fbpx

De musicus in de 21e eeuw

Al enige tijd volg ik John Valk van de Bibliotheek Rotterdam. Hij werkt daar op de afdeling muziek en is onder andere bezig met de plaats van bladmuziek in de huidige muziekcultuur. Hij is actief met zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor bijvoorbeeld muziek op tablets.
Onlangs was hij in Rome waar hij over dat onderwerp een lezing gaf.

De lezing is onlangs online verschenen, en in mijn (vakantie)zoektocht naar inspiratie vond ik het bijzonder interessant om te lezen, en ook buitengewoon goed om te delen met mijn blog-lezers.
Hoewel de lezing in het Engels is, denk ik dat de meesten dit aardig kunnen volgen.

Valk deed voor de lezing een onderzoek naar tabletgebruik onder musici en muzikanten in Rotterdam en omstreken. De resultaten zijn niet schokkend: voor- en nadelen van tablets en de conventionele bladmuziek worden gegeven.
Ook geeft Valk een lijst van veelgebruikte apps op allerlei muziekvlakken.

De toekomst van de blaasmuziek hebben we grotendeels zelf in de hand

Ja, dat is nogal een statement, toch?!
En toch is het zo, althans, dat vind ik dan….
Je hoort tegenwoordig, met name ouderen in de blaasmuziek, negatief zijn over de toekomst van de blaasmuziek, maar ik denk dat er wel degelijk een mooie toekomst voor onze muziek kan zijn…

Veel mensen in ons land (en daarbuiten) kennen de pracht en de kracht van blaasmuziek niet.
Wij kennen die pracht en kracht wel, dus wat ons te doen staat is zorgen voor meer bekendheid, veel meer en veel betere PR. Dat sluit een beetje aan op mijn blog van vorige week over social media.

Je zult je concerten in die zin ook hipper moeten maken, het moet een totaalbeleving worden met muziek, audiovisuele ondersteuning, maar bv ook hapjes en drankjes die passen bij het thema van het betreffende concert. En pak je het een beetje slim aan kun je op die manier ook nog extra geld genereren voor een volgend gaaf concert!

Belangrijk is wel dat we niet per se blijven hangen in ‘hoe we het altijd deden’. De wereld om ons heen verandert, dus laten wij proberen om daar ook op in te spelen en ons voordeel mee te doen! Dus niet alleen posters ophangen bij lokale ondernemers, maar ook een leuke website die up-to-date is én social media accounts om je publiek snel te bereiken.

Overigens is dit alles niet alleen een zaak/taak van verenigingsbesturen… Ik ben van mening dat ook dirigenten hierin een taak hebben. Als professional ben je lang niet altijd alleen verantwoordelijk voor de muziek, maar ook voor die totaalbeleving. Meedenken dus over PR, over de aankleding van een concert etc…

Als ambassadeur van de blaasmuziek heb je een belangrijke functie: anderen vertellen en vooral laten ervaren hoe gaaf blaasmuziek is! Ik ben al bezig, doe jij ook mee?? En hoe doe jij mee??

muziek & emotie

Afgelopen weekend had ik een concert in Huijbergen en een repetitiedag met het GO van Amor Musae. En beide keren vertelden mensen me dat ze zo geraakt waren door de muziek. En ja, dat heb ik zelf ook weleens, zo’n kippenvelmomentje. Dat kan zijn bij een fenomenale euphoniumsolo, bij een liedje van Guus Meeuwis, bij en prachtige ballad of bij een bombastisch klassiek stuk… Maar hoe zit dat nou? Hoe komt het dat muziek ons zo raakt? Ik ben op onderzoek uit gegaan! En ik ben een hoop te weten gekomen.

Veel wetenschappers hebben zich al met deze materie beziggehouden. Tot op heden met weinig resultaat… Want hoe verklaar je een gevoel? En bovendien: d één krijgt kippenvel van bepaalde muziek, terwijl de ander van diezelfde muziek niks moet hebben…

Soms heeft de manier waarop je op een liedje reageert alles te maken met de situatie waarin de muziek zich manifesteert. Stel: je zit in een restaurantje met de je droompartner en een prachtig liefdesliedje komt voorbij. Dan zul je daar wellicht heerlijk van genieten. Maar als diezelfde droompartner net je hart heeft gebroken, doet hetzelfde liedje heel veel pijn. Omgeving speelt dus een rol. Datzelfde geldt voor herinneringen, de stemming en persoonlijkheid. Ook de manier waarop je tegen muziek aankijkt, heeft invloed. Als je in een heel muzikaal gezin bent opgegroeid, speelt muziek een heel andere rol in jouw leven dan in het leven van je buurvrouw bij wie muziek luisteren altijd uit den boze was.
Is er dan niks algemeens te zeggen over de emotie die muziek oproept?
Jawel! De emotie die je bij bepaalde muziek ervaart, heeft niet alleen met jezelf, maar ook met de muziek te maken. Zo is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat mensen bij snelle tempo’s en muziek in majeur vrolijker worden. Langzame liedjes of muziek in mineur maken eerder verdrietig. Snelle tempo’s in combinatie met dissonantie maken mensen angstig. Muziek raakt ons dus. Maar in welke mate verschilt per persoon. Onderzoeker Emery Schubert nam daar in 2004 geen genoegen mee en ontwikkelde een formule waarmee hij kon voorspellen hoe mensen op een bepaald muziekstuk zouden reageren. Terwijl hij daar met bezig was, ontdekte hij dat de ene factor zwaarder weegt dan de andere. Zo is het volume waarmee de muziek wordt afgespeeld het belangrijkst. Daarna volgt het tempo. Ook de melodie en de instrumenten spelen een rol. Een stijgende melodie en vele instrumenten maken de luisteraar vrolijker.

Tsja, en toen wilde Schubert meer en ging verder onderzoeken. Hij stelde nog een nieuwe muzikaal-wiskundige formule op, maar die formule bleek niet altijd te kloppen…
En dat is misschien maar goed ook. Want zeg nou zelf, het is toch heerlijk om je af en toe gewoon over te geven aan die stortvloed aan emotie die muziek soms in je losmaakt!

 

met apps beter muziek leren maken

Vorige week schreef ik over het spelen vanaf een tablet met de app Forscore. Maar een tablet heeft zoveel meer te bieden, in het bijzonder ook voor muziekstudie.

Het blijft natuurlijk van belang dat je als docent je leerling goede instructies geeft, maar de apps zijn vaak wel handig om de leerling thuis te kunnen laten oefenen.

Neem nou de Mobile Music Trainer!
De iPad-app Mobile Music Trainer helpt vooral beginnende muzikanten goed op weg. Er zijn vier verschillende standen voorhanden die je bij je hand nemen van een absolute beginner naar een bekwaam notenlezer.

Om te beginnen met Mobile Music Trainer (gratis, maar met in-app aankopen) kies je een van de vele instrumenten uit waarop je speelt, zodat de bladmuziek meteen weet welke noten je dient te spelen. Je kiest uit dwarsfluiten, klarinetten, saxofoons, trompetten, trombones, violen en cello’s. Daarna kan je aan de slag met de bladmuziek, waarbij de app in totaal meer dan 450 liedjes biedt. Het grootste gedeelte laat zich echter betalen met in-app aankopen.

Absolute beginners kunnen muziek leren spelen in de iPad-app met de Step Mode. De applicatie doet daarin een beroep op je microfoon. Hij herkent de noot die je speelt en pas als je hem hebt gespeeld, mag je verder naar de volgende noot. Pitch Mode geeft je respons of je de juiste noot aanslaat, Rhythm Mode stelt je ritmegevoel op de proef en de Test Mode is de eindtest: heb je een liedje onder controle? Mijn leerlingen vinden het tof en hebben er veel baat bij, omdat ze nu in de tijd tussen de lessen in veel effectiever kunnen studeren!

Maar er is meer! Wat te denken van de app Ningenius (betaald) waarbij kinderen in een videogame de grepen van hun instrument leren onthouden! Leuk dat dat op die manier kan, en een prima aanvulling op de lessen.

En dan voor de wat meer gevorderde leerlingen: met de app Good Ear Pro (betaald) kan getraind worden op het herkennen van intervallen en akkoorden. Erg handig voor extra training voor de theorie-examens!

Onlangs heb ik ook de app Musiclock (betaald) ontdekt waarmee leerlingen kunnen leren improviseren… Ook hartstikke handig voor docenten om tijdens de les te gebruiken!

Zoals je ziet zijn de meeste apps betaald, maar wat mij betreft zijn dit wel de beste apps op deze vlakken. Ze zijn de (relatief kleine) investering zeker waard!

Wil je meer weer weten? Of heb je andere oefen-apps die je wilt aanraden? Laat het me weten!

bladmuziek op een tablet

In eerste instantie was ik er wat sceptisch over: je bladmuziek op je tablet. Het was me te hip en al die technische snufjes kunnen ook allemaal kapot. Nee, ik had liever gewoon een ouderwets stuk bladmuziek…Watch Brothers (2015) Full Movie Online Streaming Online and Download

En toch bleef het kriebelen.. Want ik was wél heel erg nieuwsgierig! En in onze moderne en gedigitaliseerde maatschappij is zou dit misschien weleens de toekomst kunnen wezen…
En dus ging ik me inlezen in wat een goede app was om bladmuziek in te importeren… Want ik had voor mezelf al wel bedacht dat ik geen simpele pdf-reader wilde, maar een manier waarbij je ook gelijk muzikale aantekeningen (dynamiek, etc) kunt intekenen waar en wanneer je maar wilt.

Ik kwam uit bij de app ForScore… Ik kocht de app en ging aan de slag.
En toen ik eenmaal was begonnen met experimenteren, was ik eigenlijk meteen enthousiast. De app werkt heel gemakkelijk:
Je maakt een pdf-scan van je bladmuziek en dat pdf-bestand importeer je in de app, en dan kun je beginnen!
Je kunt inderdaad perfect aantekeningen maken, je hebt nooit meer lessenaarverlichting nodig, je hebt geen zware muziekmap meer en je hebt nooit meer knijpers nodig bij buitenconcerten. Omslaan van pagina’s gaat heel gemakkelijk met swipen, maar er zijn ook speciale bluetooth-voetpedaaltjes beschikbaar. Die zijn dan weer handig voor instrumentalisten die constant beide handen nodig hebben tijdens het spelen. Zelf vind ik zo’n voetpedaal net eventjes te duur, en ik heb altijd wel een handje over om even om te slaan…

Maar verder? Geef mij maar mijn tablet om lekker muziek te maken!
Ik overweeg zelfs om ook mijn partituren in een (A4)-tablet te gaan opnemen. Want hoe fijn zou het zijn om als dirigent ook geen problemen meer te hebben met wegwaaiende partituren bij buitenconcerten, etc, etc…

Op mijn ontdekkingsreis door muziek-app-land ben ik nog meer interessante (veelal gratis) apps tegengekomen, daarover zal ik volgende week meer schrijven!

muziekles aan jonge kinderen

Je leest het overal: muziek is goed voor kinderen! Muziek maakt slim, maakt dat kinderen beter kunnen samenwerken en werkt respect voor anderen in de hand.

Zelf ben ik dan ook druk met het geven van lessenseries en workshops in het basisonderwijs. Want hoe eerder je begint, hoe beter, nietwaar?

Zo heb ik vorig schooljaar een project gedaan in groep 6 van een basisschool, waarbij kinderen kennismaakten met instrumenten uit het harmonieorkest. Daarnaast heb ik een workshop in groep 4 gegeven. Allemaal goede stappen in de richting van structureel muziekonderwijs op de basisschool. Maar ik merk toch ook dat veel scholen nog moeite hebben om dit onderdeel van het curriculum in te vullen. Terwijl het met de hulp van docenten van muziekverenigingen van allerlei pluimage zeker zou moeten lukken…

Nu, aan het begin van het schooljaar ben ik, namens één van de verenigingen waar ik werk, gestart met een (buitenschoolse) cursus ‘Muzikale ontdekkingsreis’ waarbij kinderen van alles leren over instrumenten van het harmonieorkest, terwijl ze tegelijkertijd noten leren lezen en blokfluit leren spelen.  Mooi om te zien hoe enthousiast de jonge kinderen zijn, dat kinderlijk enthousiasme, dat werkt aanstekelijk! En het is supertof om de kids al met muziek aan de slag te laten gaan, terwijl ze voor de meeste blaasinstrumenten nog te klein zijn of een onvoldoende ontwikkeld gebit…

Tegelijkertijd hoor ik, terwijl ik enthousiast schrijf over de jonge muzikale ontdekkingsreizigers, ook negatieve stemmen:
– blokfluitleerlingen willen alleen maar houtinstrumenten gaan spelen, en geen slagwerk of koperblaasinstrument
– blokfluitleerlingen willen helemaal geen hafabra-instrument spelen
– vaak stoppen de blokfluitertjes ná hun overstap naar een hafabra-instrument alsnog

En natuurlijk.. Van de 10 leerlingen die ik nu in mijn klasje heb, zal echt niet de volle 100% doorstromen naar de ‘reguliere’ hafabra-lessen. (ik zet dat regulier expres tussen aanhalingstekens omdat ik van mening ben dat je met adaptief en persoonlijk onderwijs veel meer enthousiasme en motivatie bereikt)…
Maar ik denk en hoop toch dat we een hoog doorstroompercentage bereiken.

Anders dan de AMV-lessen die meestal op muziekscholen worden aangeboden, zijn deze lessen erg toegespitst op het harmonieorkest, waardoor de kinderen daarover veel leren en enthousiast worden gemaakt.
En verder denk ik dat het voor de toekomstige hafabra-docenten van deze leerlingen belangrijk is dat ze op een goede (vaak speelse) manier met deze jonge muzikantjes omgaan…
Dat laatste geldt overigens ook voor jonge leerlingen die nog géén AMV-les hebben gevolgd. Lessen aan jonge kinderen eisen een andere aanpak van een docent!

In ieder geval zal ik me altijd blijven inzetten voor muziekonderwijs in welke vorm dan ook!

Ik ben benieuwd hoe de lezers van dit blog aankijken tegen AMV-lessen, en muzieklessen aan jonge kinderen…