Gecompenseerd, 4 ventielen…..??

Ik krijg als euphoniumspeler en -docent regelmatig vragen over wat nou eigenlijk het compensatiesysteem op een euphonium inhoudt. En of je als je 4 ventielen op je instrument hebt ook automatisch een gecompenseerd instrument hebt…

Tijd voor een uiteenzetting hierover!

Ik denk dat de meeste volgers van dit blog wel weten hoe ventielen werken: ieder ventiel verlaagt de natuurtonen. Het eerste ventiel met 1 hele toon, het tweede ventiel met een halve toon, het derde ventiel met anderhalve toon en het vierde ventiel met twee-en-halve toon.

Nu is het zo dat ieder ventiel op zich in staat is om het hele instrument met de genoemde toonsafstand te verlagen, maar de problemen ontstaan wanneer er ventielcombinaties worden gebruikt. Wanneer je nu het eerste en het derde ventiel combineert, verlaat het derde ventiel te weinig. Het instrument is immers langer geworden door de inzet van het eerste ventiel…

Euphoniums met een vierde ventiel gebruiken in plaats van de combinatie van eerste en derde ventiel dus het vierde ventiel, omdat dan dezelfde toon wel zuiver gespeeld kan worden.

Toch zijn instrumenten met een zogenaamd kwartventiel niet standaard gecompenseerd. ‘Gecompenseerd’ houdt namelijk in dat zodra het derde (voor een instrument met 3 ventielen) of het vierde ventiel (in geval van een instrument met 4 ventielen) er extra buizen worden gebruikt los van de buizen die aan ieder ventiel afzonderlijk gekoppeld zijn. Hiermee worden de zuiverheidsproblemen die bij ventielcombinaties ontstaan opgelost.

Ik heb geprobeerd deze uitleg kort en eenvoudig te houden, maar mocht je meer willen lezen, dan kan dat in dit artikel.

Leave a Comment

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.