fbpx

Thuis studeren, deel 3

Het is alweer tijd voor deel 3 in mijn serie blogs over thuis studeren..
In deel 1 beschreef ik de voorbereiding, deel 2 ging over de opbouw, en vandaag staat de consolidatie centraal!

Voordat je gaat consolideren moet het beeld dat je van het stuk hebt, helemaal op orde zijn. Je moet dus weten hoe het stuk in elkaar zit, maar ook hoe het zou moeten klinken.

Het doel van deze fase is het stuk echt leren beheersen. In de loop van dit stadium zul je het stuk uit je hoofd kennen, en daarmee bedoel ik dan niet per se dat je het ook uit je hoofd moet spelen!

In deze fase ga je een soort ‘reserve’ kweken, maar pas op! Dat lukt maar in beperkte mate. Ga niet voor 200% zekerheid, want daarmee ga je min of meer uit van je eigen onkunde en dat is een zinloze negatieve studiehouding.
Zorg dus dat het je doel is dat je het stuk volledig beheerst.

Toch kun je wel een beetje ‘reserve’ kweken en ik zal je vertellen hoe je dat kunt doen.
Je kunt dat doen door jezelf steeds net wat moeilijkere opdrachten geven dan strikt noodzakelijk is voor een goede uitvoering:
   – het stuk sneller of juist veel langzamer spelen
   – fragmenten spelen
   – met een andere articulatie
   – met veranderende dynamiek
   – vanaf een ander punt dan het begin
   – maar dan getransponeerd

Daarnaast is het in deze fase superleerzaam om een opname te maken van hoe je speelt en deze daarna zelf kritisch terug te luisteren met de bladmuziek erbij. Maak aantekeningen tijdens het terugluisteren en ga daarmee aan de slag!

Ook het voorspelen aan kritische luisteraars is goed om in deze fase te doen. Vraag niet simpelweg je man of je vrouw, je vader, moeder, broer of zus, maar ga na wie jou echt goede opbouwende feedback kan geven… Dat is in vele gevallen natuurlijk je docent, of misschien jouw dirigent. Of misschien heb je een bijzonder goede muzikant in je vriendenkring die je verder kan helpen!

Vind je het lastig om het thuis studeren zelf op te pakken en wil je daar eens over sparren met me?
Dat kan altijd, stuur me gerust een mailtje via info@judithvanboven.nl
Ook als je mij als kritische toehoorder wilt inzetten mag je altijd contact met me opnemen!

Volgende week deel 4 in deze serie, dan zal ik het gaan hebben over het bezinkingsstadium.

Thuis studeren, deel 2

Vorige week behandelde ik het voorbereidend studeerstadium, vandaag komt het opbouwstadium aan bod!

In het opbouwstadium is het belangrijk dat je een voorstelling gaat opbouwen van het stuk als geheel, de onderdelen moeten eigenlijk als puzzelstukjes in elkaar worden gepast.
Het kan dan natuurlijk zijn dat je dan weer tegen nieuwe problemen aanloopt. Als dat zo is moet je toch nog weer eventjes terugschakelen naar het voorbereidend stadium.

Studeermanieren in het opbouwstadium zijn onder andere:
– een groot fragment of een heel deel van een werk steeds opnieuw doorspelen. Als het een snel deel is, doe dit dan eerst in een rustig tempo.
– speel daarna het fragment of het deel in het juiste tempo
– grote fragmenten mentaal studeren
– een enkele keer mag je het grote fragment ook in een te hoog tempo spelen, daardoor leer je waar nog zwakke plekken zitten, en hoe snel je je grenzen bereikt. Maar dit is niet de allerprettigste manier van studeren, dus niet te vaak doen!

Bij punt 3 zie je staan mentaal studeren. Ik kan me voorstellen dat je geen idee hebt wat dit inhoudt.
Daarom hier een korte uitleg: Mentaal studeren is eigenlijk de beweging volledig en exact, in het juiste tempo kunnen denken en daarbij eigenlijk in gedachten ondergaan wat je zou voelen als je het werkelijk speelde en je daarbij ook de klank tot in de finesses voorstellen.
Dus kort gezegd is het je leren voorstellen hoe het gaat, hoe het voelt en hoe het klinkt. Dat kan terwijl je de bladmuziek erbij hebt, maar uiteindelijk kan het ook zonder bladmuziek.

Mentaal studeren is 1 van de allerbeste methodes om de concentratie te trainen en je kunt het altijd en overal toepassen, het maakt immers geen geluid!
Bij mentaal studeren komen ook allerlei bijzaken aan de orde. Wat dacht je bijvoorbeeld van gevoelens van onzekerheid, angst, enthousiasme of vermoeidheid die bij het spelen zijn opgetreden. Dan blijkt pas hoezeer gevoelservaringen tijdens het studeren een gewoonte dreigen te worden. Denk maar eens aan het gevoel van onzekerheid voor een grote lastige sprong en de opluchting als het gelukt is.

Als je nog nooit aan mentaal studeren hebt gedaan, dan is het verstandig om het langzaam op te bouwen:
– begin met korte fragmentjes
– begin met een deel van de bewegingen, bv eerst alleen je vingers en nog niet de adem en juiste houding erbij, maar doe dit niet te lang
– maak de opbouw van het stuk bewust: dus herken terugkerende motieven en thema’s, doorzie het toonsoortenverloop, weet waar je bent, leer ook de begeleiding kennen!

Ik kan me voorstellen dat dit allemaal wat veel informatie is.. Wil je meer weten over hoe je jouw studie-aanpak kunt verbeteren?
Neem gerust contact met me op, ik kan je (indien gewenst ook online) van advies voorzien!

Volgende week deel 3: het consolidatiestadium!


Thuis studeren, deel 1

De komende 4 weken zal ik hier wekelijks een blog posten over hoe je thuisstudie aanpakt. Want nu repeteren met orkesten nog een tijdje niet mogelijk is, kun je natuurlijk wel thuis goed studeren zodat je straks met het orkest goed aan de slag kunt!

Ik verdeel het studeerproces eigenlijk in 4 stadia, omdat ieder stadium een heel eigen karakter heeft.
De stadia zijn als volgt:
– voorbereiding
– opbouw
– consolidatie
– bezinking

Vandaag bespreek ik het eerste stadium, de voorbereiding. Dit stadium verdeel ik onder in een paar stappen.
1. Eerste kennismaking
Je ontdekt of het stuk een stapje vooruit is ten opzichte van wat je al kunt, dan kun je gelijk in het juiste tempo doorspelen. Als blijkt dat het stuk niet een stapje maar een sprong vooruit is ten opzichte van wat je al kunt: dan begin je met langzaam doorspelen.
2. Als je dat gaat doen ontdek je waarschijnlijk drie soorten passages: eenvoudige passages die gelijk goed gaan, gemiddelde passages, die wat tijd vragen en moeilijke passages die goed aangepakt moeten worden.
3. Dat aanpakken doe ik zoveel mogelijk technisch/analytisch: ik analyseer wat het probleem is en hoe ik dat moet aanpakken en dan stel ik daar een soort ‘trainingsprogramma’ voor op.
4. In deze stap ga ik nadenken over interpretatie. Zolang ik er nog niet zeker van ben hoe het moet worden probeer ik zoveel mogelijk te variëren in interpretatie om zo tot een definitieve interpretatie te komen. (Als je te doen hebt met een orkeststuk, is het raadzaam om voor de interpretatie te rade te gaan bij jouw dirigent!)
5. Daarna ga je verspreide fragmenten uit je hoofd leren.

In dit stadium is het belangrijk om NIET:
– al zaken vast te leggen als de interpretatie nog niet doordacht is
– te starten met studeren zonder dat je overzicht hebt over het stuk

Je kunt door naar stadium 2 als de voordracht en interpretatie vaste vormen beginnen aan te nemen en als de moeilijke passages geen struikelblok meer vormen.

Meer over het stadium opbouw lees je volgende week in dit blog!

Motivatie voor muziek, juist nu…

We zitten inmiddels alweer vele weken in de intelligente lockdown. Zoveel mogelijk mensen werken thuis, kinderen zijn nog thuis van school en leren thuis (op dit moment hebben ze vakantie), en de mensen in de zorg zijn drukker dan ooit.

Ook alle orkesten liggen al enkele weken stil. Gelukkig kunnen de meeste lessen individueel wel doorgaan dmv videobeltoepassingen zoals Skype.

Maar hoe blijf je al die weken gemotiveerd voor muziek in deze intelligente lockdown?
Sommige orkesten blijven op de achtergrond actief dmv bv huiswerkopdrachtjes van de dirigent, multiscreenvideo’s etc.. Dan heb je een beetje houvast als muzikant, en een doel om mee aan de slag te gaan.

Maar wat als jouw orkest/vereniging dat niet doet? Je raakt een beetje uitgekeken op je partijen, of misschien blijf je steeds op hetzelfde vastlopen… Je raakt je motivatie dan kwijt. Dat is zonde natuurlijk, want muziek is een prachtig fenomeen dat nooit stopt, ook niet tijdens een intelligente lockdown.

Daarom hier wat (onverwachte) handvaten om toch lekker aan de slag te blijven:
– zoek online eens naar wat nieuw repertoire (veel materiaal is voor weinig of zelfs gratis te downloaden)
– je kunt natuurlijk ook een nieuw speelboek aanschaffen!
– speel het repertoire dat je nu aan het oefenen bent eens helemaal anders: boogjes worden even puntjes, snel wordt even heel langzaam en andersom… Vaak helpt dit je over een dood punt heen!
– neem contact op met je dirigent en vraag of hij of zij je verder kan helpen als je vastloopt met orkestrepertoire.
– ga op zoek naar muziek om je heen, ik heb bv vorige week muziek gemaakt met potten, pannen en glazen..
– ga muziek luisteren, muziek die je nog niet kent.. Wedden dat je daarna weer zin krijgt om zelf aan de slag te gaan? (een uurtje YouTube levert mij bv vaak heel veel energie en inspiratie op)
– leer iets nieuws, ga je verdiepen in iets nieuws of iets wat je nog nooit hebt gedaan.

Mocht je graag meer tips of info van mij willen, of wil je hulp van mij met jouw muzikale activiteiten in deze tijd? Dan mag je me altijd mailen via info@judithvanboven.nl

Ik kan je ook helpen in een online sessie!

Zelf thuis aan je intonatie werken

Orkestrepetities gaan niet door deze periode, veel muzieklessen worden wel online gegeven deze weken. Maar vooral mensen die geen lessen (meer) volgen belanden in een soort niemandsland. Ze vinden het lastig om zelf aan de slag te blijven én vorderingen te maken.

Sommige orkestdirigenten vragen orkestleden video’s te sturen zodat ze feedback kunnen geven op hun uitvoeringen… Een belangrijk aandachtspunt is intonatie.

En weet je, intonatie is iets waaraan je thuis ook best wel goed alleen kunt werken. Hoe?
Met een stemapparaatje.. Moeilijk is het niet per se, het vergt wel veel concentratie en discipline.
En vooral ook veel tijd, maar dat is wellicht een minder groot probleem.

Ik heb een mooi filmpje gemaakt waarin ik precies uitleg hoe je dat kunt aanpakken…

Nog een paar belangrijke tips:
– zorg dat je goed ingespeeld bent voor je start met deze oefeningen
– kies een chromatisch stemapparaatje en stel A=442Hz in
– wees heel nauwkeurig
– zorg dat je ook een (hulp)grepentabel bij de hand hebt

Heb je toch nog vragen? Neem dan gerust contact met me op! Dat kan door simpelweg een mailtje te sturen naar info@judithvanboven.nl

De grote muziekrace

Hahaha, wie deze titel leest denkt dat ik volslagen doorgedraaid ben..
Alles ligt stil op dit moment, dus de titel van mijn blog is op dit moment even lastig te plaatsen..

Tóch is dit een goede timing om dit bericht te schrijven. De paasdagen komen eraan, we moeten allemaal thuis blijven, maar ja je wil toch wel eens iets nieuws. Welnu, voor de muzikanten onder ons (en vooral ook voor alle muzikale jongeren) is dit een topper!

Ivo Kouwenhoven is een bekend componist die zich heeft gespecialiseerd in het componeren voor jeugdorkesten. Hij organiseert ook regelmatig zijn eigen jeugdmuziekfestivals en is een veel gevraagd jurylid en gastdirigent voor play-inns.

Ivo is, op muzikaal educatief vlak, een man naar mijn hart. Hij snapt dat kinderen dat wat ze spelenderwijs tot zich nemen veel beter onthouden dan dat wat ze moeten ‘stampen’.

In die visie passen ook zijn stripfiguurtjes Bas en Viola. Twee kinderen die de wereld van de muziek samen ontdekken.
Er zijn inmiddels beginnersboeken voor onder andere blokfluit, trompet, blokfluit en slagwerk, maar er is ook een stripboek over muziektheorie… Ideaal voor kinderen!

Sinds kort is er een mooi spel op de markt met Bas en Viola in de hoofdrol: De Grote Muziekrace.

Ik had de eer het spel als 1 van de eersten te mogen uitproberen met mijn leerlingen. Het plan was om het met een grotere groep te doen, maar ook hier gooide de Corona-crisis roet in het eten. Ik heb het spel dus gespeeld met 4 individuele leerlingen tegelijk.

De reacties waren onverdeeld positief! Op een speelse wijze komen allerlei vragen en opdrachten aan de orde die betrekking hebben op muziek(theorie). Doordat er verschillende moeilijkheidsgraden in de vragen zitten, kun je het spel gemakkelijk spelen met leerlingen van een verschillend niveau. Ze leren van elkaar en van het spel…

Ik ben zeker van plan het spel regelmatig in mijn lessen te laten terugkeren, en wellicht ook met opleidingsorkesten (maar dan dus in groepen) te gaan spelen.. 

Voor nu kan ik het alle (ouders van) jonge muzikantjes aanraden om het spel aan te schaffen en thuis lekker te spelen!

Via de site is het spel verkrijgbaar voor nog geen 35 euro.

Tips om de repetitie-loze weken door te komen


Zo, dat kwam bij de cultuursector even heel hard aan die persconferentie van afgelopen maandag. Tot 1 juni geen grote samenkomsten, dat betekent waarschijnlijk dat de wekelijkse orkestrepetities tot die tijd uit den boze zijn. Hoewel, die maatregelen schijnen dan weer tot 6 april te lopen, dus over repetities is nog niet echt duidelijkheid, maar concerten moeten wel worden afgelast etc etc…

De afgelopen week heb ik de leden van mijn eigen orkesten geprikkeld met filmpjes waarin ik quizvragen stel over het repertoire wat nu op de lessenaar ligt.
Maar nu de tijd zonder repetities langer wordt, en vooral ook om mijn volgers die niet in 1 van mijn orkesten spelen een beetje muzikaal te prikkelen hier een aantal tips om de repetitieloze weken door te komen!

– kies elke week 1 of meerdere stukken uit de map van het orkest waarvan je je partij helemaal gaat uitspitten. Eventueel kun je wellicht meespelen met een cd of een opname op internet om toch een beetje het orkestgevoel te houden.
– ken je alle stukken al goed genoeg? Kies dan een willekeurig stuk en ga het eens helemaal anders doen om jezelf scherp te houden: bv: van achter naar voren spelen, in een heel ander tempo spelen, met een andere articulatie. 
– zoek een mooi solostuk om te spelen en leg je helemaal toe op dit stuk! Misschien kun je anderen wel blij maken met een leuk mini-concert in jouw tuin bij goed weer.
– download de app ‘Tonestro’ voor jouw blaasinstrument. Met deze app kun je (gratis, maar er is ook een betaalde versie) diverse stukken spelen en je krijgt gelijk feedback over hoe goed je hebt gespeeld (qua zuiverheid en ritmiek) Ook leuk: je kunt er een soort spel van maken met je muziekvrienden wie de hoogste weekscore haalt.
– ben je handig met filmpjes opnemen? Ga naar de website www.musicdoesntstop.com en download daar de muziek van ‘Song for Health’. Een initiatief van Martin Schippers en Steven Verhelst om de mensen die in de frontlinie voor ons klaar staan om het Corona virus te bestrijden.. Misschien vind je het leuk om daar ook je muzikale steentje aan bij te dragen?!
– lees een goed boek over muziek en de kracht van muziek. Zomaar wat ideetjes:
            – Waarom Für Elise een vergissing was (Piet de Loof)
            – Van trilling tot rilling (Roger van Boxtel)
            – SInging in the brain (Erik Scherder)
            – Alles begint bij Bach (Merlijn Kerkhof)
            – Iedereen is muzikaal (Henkjan Honing)
            – Ons muzikale brein (Daniel Levitin)
– liever muziek beluisteren? Maak een account aan bij klankwijzer.tv en kijk gratis naar opnames van diverse concerten/concoursen.
– maak 1 van de bijgevoegde woordzoekers
– volg online workshops/lessen over muziek! Zomaar wat voorbeeldjes van wat je via mij kunt kiezen:
            – individuele coaching/les op koperen blaasinstrument
            – ademhaling
            – podiumangst overwinnen
            – improviseren op blues
            – muziekgeschiedenis (meerdere lessen)
   (wil je hierover meer informatie, mail dan eventjes naar info@judithvanboven.nl)
– hou vooral ook social media in de gaten, in deze tijd volgen leuke muzikale initiatieven elkaar snel op! 

Succes en veel plezier!

Ademhalen via de Buteyko methode

Tsja, Corona, we kunnen er niet meer om heen. Het aan griep verwante virus wordt onder meer verspreid door de lucht en leidt tot koorts en luchtwegklachten.
Inmiddels ligt het openbare leven in ons land vrijwel stil, sociaal contact moet zoveel mogelijk vermeden worden, en verder is het bealngrijk om vaak je handen te wassen en geen lichamelijk contact te hebben met anderen.

En van de week las ik nóg iets waarvan ik dacht: dat is een hele goeie!
Ik kreeg namelijk ook van verschillende kanten ‘kritische noten’ toegeworpen of blazers en zangers als ze aan het musiceren zijn niet extreem gevoelig zijn voor het virus. Alle repetities en lessen zijn afgelast, maar dat is niet omdat blazers extra gevoelig zijn. Lekker thuis muziek maken is zelfs aan te raden op dit moment: ontspanning!

Ik snapte de zorgen wel een beetje, maar het is echt helemaal veilig om thuis lekker te musiceren met je stem of je blaasinstrument.
Wil je toch nog extra bescherming? Ga je dan toeleggen op de Buteyko-ademhaling, gebaseerd op de reinigende kracht van je neus. NIET alleen als je speelt, maar juist als je in ruimtes bent waar je andere mensen ontmoet.

Onze neus heeft namelijk een belangrijke filterfunctie als het gaat om het afweren van virussen en bacteriën. Het microklimaat in de neus is zo samengesteld dat het indringers af kan weren om zo te voorkomen dat deze verder in het lichaam terecht komen, met name in de longen. Eigenlijk heeft de neus dus een soort steriliserende functie. Het neusslijm vangt kleinere stofdeeltjes en bacillen op, die kunnen worden doorgeslikt om vervolgens afgebroken te worden in de maag.
Daarnaast wordt in de neus stikstofoxide gemaakt, dit helpt je immuunsysteem om ontstekingen aan te pakken. 

Je mond heeft deze reinigende functies allemaal niet, dus inademen door je neus is het veiligste in de strijd tegen het Corona-virus én andere virussen die door de lucht worden verspreid.

Dus, blijf vooral lekker zingen en blaasmuziek maken, maar probeer wel in te ademen via je neus! (niet alleen tijdens het musiceren dus)

Ben je verkouden en ga je toch met je instrument aan de slag? Ook dat is helemaal prima! Als je verkoudheid voorbij is, is het wel slim om je mondstuk eventjes goed uit te koken in een pannetje met azijn en water.

Oh, enne wist jij al dat ik ook online coaching geef in deze tijden van Corona?
Stuur me gerust een berichtje als je interesse hebt!

Je koperblaasinstrument zelf reinigen

Veel mensen uit Zuid-Nederland hebben vorige week hun instrument gebruikt met carnaval. En ja, dan is het wel een goed idee om daarna je instrument mooi schoon te maken. Niet alleen goed voor het instrument, maar ook voor jou als bespeler. Ik las laatst over trombonisten met een zogenaamde blazerslong. Deze aanhoudende maar niet productieve hoest bleek veroorzaakt te worden door de schimmels die zich in zijn trombone hadden genesteld. Vanaf het moment dat hij zijn trombone regelmatig ging desinfecteren werden zijn klachten minder.
Schoonmaken dus dat instrument, maar hoe kun je dat het beste aanpakken? Hier een stappenplan!

1. Laat je instrument een halfuurtje weken in water (bv in de badkuip). Haal hiervoor het instrument helemaal uit elkaar. Wel goed onthouden op welke plaats ieder onderdeel hoort! Bescherm de onderdelen (en het bad) eventueel met een doek op de bodem van het bad. Voor het bad gebruik je lauw-warm water gemixt met isopropylalcohol. Deze alcohol zorgt voor de desinfecterende werking. Je kunt het bij iedere bouwmarkt kopen. Gebruik géén agressieve schoonmaakmiddelen of kokend water, want dit gaat ten koste van je lak. Spoel alle onderdelen na het weken even door en droog ze af.

2. Zet een pannetje half gevuld met azijn en half gevuld met water op het fornuis. Leg hier je mondstuk in en laat het mengsel ongeveer 10 minuten koken.
Daarna kun je de binnenkant van het mondstuk met een mondstukborsteltje (gedrenkt in isopropylalcohol) schoonmaken. Daarna het mondstuk goed uitspoelen en afdrogen.

3. Ook de buizen moeten schoongemaakt worden met een borstel. Je kunt hiervoor speciale borstels aan een spiraalvormige stalen veer kopen bij de muziekhandel.
Vooral de leadpipe (buis waar het mondstuk in gaat) en de ventielbuizen moeten goed schoongemaakt worden. Naspoelen met water en goed laten drogen. Wist je trouwens dat er via deze site ook een speciale reinigingsslang te koop is die je op je kraan kunt aansluiten?! Een aanrader!!

4. Als alle onderdelen schoon zijn kun je de buizen weer in elkaar zetten. Vet de buizen goed in met buizenvet/pompenvet of zuurvrije vaseline.

5. Dan is het tijd om de ventielen terug te plaatsen. Breng hiervoor speciale ventielolie aan de bovenkant van de ventielen en beweeg ze dan draaiend door de holte om de olie te verdelen. Wees hierbij niet te zuinig! Draai de ventielen vast. het teveel aan olie verlaat het instrument toch wel weer. Nu kunnen ventielen weer worden vastgedraaid.
(Eigenlijk geldt hetzelfde voor het in elkaar zetten van een schuivend instrument, zoals de trombone. Hiervoor is dan wel andere olie voor nodig, deze bestaat afhankelijk van het merk uit één of twee componenten. Plaats hiervoor de buitenschuif over de binnenste schuif en breng enkele druppels olie aan op de binnenkant van de schuif. Door nu goed heen en weer te schuiven, wordt de olie verdeeld. Eventueel kan hierna nog een enkele druppel water worden toegevoegd, eventueel met een speciale sproeier, om de olie gelijk al iets te verdunnen.)

6. Dan is het een kwestie van oppoetsen met een zilver- of lakpoetsdoek, afhankelijk van het soort materiaal waarvan je instrument is gemaakt.

Merk je nou dat er iets niet goed is met je instrument? Dat kan bijvoorbeeld een versleten of verdwenen waterklepje zijn of iets anders… Neem geen risico, ga niet zelf ‘klussen’, maar breng je instrument naar een echte instrumentenreparateur!

Een gemotiveerde leerling, wat is de rol van de docent?


Wat heel belangrijk is voor docenten/coaches om te doen als zij willen meewerken aan het motiveren van leerlingen, is volgens mij zichzelf blijven motiveren. Als zij zichzelf niet blijven motiveren om hun werk goed uit te oefenen, heeft dit ook effect op de leerlingen. De manier waarop de docent/coach lesgeeft heeft ontzettend veel invloed op de leerlingen; gemotiveerde docenten zorgen voor gemotiveerde leerlingen. Leerlingen merken het wanneer hun docent zich niet goed voelt, niet op zijn of haar gemak voelt of geen plezier heeft in zijn of haar werk. Een docent/coach moet een positieve uitstraling hebben op de leerlingen. De leerlingen steken dan meer op en hebben ook meer plezier in het les krijgen dan wanneer een docent met een negatieve instelling voor de klas staat. 
Een ander belangrijk aspect waarom ook leraren goed gemotiveerd moeten zijn is dat een gebrek aan motivatie voor overspannenheid kan zorgen. Een niet gemotiveerde docent heeft geen plezier in het werk, maar moet dit wel elke dag doen. De docent vindt het steeds moeilijker worden om zichzelf te motiveren en ziet na een tijdje ook op tegen het werk. Dit werkt natuurlijk negatief voor de docent zelf, maar daarmee ook voor de leerlingen. De docent gaat overspannen lesgeven, kan de lesstof niet goed overbrengen en doet ook weinig tot geen moeite, waardoor ook de leerlingen hun motivatie verliezen.

Dat klinkt allemaal behoorlijk dramatisch, maar het kan ook heel anders! 
Want weet je wat echt leuk is? Als je als docent niet simpelweg lesstof overbrengt, maar dat je nieuwsgierig bent naar elke leerling.. Dat je probeert je leerling echt te leren kennen en naast hem te lopen op zijn reis door de wereld van de muziek. Jezelf als coach zien, als gids die de leerling helpt om verder te komen, maar wel op zo’n manier dat het past bij de leerling. 
Dus niet simpelweg je lesjes afdraaien en boos worden als er weer eens niet of niet goed genoeg gestudeerd is. Nee! Start vanuit de leerling (ze zijn echt allemaal anders!) en blijf zo zelf ook altijd leren! Geef de leerling het gevoel dat hij eigenaar is van zijn les en van zijn muziek. Op die manier blijven jij en je leerling gemotiveerd!