Slimmer worden met muziek

Muziek maakt slim, meer muziek in de klas, blaasmuziek is cool… Zomaar wat kreten die tegenwoordig vrijwel dagelijks voorbij komen. Immers: in het PO wil men steeds meer muzieklessen gaan verzorgen. Op zich een goede ontwikkeling…
Maar ik kan me ook voorstellen dat mensen een beetje moe worden van al die ‘slogans’…

Toch wil ik er eentje uitpikken waar ik me de afgelopen week mee bezig heb gehouden: Muziek maakt slim.
Ik heb me verdiept in hoe dat dan werkt dat slimmer worden met muziek…

Wat gebeurt er eigenlijk in je hersenen als je muziek maakt of beluistert?
Als je muziek luistert of speelt, komen de zintuiglijke prikkels binnen in de thalamus, een hersengebied diep in het midden van de hersenen. Alle gebieden van de thalamus worden gestimuleerd.

Van daaruit ontstaan verbindingen met verschillende delen van de hersenen, zoals het taalcentrum, het geheugen, het bewegingscentrum, het gebied waar betekenis wordt gegeven aan zintuiglijke prikkels en met de cockpit van je hersenen; de prefrontale cortex.

Dit gebied ligt achter je voorhoofd. In het gebied komen belangrijke cognitieve en emotionele functies samen zoals beslissingen nemen, plannen, sociaal gedrag en impulsbeheersing, maar ook het werkgeheugen vindt er zijn plaats. Het gebied ontwikkelt zich het langst, tot ongeveer je 25e levensjaar.

Je moet de thalamus zien als het vrouwtje op rollerskates vroeger in een telefooncentrale. Zij verbond alle binnenkomende lijnen met elkaar. De thalamus is de schakelcentrale.

Muziek heeft op veel gebieden van de hersenen invloed. Op één muzikale stimulus reageren 17 biljoen hersencellen! Bijvoorbeeld emoties, geheugen etc worden door muziek beïnvloed.

Door het feit dat er relatief nieuwe informatie aan de presentator gepresenteerd wordt, worden de hersenen geprikkeld en zo op korte termijn veranderd. Dit gebeurt elke dag, elke minuut in ons leven. Maar hoe bereik je een langdurig effect?

Artur Jaschke doet nu onderzoek naar het lange-termijneffect. 200 kinderen in Amsterdam, groep 3 en 4. De ene groep krijgt gewoon de reguliere lessen, de andere groep krijgt één uur extra muziekles per week, drie jaar lang. In die periode wordt er vijf keer een IQ test afgenomen. Grote vraag is dan natuurlijk: presteren de kinderen met extra muziek beter op reken-, taal- en IQ-testen? Ik ga de uitslagen hiervan zeker in de gaten houden!

Muziek maken levert meer extra ontwikkeling op dan muziek luisteren. Bij muziek maken, maakt het niet uit of het om zingen gaat of een instrument bespelen, het effect is vergelijkbaar. Het maken en luisteren naar nieuwe muziek (waar je meer moeite voor moet doen) heeft meer effect dan bekende muziek. Geïmproviseerde muziek levert het brein het meeste op.

Het effect van muziek geldt voor alle mensen, hoe oud of hoe jong ook, dus mijn motto ‘Je bent nooit te oud om met muziek je brein fitter te maken’!