muziekdocent in de 21e eeuw

Afgelopen vrijdag was ik weer even terug op ‘mijn’ Fontys Conservatorium, waar ik tussen 1999 en 2009 mijn tweede thuis had.
Man, wat heb ik daar veel geleerd, veel bloed (nou…. dat viel mee), zweet (dat zeker) en tranen (ook die!) gestudeerd…
Wat was het ook een gezellige tijd! Eindelijk op een school met mensen die mijn droom begrepen, mijn droom deelden!

Wat was het tof om weer even terug te zijn op het oude nest. Wat is er ook veel veranderd…

En veranderen doet er zeker veel, in het werkveld, maar ook in de maatschappij. Dat was mede de reden dat het conservatorium een intervisiedag voor buitenschoolse muziekeducatie organiseerde… Een boeiende ochtend was het, met de presentatie van een onderzoek naar buitenschoolse muziekeducatie in de provincie Brabant, een keynote van Suzan Lutke en verschillende praktijkvoorbeelden van hoe buitenschoolse muziekeducatie in de huidige tijd kan worden vormgegeven.
Het was een dag die bedoeld was om je als muziekdocent te (her)bezinnen op jouw positie in de maatschappij.
Nou, ik kan je zeggen, dat doel is bij mij zeker bereikt!

Met mijn hoofd vol gedachtes en ideeën reisde ik weer huiswaarts, op weg naar weer een aantal buitenschoolse muzieklessen!

In dit blog zet ik mijn gedachtes op een rijtje… Reacties zijn altijd meer dan welkom, ik wissel graag van gedachten met jullie.

Je kunt Facebook niet openen of je komt wel weer een filmpje of artikel tegen waarin het goede van muziek wordt verteld. Muziek is goed voor iedereen. Muziek is een taal die iedereen spreekt, is ook een veel gehoorde kreet. Veel projecten voor vluchtelingen draaien om  muziek, omdat je met muziek heel snel iemand bereikt… En dan nog dat Meer muziek in de klas, dat kent tegenwoordig iedereen, toch?
Maar ja, dat gaat dan toch vooral over binnenschoolse muziekeducatie, en aangezien ik geen schoolmuziek gestudeerd heb, is dat niet zo zeer mijn terrein. Of toch wel? Want ik ga regelmatig voor workshops en lessenseries naar basisscholen, en doe dat met superveel plezier…

Mark Rutte op tv die aangeeft dat gevallen muziekscholen (en dat waren er heel wat, zeker in de provincie Brabant), hun teloorgang aan zichzelf te danken hadden én dat de landelijke politiek hierop geen invloed heeft. Nee, dit valt onder de verantwoordelijkheid van gemeenten. Nou, lekker dan! En zeker die quote dat het hun eigen schuld was dat ze hun deuren moesten sluiten, die muziekscholen. Dat doet pijn…

Maar wacht nou ‘s even…. Misschien is het wel zo dat op die muziekscholen nog niet goed werd nagedacht over de positie van muziekonderwijs in de 21e eeuwse samenleving… Waren ze niet goed voorbereid op de vraag die uit de samenleving kwam? Of…?
Teveel overhead? Of…?
Ik kan er geen passend antwoord op geven…

Zelf heb ik ooit ingevallen op een muziekschool als docent, maar verder heb ik nooit op zo’n school gewerkt. Vroeger, van mijn 8e tot mijn 17e volgde ik zelf lessen aan een muziekschool.
De docent bepaalde, vanuit zijn expertise en ervaring, welke lesboeken er gebruikt werden en welke composities er op de lessenaar lagen. Het was methodegestuurd onderwijs. Mij maakte het allemaal niet uit, als ik maar lekker muziek kon maken! Ik studeerde net zolang tot ik het huiswerk van die week goed kon spelen…

Methodegestuurd onderwijs, dat was er ook op het conservatorium.

In de methodiek-lessen leerden we over het zogenaamde bloem-model. Alle aspecten van het musiceren kwamen als blaadjes van de bloem bij elkaar en uiteindelijk leidden deze naar het hart van de bloem, het goed uitvoeren van een bepaald muziekstuk.
Zo werk je bijvoorbeeld aan een toonladder, ritme, ademhaling etc, om uiteindelijk bij dat muziekstuk uit te komen… Je probeert de blaadjes van de bloem zodanig te maken dat ze aansluiten bij de behoeften van een leerling. Dat is iets wat ik in mijn dagelijks lespraktijk nog altijd doe… Een dyslectische leerling benader je bijvoorbeeld meer auditief, pas later ga je naar de noten op papier.

De titel van dit blog is ‘muziekdocent in de 21e eeuw’… Maar wat is er dan zo anders in de 21e eeuw? Volgens alle reclamepraatjes maakt muziek slim, creatief, goed in samenwerken etc…
Maar hoe zit dat dan met de traditionele 1-op-1 lessen? Leer je daar dan van samenwerken? En van die traditionele methodegestuurde opleiding, wordt je daar zo creatief van?
Maar die methode is wel prettig als leidraad toch? Voor wie eigenlijk? Voor de leerling? Of voor mij als docent?

Ik denk dat een methode prettig is als leidraad, voor alle partijen. Maar of dat per se een traditionele methode moet zijn? In mijn optiek is het slim om de methode ook op de leerling af te stemmen. Leerlingen hebben allemaal verschillende intelligenties (zoek maar eens op meervoudige intelligentie) en je kunt ze dus allemaal op een andere manier het beste bereiken en hen laten genieten van muziek en muziek maken! Want dat is toch het uiteindelijke doel. Probeer steeds vanuit de leerling te denken, niet vanuit ‘jouw’ methode.

En dan nog iets anders: muziek is goed voor iedereen! Toch?!
Maar als dat zo is, moeten we dan ook niet voor elke aparte doelgroep een apart programma aanbieden?
Ik kan er zo al wel een aantal bedenken (waarvan ik enkele voorbeelden ook al aan het uitwerken ben)
– Met muziek meer zelfvertrouwen (voor faalangstige jongeren)
– Werelds feest (voor jongeren met verschillende culturele achtergronden)
– Blaas je best (voor leerlingen van harmonieën en fanfares)
– 2 maten rust (voor (jong)volwassenen met een ernstige ziekte)

De lessen van deze verschillende programma’s kunnen elkaar wellicht best gedeeltelijk overlappen… Maar hier komt ook een stukje marketing om de hoek kijken. Ja, ook daar moet de hedendaagse muziekdocent in thuis zijn!

Zelf ben ik de afgelopen tijd al erg druk geweest met het nadenken en brainstormen over mijn lespraktijk, en welke plaats ik als docent inneem in de maatschappij. De intervisiedag heeft me geholpen verder te denken over deze zaken. Wordt dus zeker vervolgd.

Wil je reageren? Heb je ideeën? Laat het me weten!

Leave a Comment

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.