fbpx

Ouderen, waarom maken ze muziek óf waarom stoppen ze juist?

In Coronatijd is er wel eens wat tijd over, en zodoende zat ik rond te snuffelen op de website van het LKCA.
En ik vond daar een onderzoek wat ik al eerder had gelezen, maar wat juist nu opnieuw mijn aandacht trok. Het was een onderzoek dat in 2016 was verschenen in het International Journal of Community Music.
Het onderwerp? Wat motiveert oudere amateurmuzikanten om opnieuw te beginnen of te blijven spelen in een ensemble of band en waarom stoppen ze met muziek maken?

Juist in deze Corona-tijd is het lastig om de oudere muzikanten te 'bedienen' als dirigent. 
Voor de jongeren kun je quizzen doen, en soms zelfs stay-at-home video's opzetten, maar voor veel ouderen (althans dat is mijn ervaring tot op heden) is dat toch erg lastig. En juist daarom viel mijn oog op dit onderzoek. Ik wilde er inspiratie uit halen!

De onderzoekers van de University of Sheffield (GB) onderzochten twee amateurensembles en interviewden vijf participanten om achter hun motieven te komen. Daarna formuleerden ze vijf profielen van spijtoptanten:

De enthousiaste terugkeerder – van kindsbeen af met muziek bezig en alle steun daarvoor; als jong volwassene gestopt en na het pensioen weer begonnen. De basis uit zijn jeugdjaren maakte dat deze muzikant dertig jaar later zijn muzikale identiteit terugvond. Dit type blijft dus.  
Mijn vertaling naar nu: dit is een enthousiasteling die thuis heus lekker speelt en die na de lockdown weer zijn of haar partijtje komt meespelen in het orkest. Enige 'voeding' en inspiratie is uiteraard wel welkom!

De aarzelende pensionado – in jeugdjaren de nodige muzikale scholing gehad, maar veelal op eigen initiatief of door zelfstudie. Hij is wat bescheiden in wat hij bereikt heeft en stopt vanwege gezondheidsredenen: hij kan het niet meer doen volgens de normen van het ensemble. 
Mijn vertaling naar deze lockdown: dit is iemand die je in de gaten moet houden. Wellicht dat dit iemand wordt die straks na de lockdown het touwtje in de boot zou kunnen gooien. Hier moeten reddingsboeien voor gereed worden gehouden! Tijdens de lockdown kan zo iemand al veel hebben aan een soort buddy waarmee hij of zij als duo samen kan repeteren. Goed om dat ook te adviseren!

De gestresste afhaker – iemand voor wie doorgaan met het ensemble niet goed is omdat de balans tussen de stress en de uitdaging die het oplevert, verstoord raakt.
Ook dit is iemand die we na de lockdown in de gaten moeten houden. In de lockdown is er wellicht weinig gespeeld en als er straks weer gerepeteerd wordt zal dat best wat moeite kosten zowel fysiek als mentaal. Deze gestresste afhaker is hiervoor gevoelig en zal snel het touwtje in de boot gooien. Het is dus goed om na te denken over hoe je straks weer start met repeteren.

De vermoeide buitenstaander – is vooral op zoek naar een gevoel van erbij horen en stopt als het niet lukt. Verlaat het ensemble om sociale en muzikale redenen.
Als we deze persoon binnenboord willen houden moeten we proberen, ook nu al, het groepsgevoel sterk te houden! 

De tevreden herinneraar – Deze stopper heeft warme gevoelens voor de muziek en is al in de jeugdjaren eraan verslingerd. Verschil met het eerste type is de muzikale standaard, de lat die deze participant erg hoog legt: hij of zij stopt wanneer het onder de maat wordt wat hij nog kan.
Deze muzikant in hart en nieren repeteert wellicht tijdens de lockdown lustig door thuis. Maar het kan zijn dat ondanks dat repeteren, het niveau ten opzichte van de rest van het orkest toch tegenvalt als er weer gerepeteerd wordt. Het is zaak om dan als dirigent samen met die persoon te kijken of je dit eventueel kan opvangen door andere partijen te kiezen voor deze muzikant...

Uit het onderzoek blijkt dat mensen heel graag een leven lang muziek zouden maken, maar onderweg komen ze aardig wat trubbels tegen. Dat kunnen sociale, persoonlijke én muzikale trubbels zijn. Meestal stoppen muzikanten vanwege persoonlijke of sociale problemen, en juist níet vanwege muzikale problemen.

Daaruit leid ik af dat je als docent/dirigent toch ook meer oog moet hebben voor deze persoonlijke en sociale problemen, en daar misschien wat meer op in moet spelen. Op die manier kan een leven lang musiceren wellicht toch werkelijkheid worden…

Persoonlijk probeer ik volgens mij altijd wel de mens achter de muzikant in het oog te houden, maar dit bericht is voor mij wel weer een wake-up call om dat nog meer te doen. In deze Corona-periode is dat extra lastig, maar ik ga toch proberen daarmee aan de slag te gaan!
Misschien juist ook bij mijn seniorenorkest waar ik regelmatig te maken heb met ‘herintreders’.
Nu ik deze 5 types muzikanten ken, kan ik daar mijn voordeel mee doen, en dat zal ik ook zeker doen!

Blessures voorkomen

Bij veel bedrijven wordt aandacht besteed aan ARBO-richtlijnen om zodoende allerlei arbeidsgerelateerde blessures te voorkomen..
Als musicus ben je in de meeste gevallen zélf verantwoordelijk voor het beschermen van je lijf tegen allerlei blessures.

Natuurlijk denken de meeste mensen bij blessures gelijk aan gehoorschade die opgelopen kan worden. En ja, ik controleer ook regelmatig met een speciale app of ik mijn oren niet aan téveel dB’s bloot stel. 
(Nu met Corona is dat natuurlijk wel veel minder aan de orde.) 

Maar als dirigent kun je ook last krijgen van blessures aan armen, schouder, nek en bovenrug… 
Het is goed om regelmatig te sporten en op die manier je core goed te trainen, zodat je minder snel vatbaar bent voor dit soort blessures. Belangrijk is het ook om regelmatig voldoende rust te nemen…

Tja, mijn lichaam vormt een belangrijk deel van mijn werk, dus daar moet ik goed voor zorgen.
Anderen doen dat (terecht) niet voor me, dus ik moet echt zelf opletten, in die zin ben ik dus mijn eigen ARBO-bewaker.

Wat ik dan doe om fit te blijven? Ik wandel dagelijks en ben inmiddels ook weer van start gegaan met touwtje springen, dat houdt hopelijk ook het jeugdig enthousiasme in mij vast 😉
Ook doe ik sinds kort wat yoga-oefeningen om flexibel en lenig te blijven, en ik moet zeggen dat voelt wel heel goed!

Als spelend muzikant is het vooral belangrijk om tijdens het repeteren goed op je houding te letten, zodat er niets vast of 'op slot' komt te zitten.
Het is daarom aan te raden om regelmatig een video-opname van jezelf te maken om te bekijken hoe je er bij zit of staat en of dat allemaal goed gaat.

En ook voor spelende muzikanten geldt natuurlijk dat je minder snel last krijgt van blessures als je fit bent, dus regelmatig bewegen en sporten is een heel goed idee!

Podiumangst, een taboe aangepakt!

Zo'n 15 tot 25 procent van alle mensen die muziek beoefenen heeft last van podiumangst. De meesten van hen zijn vrouwen.  Er heerst, met name bij beroepsmusici, een enorm taboe op podiumangst. Veel professionals slikken bètablokkers voor belangrijke concerten... 
Twee weken geleden was er in de podcast van Podium Witteman aandacht voor podiumangst. Onder andere Mike Boddé vertelde over wat podiumangst met hem deed en hoe hij het aanpakt. 

Wat is podiumangst eigenlijk?

Alle ogen van de aanwezigen zijn op jou gericht. Een optreden lijkt op een wedstrijd en de angst blokkeert je. Je beseft dat iedereen ziet dat je nerveus bent, bloost, trilt, misselijk wordt of dat het zweet je uitbreekt.

Bij podiumangst is de angst vooraf nog het ergst. Deze angst komt het meest voor bij presentatoren, cabaretiers, zangers, toneelspelers en musici. Het staat je carrière flink in de weg. Veel mensen slikken medicatie tegen deze angst. Het geneest de angst echter niet.

Podiumangst is een sociale angst. Het heeft alles te maken met andere mensen. Je weet dat je het publiek niet kunt vragen of je het nog eens mag overdoen. In gedachten zie je dat alle blikken op jou zijn gericht. En je bent bang dat jouw performance helemaal de mist in gaat.

Podiumangst kan verschillende oorzaken hebben:

Algemene biologische kwetsbaarheid
(bv
neuroticisme, negatief affect)

Algemene psychologische kwetsbaarheid
(bv introversie, perfectionisme)

Specifieke ervaringen
(bv een mislukking bij een eerder concert of een familielid met een angststoornis)

Symptomen van podiumangst

Trillen  
Verstijven
Verhoogde hartslag
Droge mond
Zweten
Nervositeit
Misselijkheid
Duizelingen/ tintelingen
Willen vluchten
Negatieve gedachten
Steeds moeten plassen

Podiumangst aanpakken

Angst is een natuurlijke reactie van je lichaam die je niet kunt uitbannen. Wél kun je leren hoe ermee om moet gaan waardoor de angst minder of geen vat meer op jouw podiumpres(en)tatie heeft.

Dat kan op verschillende manieren:
- Medicatie
- Meditatieve interventie (bv yoga)
- Psychologisch fysiek gerichte interventies
- Cognitieve interventies
- Muziektherapie
- Counseling/Coaching

Misschien ben jij al bezig om jouw podiumangst aan te pakken met bijvoorbeeld coaching of counseling, maar misschien wil je een meer specifiek op podiumangst gerichte aanpak..  
Vanuit mijn ervaring als faalangstreductiecoach heb ik daarom een speciale workshop opgezet waarin je handvaten krijgt om je podiumangst aan te pakken.
De workshop kan  samengaan met counseling of coaching bijvoorbeeld bij De kleine veilige haven, maar is ook prima als op zichzelf staande workshop te volgen.

Vol vertrouwen het podium op

éen van de ontspanningsoefeningen uit de workshop:
Zoek een comfortabele zithouding, je voeten op de grond, je handen op je schoot en je rug tegen de leuning van een stoel.
We gaan nu om de beurt alle lichaamsdelen extreem aanspannen en dan daarna juist ontspannen.
•Handen en armen
•Gezicht
•Schouders
•Rug
•Buik
•Benen
•Tenen

Sluit af met een zogenaamde body-scan: voel bewust hoe alle lichaamsdelen nu voelen en merk dat je rustiger bent dan voor de oefening.

De workshop bestaat uit een aantal elementen:

- eerst kijken we hoe je zo efficient mogelijk kunt oefenen/studeren thuis en hoe je optredens zo goed mogelijk kunt voorbereiden. Hierdoor zullen je prestaties verbeteren en je angst afnemen.

- daarna krijg je verschillende strategieën en oefeningen aangereikt waarmee je aan de slag kunt om je podiumangst onder controle te krijgen. Je kunt hierbij denken aan ontspanningsoefeningen (waarbij adem een belangrijke rol speelt), imaginatie en mentale repetitie, aandacht en cognitie, anders denken en ankeren. 

Niks geen zweverig gedoe, maar praktische handvaten waarmee jij verder kunt!
Bij de workshop krijg je een leerwerkboek, waarin je alles nog eens kan nalezen. Bovendien bevat dit leerwerkboek nog extra oefeningen!

Je moet weten dat je podiumangst nooit helemaal kwijt zult raken, maar met de juiste aanpak kun je wel je angst de baas worden!  


Interesse?

Ik wil graag persoonlijk met je kennismaken en je verder helpen met jouw podiumangst! Neem contact met mij op via info@judithvanboven.nl of neem een kijkje op mijn website!

Muzikale uitdagingen in Corona-tijd

Ik zat afgelopen weekend vol ongeloof en afschuw naar de beelden te kijken van protesten en rellen in Eindhoven, Amsterdam en andere plaatsen. Natuurlijk, je kunt het niet eens zijn met de gang van zaken, en dan mag je dat laten weten. Maar je gaat niet andermans spullen slopen of mensen van hulpdiensten aanvallen!

En ja, ik vind het ook vervelend al die Corona-regels, maar hoe meer je toch met grote groepen bij mekaar komt, hoe langer we met die ellende zitten, denk ik dan met mijn boerenverstand.

Wat bezielt die mensen? Verveling? Balorigheid? Hebben ze geen opvoeding gehad, maar alleen voeding? Ach weet je… Ik kan dat niet veranderen. Wat ik wel kan doen is proberen jullie, mijn volgers, en ook mezelf muzikaal te blijven prikkelen in Corona-tijd. Want zo blijven we lekker bezig met muziek, en muziek leidt af en geeft positieve energie. En dat kunnen we wel gebruiken.

Daarom dus nu een aantal verrassende muzikale uitdagingen voor deze Corona-tijd.

1. Maak je eigen variant van een song of een solostuk wat jij mooi vind

2. Schrijf je eigen solo-stuk! Je vindt hier een Youtube-video van mij over het maken van je eigen dodecafonie.

3. Ga aan de slag met bv Garageband om een eigen blues te componeren! Ook hierover heb ik een video voor je gemaakt.

4. Mis je het samenspelen? Zoek iemand waarmee je (op afstand) kunt samenspelen, dit is hét moment om eens verrassende combinaties te maken!

5. Je kunt ook aan de slag gaan met multi-track opnames, bv met de app Acapella!

6. Verdiep je eens in de historie van je instrument, zoek alles op wat erover te vinden is.

7. Je kunt je natuurlijk ook verdiepen in een bepaalde componist of een bepaald genre om daarover alles te weten te komen.

Last but not least: neem muziekles of volg een leuke workshop! Veel docenten (waaronder ikzelf) verzorgen ook online lessen en workshops.

Juist nu is dat superleuk om te doen. Ik heb bijvoorbeeld workshops in ademhaling, improviseren, componeren, podiumangst overwinnen. Wil jij iets anders? Neem dan gerust contact met me op. Samen komen we er wel aan uit!

Meer weten? Kijk dan eens hier!

De magie van muziek

Muziek heeft iets magisch. Het kan je raken.. zonder woorden.. Muziek kan je echt voelen! Vorige week vroeg iemand me: 'Judith, hoe zit dat nou? Wat is eigenlijk de magie van muziek?'

Ik had niet 1-2-3 een antwoord paraat, maar ik ben er wel over na gaan denken.
Ik bedoel: muziek is mijn leven, ik zou niet weten wat ik zonder muziek moest. Maar als je me vraagt wat nu precies de magie ervan is? Lastig hoor!

Toch wil ik er dit blog artikel aan wijden. Waarom? Omdat ik denk dat het belangrijk is dat mensen, juist in deze tijd, de magie of misschien beter gezegd de kracht van muziek erkennen.

Veel muziek is voor mij gekoppeld aan herinneringen. Als kind was ik gek van Kinderen voor Kinderen, ik kende de teksten letterlijk uit mijn hoofd. Daarna kwamen de Childs Brothers, ik heb die cd's grijs gedraaid!

Bij ons thuis was het veelal blaasmuziek wat er te horen was, maar gaandeweg ging ik me meer interesseren voor 'echt' klassieke muziek. En zo heb ik gedurende de jaren een aardige rugzak vol magische muziekmomenten bij elkaar verzameld. Niet allemaal klassiek hoor, er zit ook genoeg popmuziek tussen!

Muziek heeft altijd ongelooflijk veel voor me betekend, en nog natuurlijk! Misschien wel iedere dag een beetje meer?!

En als je het goed beschouwt zijn het maar trillingen, trillingen in de lucht. Maar ja, wel trillingen die bij mij regelmatig zorgen voor rillingen!

Muziek roept emoties op, herinneringen, beelden. Het bepaalt mijn stemming.. En ik kan er eindeloos van genieten.

Wat mij betreft is muziek superbelangrijk voor het menselijke welbevinden. Niet alleen is het goed voor de ontwikkeling van de hersenen van kinderen en jong-volwassenen, het houdt ook je hersenen scherp als je wat ouder bent.

En wist je dat de werking van muziek al aanwezig is als je nog in de buik van je moeder zit?

Muziek is ook een soort gevoels-manager: het kan stemmingen beïnvloeden, ze versterken of juist afzwakken. Het is toch fantastisch dat simpele trillingen in de lucht zoveel voor je kunnen betekenen?

Muziek is ook een verbinder, en dat is iets wat we denk ik heel erg nodig hebben in onze samenleving, in onze wereld. Het verbroedert.

Genoeg redenen toch om muziek levend te houden? Laten we de (lokale) politiek vragen om samen met ons de muziek levend te houden!

#houddemuzieklevend

Tja, een nieuw jaar, nieuwe kansen.. Op 1 januari keek ik, zoals velen van jullie denk ik, naar het traditionele Nieuwjaarsconcert vanuit Wenen. Onder leiding van Ricardo Muti werd een fraai concert weggezet.. Heel vreemd zo zonder publiek.Je zag en voelde bijna de opluchting bij het losbarsten van het online applaus...





Maar wat op mij even zoveel indruk maakte als dit concert was de speech van maestro Muti na afloop van het concert.
Een speech over de kracht van muziek...

Een speech die zozeer aansluit bij mijn #houddemuzieklevend.. Want muziek verbindt mensen. Mijn voornemen voor dit jaar is om ook dit jaar de muziek levend te houden.

Hoe? Ik ga proberen weer een aantal mooie video's op te nemen nu we nog in lockdown zitten, maar daarnaast zal ik ook proberen op allerlei manieren mijn volgers, mijn leerlingen en mijn orkestleden te inspireren.

Heb jij een leuk idee wat daarbij past? Laat het me weten, en wellicht ga ik ermee aan de slag! Want samen houden we de muziek levend!

Omkijken en vooruitzien

Dit jaar werd alles anders dan anders. We hebben hobbels genomen, zijn in het diepe gegooid, moesten onze normale werkwijzen aanpassen, klommen weer op, werden even zo hard weer terug geslingerd, verloren dierbare zaken en dierbaren op onze weg.

Maar... laten we niet vergeten: er ontstond ook zoveel moois!

We ontdekten nieuwe dingen, leerden bij, maakten passen op de plaats, hadden tijd voor andere zaken, andere keuzes om te maken en waardevolle momenten samen.

Niet elke verandering hoeft slecht te zijn, sterker nog: ik ben ervan overtuigd dat verandering juist ook goed kan zijn.

Afgelopen jaar was voor veel mensen een heftig jaar, misschien wel te heftig voor sommigen.

Zelf ben ik best wel een positief ingesteld mens. Na een korte teleurstelling krabbel ik altijd wel weer op en daarmee borrelen er ook weer tientallen ideeën op.

Ik hoop dat 2021 ons meer vastigheid gaat bieden, meer perspectief, maar bovenal veel gezondheid.

Mijn credo sinds de start van de corona-crisis is 'houd de muziek levend'. Ik denk dat het met alle hindernissen het afgelopen jaar toch best aardig gelukt is. Maar ik hoop van harte dat het komend jaar veeeeeeeeeeel beter gaat lukken.

Dat hoop ik ook en vooral voor de verenigingen waar ik werk. Verenigingen die me de ruimte gaven om mijn werk tijdens lockdowns op andere manieren in te vullen om zo de muziek levend te houden. Verenigingen waar tal van mensen druk zijn om de toegestane activiteiten coronaproof te laten verlopen.

Als ik denk aan al die vrijwilligers, dan voel ik me ongelooflijk dankbaar dat ik voor en vooral ook mét hen mag werken!

Samen gaan we voor een beter 2021!

Motivatie – lief zijn voor jezelf

Vandaag de laatste aflevering in deze serie blogs over motivatie.
Een gevaarlijke ook, want als je niet uitkijkt werkt deze juist averechts...

Lief zijn voor jezelf verzandt namelijk al snel in een stukje zelfmedelijden, waardoor je er juist niets aan hebt. Dus ik moet een beetje uitleggen wat ik precies bedoel met lief zijn voor jezelf en hoe je dat het beste kunt uitwerken:

Vooropgesteld dat je werkt aan een doel (via kleine stapjes, waardoor je het overzicht hebt en je ook iedere kleine stap kan vieren/belonen), kan je ook weleens stuiten op een blokkade waardoor je zelfs je kleinste stapjes doel niet haalt.

Dat kan zijn door tijdgebrek, ziekte of om een andere reden. Hoe dan ook: als je weet dat dit tijdelijk is dan kun je op dat moment lief zijn voor jezelf en het jezelf vergeven.

Dat bedoel ik dus met lief zijn voor jezelf.

Lief zijn voor jezelf is niet consequent studie-ontwijkend gedrag goedpraten met allerlei slappe excuses! Oftewel: als er een goede reden is waardoor je je doel even niet haalt, reken het jezelf dan niet te zwaar aan!

Dat was dan alweer de laatste blog in deze serie over motivatie. Ik kan me voorstellen dat je nog vragen hebt of tegen problemen aanloopt. Schroom niet om me te mailen, ik help je graag!

Motivatie – support zoeken

Soms wil het weleens niet helemaal lekker lopen met je studie, en raak je toch een beetje uit je hum. Of je komt, zoals nu weer, in een lockdown terecht en je mist wat externe motivatie van bv je docent of dirigent.

Dan is het handig om support te zoeken. Natuurlijk krijg je die support in eerste instantie van je docent of dirigent, misschien van je sectiegenootjes in het orkest.

Maar je mag die support ook gerust zoeken bij familie en vrienden, zelfs als ze geen muziek maken. Vaak kennen die mensen jou nl heel goed en doorzien ze sneller wat je nodig hebt.

Dus vertel je familie en vrienden regelmatig over waar je mee bezig bent en vertel gerust als het even lastig is. Motivatie hoeft niet altijd van muzikale mensen te komen! Soms is de invloed van anderen die niet musiceren minstens zo groot!

Ik ben benieuwd hoe het jou inmiddels vergaat met je motivatie!

Volgende week het laatste deel in deze serie blogs!

Motivatie – jezelf een schouderklopje geven

Vorige week schreef ik er al een beetje over: als het lukt om jezelf te verbeteren, dan mag je jezelf een schouderklopje geven!
Maar hoe geef je jezelf nou een schouderklopje dat je tegelijkertijd weer motiveert om door te gaan?

Daar ga ik je vandaag iets over leren! Een motiverend schouderklopje gaat niet over het eindresultaat, maar over het proces richting dat eindresultaat. Dus geef je zelf niet een cadeautje omdat je iets goed speelt, maar omdat je dat goede spelen via een mooie en goede weg hebt bereikt.

Dat klinkt misschien een beetje zweverig, maar daarmee houd je wel motivatie voor het proces, en voorkom je faalangst bij jezelf.

Te vaak heb ik meegemaakt dat alleen goede eindresultaten beloond worden. Natuurlijk is het belangrijk dat je een stuk goed kunt spelen, maar belangrijker is dat je dat op een goede manier hebt bereikt, en dat de muziek leeft in jou.

En de muziek kan gerust leven, terwijl je toch nog fouten maakt. Beloon wat je gedaan hebt, beloon het proces, niet het product!

En dan? Waarmee beloon je jezelf dan? Ik zou je aanraden om jezelf te belonen met iets muziekgerelateerds: een nieuw boek, het luisteren van een interessante podcast, accessoires voor je instrument, etc, etc..
Zo hou je het compliment dichtbij het proces.