie!

Deze week behandel ik de vraag: hoe werkt motivatie eigenlijk?

Motivatie is de wil om iets te leren of iets te doen. Gemotiveerde mensen zijn erg nieuwsgierig, betrokken en niet bang voor een moeilijke uitdaging. Motivatie kan je opdelen in twee groepen; intrinsieke en extrinsieke motivatie. Bij deze twee soorten zit er een verschil in de bron. Intrinsieke motivatie heeft een interne bron, uit een persoon. De mens motiveert zichzelf zonder een bron van buitenaf. Bij extrinsieke motivatie is er sprake van een externe bron. Dit kan bijvoorbeeld een beloning zijn; als ik nu goed oefen, krijg ik straks een zakje chips.

Motivatie wordt bepaald door bepaalde prikkels, dit zijn invloeden uit het milieu op de mens. Prikkels ontstaan doordat in zintuigcellen (receptoren) impulsen ontstaan, de zenuwcellen (conductoren) geleiden en verwerken deze impulsen en zorgen dat er een reactie (respons) ontstaat. Er zijn twee soorten prikkels interne prikkels, afkomstig uit het lichaam, en externe prikkels die afkomstig zijn uit het milieu. Als minimaal één van deze prikkels heel sterk aanwezig is, kan het gedragssysteem al in gang gezet worden en kan er een handeling worden verricht. 
Er wordt ook nog onderscheid gemaakt tussen een sleutelprikkel en een supranormale prikkel. De sleutelprikkel speelt de doorslaggevende rol bij het veroorzaken van een bepaald gedrag. Een supranormale prikkel is een prikkel die een nog sterker gedrag opwekt dan de sleutelprikkel, deze prikkel is dus effectiever.

Hoe goed een persoon presteert en reageert op prikkels is allemaal geregeld in de manier van denken. Personen die afgaan op intelligentie-beoordeling zijn minder gemotiveerd om hun best te doen en zullen sneller opgeven bij een moeilijke taak, omdat ze denken dat de intelligentie niet verbeterd kan worden. De personen die geloven in het harde werken, zullen sneller blij zijn met een moeilijke taak en zullen niet snel voelen dat ze hebben gefaald als iets mislukt.
Intelligentie wordt onderverdeeld in uitgekristalleerde intelligentie (kennis) en vloeiende intelligentie (redeneervermogen). Mensen met een goed redeneervermogen zijn in staat om informatie sneller te verwerken en worden minder snel afgeleid, zij zullen dus snel nieuwe dingen leren en gemotiveerder zijn dan andere.


Er zijn verschillende motivatietheorieën:
Als eerst hebben we de Piramide van Maslow. Het idee van deze piramide is dat een mens als eerst zal proberen de behoefte onderaan de piramide waar te maken en zich vervolgens omhoog werkt. 
Ten tweede hebben we de Verwachtingstheorie. Dit is de formule: motivatie = verwachting x beloning x waarde. Met ‘verwachting’ wordt de mate waarin een mens verwacht dat een handeling succesvol zal verlopen bedoeld. Met ‘beloning’ wordt hier bedoeld wat de mens als voordeel ziet bij de taak. ‘Waarde’ geeft aan hoe belangrijk het wordt gevonden. 
Ten derde is er de Attributietheorie, bij deze theorie hangt motivatie samen met attributies; hier wijden mensen hun succes of falen aan toe. Je kan dit onderscheiden in interne en externe attributen. Bij interne attributen ligt het meestal bij de persoon zelf, bij externe attributen wordt vaak de ‘schuld’ bij een ander persoon  neergelegd.
Vervolgens is er de Flowtheorie. Met ‘flow’ wordt bedoeld dat iemand helemaal opgaat in een activiteit waar hij of zij mee bezig is. Er is vooral ‘flow’ aanwezig wanneer een persoon het gevoel heeft dat hij of zij het aan kan en de taak niet hoog gegrepen is. 
Als laatst hebben we de Zelfdeterminatietheorie, hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie.

Zo, dat was een brok theorie! Volgende week zal ik schrijven over de rol van de docent/coach voor de motivatie van een leerling.

Muziek en vakantie

We zitten nog midden in de zomervakantie. Zoals ik in mijn vorige blog schreef probeer ik in de zomervakantie altijd heerlijk te ontspannen. Er wordt niet gestudeerd, niet gespeeld, niet gedirigeerd… Wat dan wel? Veel lezen, andere culturen en de natuur ontdekken, en gewoon genieten van het ‘zijn’…

Maar dat betekent niet dat er geen plek is voor muziek. Als ik in een vreemd land ben probeer ik altijd wel iets van muziek mee te pikken: van een concert van een plaatselijke band of orkest tot het ontdekken van traditionele instrumenten. Soms zelfs het bezoek van een museum dat met muziek van doen heeft.

Dit jaar was ik in Griekenland en bezocht ik daar een klassiek concert (Beethovens 9e symfonie olv Maestro Ricardo Mutti) in een klassiek Grieks openlucht theater. Wat een belevenis!
Ook kocht ik een aantal Griekse instrumenten én ik bezocht een muziekinstrumentenmuseum met traditionele Griekse muziekinstrumenten.

Tijdens een weekendje Gent (Gentse Feesten) bezocht ik allerlei leuke muzikale optredens.

Sommige optredens en instrumenten passen helemaal in mijn Westerse referentiekader, maar sommige dingen ook totaal niet. Toch trekt dat me allemaal heel erg aan, het is mijn honger naar nieuwe muzikale indrukken denk ik.

In mijn muziekkamer liggen inmiddels instrumenten uit verschillende landen. Ik probeer de instrumentjes te snappen en een beetje te beheersen, soms kan ik hun klanken inzetten bij het schrijven van nieuwe composities.

In ieder geval geeft het me energie en muziek op een spannende manier.
Even niet spelen of dirigeren, maar toch muzikaal bezig zijn.

Inmiddels begint het bij mij weer een beetje te kriebelen om aan de slag te gaan. Komende maandag starten de eerste repetities alweer, want op 14 augustus staan de eerste concerten alweer op de rol.

Ik ben eigenlijk benieuwd hoe jullie met muziek omgaan in de vakantie: Helemaal niks? Onderwerp je je instrument aan een onderhouds/schoonmaakbeurt? Studeer je gewoon door? Ga je op zoek naar nieuwe muzikale impulsen?

Blog 2.0

Enkele jaren geleden postte ik wekelijks een blog op deze website. Daar kwam een beetje de klad in door allerlei omstandigheden, maar ik wil dit weer gaan oppakken.

Ik ga niet weer wekelijks een blog schrijven hoor, maar vanaf april zal ik maandelijks een blog schrijven over muzikale zaken die mij op dat moment bezighouden. Het is de bedoeling dat iedere eerste week van de maand een blog gepubliceerd wordt.

De artikelen zullen meestal een informatief karakter hebben, bijvoorbeeld over een boek dat interessant is om te lezen, of bepaalde technieken waarover ik jullie graag meer wil vertellen, misschien informatie die ik heb opgedaan in masterclasses of workshops, etc etc.

Natuurlijk zal ik het niet laten om af en toe in te spelen op de actualiteit in onze samenleving.

Heb je zelf vragen waar je mee zit en waar je graag een antwoord op wilt van mij?

Stuur me dan gerust een berichtje, wie weet zie je het antwoord op jouw vraag dan terug in één van mijn blogs!

Muzikale groet,

Judith 🙂

PS volg je mij al op Facebook, Twitter en Instagram? Doen hoor, want daar drop ik ook regelmatig interessante informatie!

Nieuw jaar, nieuwe uitdagingen

En inmiddels is het 2017! De kerstvakantie zit erop, en ik ben ook weer begonnen met alle muzikale activiteiten. Het eerste concert is al achter de rug en ik heb er ook alweer een aantal repetities op zitten!

Als eerste wil ik jullie, mijn trouwe bloglezers, natuurlijk het allerbeste wensen voor 2017. Natuurlijk veel muzikaal genoegen, maar vooral ook veel gezondheid!

Tsja, een nieuw jaar… Daar horen traditiegetrouw goede voornemens bij… Ik wil het dit jaar anders doen 5 pilule de viagra. Ik stel mezelf nieuwe uitdagingen in dit nieuwe jaar! Maar wel uitdagingen die passen bij mij, mijn leven en mijn idealen. Uitdagingen op persoonlijk vlak (die laat ik hier achterwege) en op muzikaal vlak!

De eerste uitdaging is het starten met het dirigeren van een ander orkest. Komend weekend leg ik mijn functie als dirigent bij de fanfare in ‘s-Heerenhoek neer, en vanaf volgende week start ik als dirigent van de harmonie in Hoogerheide.

Een andere uitdaging is dat ik vanaf deze week start met een (thuis)opleiding creatieve therapie, waarbij ik me uiteraard wil specialiseren in muziektherapie. Waarom?
De afgelopen maanden heb ik steeds gemerkt hoe goed muziek mensen in verschillende situaties kan helpen om rust te vinden, en soms zelfs kan helpen om het genezingsproces te versnellen.
Ik heb gemerkt hoe ik met mijn muziek andere mensen kan raken en hoe ik hen kan helpen zich weer wat meer thuis te voelen.
Dat heeft mij zodanig getriggerd dat ik daar meer van wilde leren, om dat (op termijn) ook in te kunnen gaan zetten in mijn praktijk als musicus en straks dus ook creatief therapeut.

Andere muzikale uitdagingen: mooie concerten geven, meer soleren en me verdiepen in meer muziekstijlen…

Er staat aardig wat op mijn uitdagingenlijstje! Ik heb zin in een gezond, muzikaal en uitdagend jaar!