fbpx

Prima Vista spelen, hoe pak je dat aan?

Prima vista eventjes iets 'wegspelen'.. Veel mensen vinden het knap lastig! Nu het nieuwe seizoen er weer aan komt en er waarschijnlijk bij veel orkesten nieuw repertoire op de lessenaar komt, wil ik je een paar tips geven hoe je dat a vue spelen het beste aan kunt pakken! Deze tips zijn niet zozeer bedoeld voor een eerste repetitie in orkestverband, maar wél voor thuisstudie en zeker ook voor mensen die zich dit seizoen gaan voorbereiden op een muziekexamen, waar prima vista spelen ook onderdeel van uit maakt!

Alles begint met KIJKEN, rustig kijken! Waarnaar je dan moet kijken?
- Naar de toonsoort (voortekens, slotnoot, toevallige voortekens)

- Naar de maatsoort, hoe moet je tellen, waar zie je lastige ritmes?
- Naar dynamiek en muzikale zinnen, waar moet je ademhalen?

Na kijken komt TEMPO
Is er een exact tempo aangegeven? Waar zit je moeilijkste maat? Bepaal hoe snel je die zo op het eerste gezicht zou kunnen spelen, en bepaal op grond daarvan jouw tempo voor je prima vista spel.

Hierna ga je MENTAAL OEFENEN
Dat wil zeggen dat je in je hoofd het ritme (en wellicht ook al de melodie) zingt. In de tweede fase van het mentaal oefenen ga je ook je grepen 'droog' meedoen.

En dan komt uiteindelijk het echte SPELEN!
Tel af (in je hoofd) en speel! Gaat er iets kleins mis? Probeer gewoon door te spelen!!
Echt studeren komt later, voor nu was het doel om prima vista te spelen!

Inspiratie!

Hoe...
komt een idee ooit tot stand?
kan zo'n gedachte ontstaan?
Waar komt dat helder ogenblik
dat inzicht toch vandaan?


Misschien ken je deze tekst, uit het lied 'Inspiratie' van Mathilde Santing. 
Het is precies die tekst die me de afgelopen weken door mijn hoofd spookt...

Ik moet eerlijk zeggen: componeren heb ik sinds het voorjaar van 2020 niet meer gedaan. Ik had toen een 'opdracht' om te componeren voor het senioren orkest van Amor Musae.
Een mars ten tijde van Corona. Het was een geslaagd project, maar ik voelde na het afronden ervan totaal niet de behoefte om met iets nieuws aan de slag te gaan.

En nu, deze zomer, nu alles wat rustiger is.. Nu kwam er een compositiewedstrijd op mijn pad, eentje met internationale allure. (Ik zal jullie later meer vertellen over het hoe en wat, op dit moment doet dat niet ter zake)

Ik was enthousiast, wilde er graag mee aan de slag, maar het idee moest nog een beetje rijpen. Geen probleem, want de deadline ligt pas eind van dit kalenderjaar. Ik besloot om mezelf echt totaal geen druk op te leggen: lukt het  dan lukt het, en wordt het niks, dan wordt het gewoon niks. Geen man overboord.

En dan blijkt dus echt dat inspiratie komt als je rust in je hoofd hebt, en als je open staat voor nieuwe dingen... In de vakantie dus!

En zo is het gekomen dat ik inmiddels al een behoorlijk deel van mijn compositie op papier heb staan!

Inspirerend?!


Reflectie en de toekomst van onze sector

De laatste maanden heb ik het vaak gehoord: Ach de blaasmuziek die heeft zijn langste tijd wel gehad. Corona was echt de nekslag voor onze sector... Leden en leerlingen zijn gestopt. Het orkestspel niet gemist tijdens de lockdown? Een andere hobby gevonden misschien?! Nee, de blaasmuziek die gaat het niet redden.

Maar wat nou als we eens wat meer gaan reflecteren met zijn allen? Ik denk dat de blaasmuziek nog een heeeeeeeel lang leven beschoren is, mits we met zijn allen onze ogen en oren goed open houden en vooral ook naar onszelf en onze eigen rol kijken.

Waarom ben jij of bent u lid geworden van een muziekvereniging? Omdat het fijn is om samen muziek te maken? Omdat het gezellig is? Omdat je met muziek vriendschappen op doet voor het leven?
Hoe is dat voor jou? En hoe is dat voor andere leden van jouw vereniging, of voor leden van andere verenigingen?

En als je dat dan weet... Hoe kun je daar dan op inspelen zodat mensen wél binnenboord blijven?

Kijk eens wat verder dan: we doen altijd 1x per jaar een bbq en verder draait het vooral om de concerten, en ja die hadden we de afgelopen tijd niet zoveel...

Met 1 van mijn orkesten hebben we in de lockdown wekelijks een online activiteit ontplooid. Bijna iedereen was er steeds bij, en er zijn nul (0!) leden vertrokken... De gezelligheid, de vriendschappen die was er ondanks Corona toch gewoon. Mensen hadden het idee toch ergens bij te horen!

Dat gevoel is belangrijk, want daardoor willen mensen ook echt 'werken' voor komende muzikale activiteiten. 
Tegelijkertijd moet je dat gevoel warm zien te houden dat mensen ergens bij horen... Een muziekvereniging is niet alleen maar muziek, het is vooral ook een sociaal gebeuren, en ik denk dat daar de sleutel ligt tot het behoud van onze mooie sector! 

Want als we er samen voor gaan, dan klinkt er voorlopig nog geen slotakkoord!


Zomervakantie!

En toen was het dan toch echt zomervakantie! De afgelopen week gingen een aantal muzikale werkzaamheden nog door, maar nu ligt alles echt even stil..
En hoewel ik echt dol ben op mijn werk, ben ik ook echt blij dat er nu even niks moet en heel veel mag!

Het afgelopen seizoen was een heel vreemd seizoen, waarin ik ongelooflijk veel geleerd heb en waarin ik ook blij was dat ik op andere manieren toch iets kon betekenen voor mijn leerlingen en orkesten.
Maar tegelijkertijd heeft het seizoen me daardoor wel veel (meer) energie gekost dan normaal.. En begrijp me niet verkeerd, dat heb ik met heel veel liefde en plezier gedaan, maar dan is het wel goed dat er nu even tijd is voor rust en ontspanning!

Lekker even genieten van helemaal niks, een goed boek (of een leuke chick-lit ;)), lekkere muziek, goed eten, uitstapjes. Alles om weer even helemaal op te laden voor het komende (hopelijk normale) seizoen.

Af en toe zal ik jullie deze zomer verrassen met een leuke video, want ik ben wel van plan af en toe wat leuke dingen op te nemen. En er wordt ook gewerkt aan een e-learning en een nieuwe compositie, maar dat gaat allemaal heel relaxed... Ik probeer wel gewoon iedere week een blogje te schrijven voor jullie, waarschijnlijk met wat muzikale vakantie-inspiratie erin!

Fijne zomer!

De gouden tip? Dat bepaal jij!

Herken je dat? Je worstelt met een muzikaal probleem, en je krijgt tig verschillende oplossingen aangereikt die elkaar ook nog eens heerlijk tegenspreken... Tja wat moet je dan?

Elke blazers, docent, reparateur, verkoper etc heeft zo zijn eigen pakket aan ideeën, kennis en voorkeuren mbt: instrumenten, mondstukken, ventiel-olie, schoonmaken, oefeningen, houding, koffers, ademsteun, improviseren, uit het hoofd spelen etc etc...

Vaak worden kennis en nieuwe weetjes gedeeld bij repetities, in winkels, tijdens lessen, workshops, optredens en natuurlijk heel veel op internet. En er zijn maar weinig dingen waar iedereen dezelfde mening over heeft; en dat is ook prima zo, want niemand is hetzelfde en bovendien houdt dat je scherp en nieuwsgierig.

Dus ja, als je wekelijks mijn blog leest of mijn maandelijkse nieuwsbrief; weet dat dit ook maar mijn ervaringen zijn en er meerdere meningen over zijn. En dat jij uiteindelijk kiest voor wat je zelf het meest logische vindt.
Zo ben ik zelf ook te werk gegaan bij het vormen van mijn 'tips & tricks'..

Mijn tip is dus: blijf dichtbij je zelf en ervaar wat het beste bij jou past!
Ook in mijn coachings probeer ik altijd zo dicht mogelijk bij jou te blijven en te zoeken naar 'oplossingen' die bij jou passen!


Een liedje uit je hoofd leren, hoe doe je dat?


Het komt vaak voor wanneer je een instrument leert bespelen: je bent weliswaar steeds hard aan het oefenen op je lesstof, maar “zomaar iets laten horen” gaat zonder bladmuziek nog even niet lukken. Heel begrijpelijk, maar ook wel heel jammer!
Heb jij als doel om deze zomer een stukje uit je hoofd te leren spelen?
Ik heb op een rijtje gezet hoe dat in zijn werk gaat!

 
Motorisch geheugen
Iedereen beschikt over het vermogen om dingen uit zijn/haar hoofd te leren. Zonder dat je er erg in hebt doe je de meeste dingen al “uit je hoofd”. Zo heeft iedereen heeft een motorisch geheugen. Je maakt dagelijks bewegingen waar je niet meer bij nadenkt, maar die als het ware vanzelf gaan. Gelukkig maar; je moet er toch niet aan denken dat je bij iedere stap die je maakt moet gaan verzinnen hoe dat ook alweer moet! Toch heb je dat als peuter wel moeten leren met vallen en opstaan!
 
Het zit ook in je vingers!
Dit motorische geheugen gebruik je ook veel met het bespelen van een instrument. Door een aantal bewegingen steeds zo nauwkeurig mogelijk te herhalen, gaat het op een bepaald moment bijna vanzelf; je vingers weten wat ze moeten doen. Het op deze manier uit je hoofd leren spelen heeft ook nadelen: zodra je erover gaat nadenken wat je precies moet gaan doen raak je uit je automatisme en ben je het kwijt. Ook moet je oppassen dat je niet zo op de automatische piloot speelt dat het mechanisch gaat klinken in plaats van muzikaal!
 
Fotografisch geheugen
Je denkt misschien dat je niet beschikt over een fotografisch geheugen. Maar, als je  lang genoeg naar een afbeelding kijkt, en je sluit je ogen, dan “zie” je het toch nog voor je. Bij de ene persoon is dat sterker ontwikkeld dan bij de andere, maar iedereen heeft die “gave” en kan het ontwikkelen. Probeer het maar eens: kijk 2 minuten lang naar 2 maten, doe je ogen dicht en probeer het nog steeds voor je te zien.
 
Cognitieve geheugen
Alle kennis die je hebt opgedaan, noem ik je cognitieve geheugen. De structuur van het muziekstuk, de maatsoort, logische akkoord opeenvolgingen, dat alles kan je gebruiken om een muziekstuk te onthouden. Weten hoe een stuk in elkaar zit, helpt je daarom zeker om het uit je hoofd te leren!
 
Muzikaal geheugen
Dit is o.a. het vermogen om bv. een melodie te onthouden, na te zingen of te spelen. Iedereen kan een melodie onthouden. Alleen heeft de ene persoon het sneller in zijn/haar geheugen opgeslagen dan de ander. Ook dit is te trainen. Een goed voorbeeld hiervan zijn de echo oefeningen uit de keyboardmethode “Keyboard World” . Op de cd hoor je steeds een melodietje van 2 maten die nagespeeld moet worden. Leerlingen die het regelmatig doen, worden er steeds handiger in.
 
Fantasie gebruiken
Je hebt vast wel eens gebruik gemaakt van ezelsbruggetjes voor het onthouden van Franse woordjes, plaatsnamen voor aardrijkskunde, enz. De meest gekke en fantasievolle ezelsbruggetjes werkten het beste, toch? Zo verzon ik als kind al hele verhalen bij een liedje wat ik moest spelen, waardoor ik het goed kon onthouden. Nog gebruik ik dit regelmatig, omdat het gewoon leuk is om te doen! Probeer het ook eens!
Iedereen kan het!
Al deze manieren om te onthouden kan je gebruiken om een muziekstuk uit je hoofd te leren spelen, en er zijn er nog wel meer. Het werkt vaak het beste om er een paar tegelijk te gebruiken, dus experimenteer en probeer wat bij jou in een bepaalde situatie het beste werkt. Begin met een stuk wat je goed kan spelen en wees geduldig; je hebt ook niet in 1 dag leren lopen! Vallen en opstaan horen erbij, maar de aanhouder wint!!

Succes!

Meespeelcd’s: zonde of zaligheid?

In mijn eigen tijd als (jonge) leerling had je ze nog niet: boeken met meespeelcd's en dvd's.
Ik had dat best wel leuk gevonden denk ik, hoewel... misschien ook wel niet...
De afgelopen week voerde ik een gesprek over de zin en de onzin van dit soort boeken.

Want ja, er zijn dus mensen die dit soort meespeelcd's zeer zinloos en zelfs slecht vinden voor onze leerlingen.
Het zou hen te makkelijk worden gemaakt en hun creativiteit zou niet of onvoldoende geprikkeld worden door deze meespeelcd's..

Ik snap die redenering aan de ene kant wel: op de cd wordt vaak al voorgespeeld hoe de leerling het zou moeten doen, dus dat laat weinig ruimte voor creativiteit. Bovendien als het voorgespeeld wordt, speelt het voor veel leerlingen een stuk makkelijker..

Maar het gaat te ver om dan te zeggen dat dit soort cd's slecht en zinloos zijn! Wat denk je van een beginnende leerling zonder muzikale ouders die thuis zijn eerste noten moet oefenen? Dan is zo'n cd maar wat handig, want zo kan hij of zij tenminste controleren of de toonhoogte wel klopt.

Voor de wat gevorderde muzikanten is het prettig om met de cd wat tempo-vastheid te oefenen. Bovendien is het natuurlijk super om thuis ook met een soort band te kunnen spelen. Dat is toch veel leuker dan in je eentje. Dus de meespeelcd heeft ook een plezierverhogend effect op de meeste leerlingen.

Maar aan de andere kant wil ik als coach ook graag dat een leerling zich ontwikkelt tot een muzikale persoonlijkheid, dus ik bouw het gebruik van dit soort cd's wel vaak een beetje af na het allereerste begin. Ik wil graag dat leerlingen zelf dingen gaan ontdekken, hun eigen stijl ontwikkelen etc..

Dus zoals zo vaak ligt het niet zo zwart-wit: meespeelcd's kun je gerust gebruiken in het leerproces en vooral ook op gezette tijden, zolang je de creatieve ontwikkeling van je leerling maar in het oog houdt!

Ik ben benieuwd! Hoe zie jij het werken met meespeelcd's?

Examens…

Ik weet nog goed dat ik zelf muziekexamens deed. Ik zat destijds op de Zeeuwse Muziekschool en ik was elke keer weer behoorlijk nerveus. Natuurlijk ging het allemaal goed en slaagde ik alle keren met prachtige cijfers.
Destijds werd theorie nog mondeling bevraagd tijdens het praktijkexamen. 
Mijn leerlingen van nu hebben 2x examen: 1x theorie en 1x praktijk... 

Er is van alles te zeggen over de waarde van diploma's en de manier van lesgeven. Sommigen zeggen dat diploma's tegenwoordig worden 'cadeau gegeven', anderen vinden dat leerlingen veel te lang doen over het behalen van een diploma. En weer anderen vinden de diploma's volstrekt zinloos.

In de basis is het het allerbelangrijkst dat een kind (maar zeker ook een volwassen leerling) met plezier muziek leert maken. Daarbij zijn een aantal vaardigheden van belang en die kún je toetsen tijdens een examen... 
Ik merk dat veel leerlingen het gewoon heel erg tof vinden om echt ergens naar toe te werken, en dat geldt voor mij als docent ook. 

Toch vind ik niet dat examens heilig zijn voor bv plaatsing in een ander orkest of iets dergelijks. Dat is steeds erg afhankelijk van de persoon. Net zoals eigenlijk het hele muziekonderwijs meer toegespitst zou moeten zijn op het individu en niet op 'hoe het hoort of hoe het al jaren gaat'.

Natuurlijk gun ik leerlingen hun examen, maar alleen als dat past bij de leerling! Een examen moet geen heilig moeten zijn!

Maar hoe toets je dan die o zo belangrijke vaardigheden? Je kunt dat ook prima doen tijdens een voorspeelmiddag of -concert waar je leerlingen ook zelf in de organisatie laat meedenken... Zo wordt het ook echt iets van henzelf en dat maakt het vaak veel leuker!


Hoe krijg je een muziekstuk onder de knie?

Veel oefenen, is de tip die je vast vaak krijgt. Maar hoe oefenen je zo efficiënt mogelijk, zodat jij zo snel mogelijk jouw nieuwe muziekstuk onder de knie hebt? Gelukkig zijn er wat tips en trucs die je helpen sneller en efficiënter te studeren.

Tip 1: Begin langzaam

Lees voor je begint te spelen het hele muziekstuk eerst eens grondig door. Zitten er lastige stukken in, herhalingen etc.? Deel dan het muziekstuk op
in kleine delen. Het hele stuk in één keer oefenen is, zeker in het begin, niet te doen en werkt niet erg motiverend. Grote kans dat je het begin kunt dromen maar nooit foutloos het einde zult halen.

Start altijd langzaam zodat je de focus op de techniek kunt leggen voor een goede basis. Oefen het stuk in delen en wissel makkelijke en moeilijke delen af.
Begin ook eens aan het einde van het stuk of pak ergens een deel uit het midden.

Tip 2: Herhalen, herhalen, herhalen… maar dan wel effectief

Herhalen is een van de beste manieren om iets in je hoofd vast te zetten. Maar eindeloos herhalen zorgt niet automatisch voor een ingestudeerd muziekstuk. Het is nooit bewezen dat 10x herhalen beter is dan 4x herhalen. Door de herhalingen slim in te zetten kan je efficiënter studeren.

Alles wat je leert heeft tijd nodig om te bezinken. Het heeft dus nauwelijks zin om 30 keer achter elkaar hetzelfde te spelen. Ook uren achter elkaar oefenen op hetzelfde stuk heeft geen nut.
Het is veel effectiever om 3x per dag een kwartier te oefenen. En om een moeilijk deel van je muziekstuk 5x te oefenen en daarna even iets anders te spelen, waarna je het nog eens 5x oefent.

Tip 3: Studeren met complete focus

Wanneer je echt goed wilt studeren is complete focus en opperste concentratie een must. Zonder focus zweven je gedachten gemakkelijk alle kanten op en zal er weinig blijven hangen van wat je in wilt studeren.
Ga daarom niet studeren als je merkt dat je hoofd er niet naar staat. Het is een verspilling van je tijd. Staat je hoofd er wel naar en kan je goed je gedachten erbij houden dan is de kans groot dat je in korte tijd veel kunt instuderen.

Tip 4: Speel vanuit je gedachten

“Het liedje dat maar in je hoofd blijft zitten” is een mooi voorbeeld van een muziekstuk dat je waarschijnlijk zonder al te veel haperen kunt
spelen. Muziek spelen blijft voor een deel ook gevoel. Met alleen techniek kom je er niet. Probeer het nieuwe muziekstuk dat je wilt leren spelen van binnen en buiten te leren. Wat is de gedachte erachter? Welk gevoel hoort erbij?

Als je leert op deze manier naar je muziek te kijken zal je meer vanuit je hoofd en je gevoel gaan spelen. In plaats van alleen maar de positie van je vingers te bepalen. En weet je wat het mooie is? Daardoor ben je bij een uitvoering straks ook veel minder nerveus! Want je hoeft je dan minder zorgen te maken om de techniek. Het spelen van het stuk is dan een soort natuurlijk iets geworden!

Tip 5: Maak fouten

Fouten maken is helemaal niet erg, sterker nog: fouten maken moet! Want van fouten kun je leren!Belangrijker is hoe je ermee omgaat. Zodra er een noot fout gaat is de neiging groot het hele stuk weer van voren af aan opnieuw te spelen. Doe dit niet.
Ga je echt heel erg de mist in probeer er dan eerst achter te komen waardoor het fout ging. Was je niet geconcentreerd? Vind je dit deel heel moeilijk? Maak je steeds dezelfde fout?

Begin niet overnieuw maar oefen alleen het stuk waar je op hapert nog een aantal keer. Vind je het een lastig gedeelte, speel het dan langzamer zodat je beter op de techniek kunt letten en erachter kunt komen waarom juist dit deel niet wil lukken.

Tip 6: Blijf op je eigen niveau

Natuurlijk heb je grootse dromen maar blijf wel oefenen op je eigen niveau. Het is begrijpelijk dat je graag een bepaald liedje wil spelen, maar oefen nooit muziekstukken die ver boven je persoonlijke niveau zitten. Dit is een verspilling van je tijd en werkt niet echt motiverend. Je docent zal het fantastisch vinden als je met eigen ideeën komt om te spelen, en hij of zij kan je ook helpen inschatten of een bepaald stuk wel of (nog) niet haalbaar is voor jou!

Tip 7: Trap niet in de veel gemaakte studeer fouten

Wil je echt efficiënt leren studeren vermijd dan de veel gemaakte studeer fouten. Je schiet er niets mee op en het brengt je niet dichter bij je doel.
Studeren terwijl je gedachten heel ergens anders zijn is een veel voorkomende fout. Ook het eindeloos herhalen van bepaalde delen van je muziekstuk, in de hoop dat het uiteindelijk wel een keer zal lukken. Of, nog erger, het herhalen van gedeeltes van je muziekstuk die je allang kent.

De juiste technieken helpen je beter te studeren

Wanneer je de juiste technieken hebt geleerd in je muzieklessen, kan je deze toepassen tijdens het studeren. Het zal je zeker helpen om sneller het muziekstuk onder de knie te krijgen. Volg jij nog geen les, maar wil je wel graag aan de slag? Ik help je graag verder! 

Hoe heet dat nummer nou?

Jij hebt het vast ook weleens: Er zit een melodie in je hoofd en je komt maar niet op de naam. Google en ook andere zoekmachines bieden dan geen uitkomst. De afgelopen jaren zijn er zoekmachines voor muziek ontworpen, die werken op basis van audioinvoer. Dat wil weggen het inzingen van een melodie, muziek uit een speaker, of het ritmisch tikken van een melodie op de spatiebalk, of het inspelen van een melodie op een virtueel klavier. Apps als ShazamSoundhound en MusicID  werken alleen bij de input van bestaande officiële uitgaves van muzieknummers. Je houdt je smartphone bij de luidspeaker van de radio en deze apps geven aan om welk nummer het gaat en op welke cd deze terug te vinden is. 

Midomi-app

Bij de app Midomi ben je zelf de geluidsbron, die de app laat zoeken naar de titel van het gezochte nummer. Onder het motto "click and sing or hum" lijkt Midomi met miljoenen nummers, klassiek en populair te beschikken over de meest uitgebeide database van muziekfragmenten met een link naar de muziekhandel. Gebruikers kunnen ook zelfgemaakte muziek insturen. De achterliggende techniek, Multimodal Adaptive Recognition System - oftewel MARS weegt bij de speurtocht naar het juiste nummer verschillende parameters - zoals patronen in toonhoogtewisseling, snelheidsvariaties, tekst en stiltes in de muziek - mee. De zoekmachine is gebouwd door het bedrijf Melodis, dat is opgericht door studenten van de Amerikaanse Stanford-universiteit. Midomi is ook geschikt voor de i-Phone. Klik hier voor een artikel over ervaringen met zoeken in Midomi en andere muzikale zoekmachines.


Musipedia

Musipedia beschikt over een breed spectrum aan invoermogelijkheden: via een virtuele piano, via de computermuis, of via een aangesloten microfoon of via zgn "contour based search" voor als je niet precies weet hoe de melodie verloopt of via ritmisch tikken op het toetsenbord.

Folktunefinder

Folktunefinder is een zoekmachine voor volksmuziek met een database van 200.000 melodieen. Toets hiervoor op de website zonder op het ritme te letten een paar tonen van de melodie in op een klavier of een viool/banjo toets en de zoekresultaten worden zichtbaar.

Watzasong

In Watzatsong kun je ook een zelf ingezongen of ingespeeld stukje muziek als vraag voorleggen aan de online community, verbonden aan deze applicatie.


Vanaf nu vind jij iedere song die in je hoofd zit moeiteloos terug met 1 van deze apps!