fbpx

Motivatie, hoe zit dat?

Het is een veelvoorkomende klaagzang bij muziekverenigingen: ‘ja, die jeugd van tegenwoordig die wil niet meer studeren om goed op een blaasinstrument te leren spelen. Ze willen alles gelijk kunnen en dat gaat niet… De jeugd van tegenwoordig heeft geen doorzettingsvermogen meer.’ 

Maar… is dat wel zo? Ik hoor kinderen toch regelmatig gepassioneerd vertellen over een spel waar ze helemaal in zitten en waarvoor ze tot het uiterste gaan om verder te komen.. Dus dan denk ik: ‘die jeugd van tegenwoordig, die heeft best doorzettingsvermogen!’ 

Maar de muzieklessen zoals we (ja, ik ook) die vroeger kregen, die sluiten niet zo goed meer aan bij de belevingswereld van kinderen en jongvolwassenen. Daarom probeer ik in mijn lessen niet meer per se uit te gaan van een bepaalde methode, maar probeer ik leerlingen te coachen/begeleiden op hun ontdekkingstocht door de wondere wereld van de muziek. 
Ik schrijf expres ‘hun ontdekkingstocht’ want ik ben ervan overtuigd dat iedere muzikant, jong of oud zijn eigen weg aflegt. En als je hen daarin steunt en begeleidt als docent/coach, dan zit het met dat doorzettingsvermogen wel goed!
Wil je daarover eens met mij van gedachten wisselen? Neem gerust contact met me op!

De maand februari zal op mijn website en social media kanalen in het teken staan van motivatie!

Deze week behandel ik de vraag: hoe werkt motivatie eigenlijk?

Motivatie is de wil om iets te leren of iets te doen. Gemotiveerde mensen zijn erg nieuwsgierig, betrokken en niet bang voor een moeilijke uitdaging. Motivatie kan je opdelen in twee groepen; intrinsieke en extrinsieke motivatie. Bij deze twee soorten zit er een verschil in de bron. Intrinsieke motivatie heeft een interne bron, uit een persoon. De mens motiveert zichzelf zonder een bron van buitenaf. Bij extrinsieke motivatie is er sprake van een externe bron. Dit kan bijvoorbeeld een beloning zijn; als ik nu goed oefen, krijg ik straks een zakje chips.

Motivatie wordt bepaald door bepaalde prikkels, dit zijn invloeden uit het milieu op de mens. Prikkels ontstaan doordat in zintuigcellen (receptoren) impulsen ontstaan, de zenuwcellen (conductoren) geleiden en verwerken deze impulsen en zorgen dat er een reactie (respons) ontstaat. Er zijn twee soorten prikkels interne prikkels, afkomstig uit het lichaam, en externe prikkels die afkomstig zijn uit het milieu. Als minimaal één van deze prikkels heel sterk aanwezig is, kan het gedragssysteem al in gang gezet worden en kan er een handeling worden verricht. 
Er wordt ook nog onderscheid gemaakt tussen een sleutelprikkel en een supranormale prikkel. De sleutelprikkel speelt de doorslaggevende rol bij het veroorzaken van een bepaald gedrag. Een supranormale prikkel is een prikkel die een nog sterker gedrag opwekt dan de sleutelprikkel, deze prikkel is dus effectiever.

Hoe goed een persoon presteert en reageert op prikkels is allemaal geregeld in de manier van denken. Personen die afgaan op intelligentie-beoordeling zijn minder gemotiveerd om hun best te doen en zullen sneller opgeven bij een moeilijke taak, omdat ze denken dat de intelligentie niet verbeterd kan worden. De personen die geloven in het harde werken, zullen sneller blij zijn met een moeilijke taak en zullen niet snel voelen dat ze hebben gefaald als iets mislukt.
Intelligentie wordt onderverdeeld in uitgekristalleerde intelligentie (kennis) en vloeiende intelligentie (redeneervermogen). Mensen met een goed redeneervermogen zijn in staat om informatie sneller te verwerken en worden minder snel afgeleid, zij zullen dus snel nieuwe dingen leren en gemotiveerder zijn dan andere.


Er zijn verschillende motivatietheorieën:
Als eerst hebben we de Piramide van Maslow. Het idee van deze piramide is dat een mens als eerst zal proberen de behoefte onderaan de piramide waar te maken en zich vervolgens omhoog werkt. 
Ten tweede hebben we de Verwachtingstheorie. Dit is de formule: motivatie = verwachting x beloning x waarde. Met ‘verwachting’ wordt de mate waarin een mens verwacht dat een handeling succesvol zal verlopen bedoeld. Met ‘beloning’ wordt hier bedoeld wat de mens als voordeel ziet bij de taak. ‘Waarde’ geeft aan hoe belangrijk het wordt gevonden. 
Ten derde is er de Attributietheorie, bij deze theorie hangt motivatie samen met attributies; hier wijden mensen hun succes of falen aan toe. Je kan dit onderscheiden in interne en externe attributen. Bij interne attributen ligt het meestal bij de persoon zelf, bij externe attributen wordt vaak de ‘schuld’ bij een ander persoon  neergelegd.
Vervolgens is er de Flowtheorie. Met ‘flow’ wordt bedoeld dat iemand helemaal opgaat in een activiteit waar hij of zij mee bezig is. Er is vooral ‘flow’ aanwezig wanneer een persoon het gevoel heeft dat hij of zij het aan kan en de taak niet hoog gegrepen is. 
Als laatst hebben we de Zelfdeterminatietheorie, hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie.

Zo, dat was een brok theorie! Volgende week zal ik schrijven over de rol van de docent/coach voor de motivatie van een leerling.

met apps beter muziek leren maken

Vorige week schreef ik over het spelen vanaf een tablet met de app Forscore. Maar een tablet heeft zoveel meer te bieden, in het bijzonder ook voor muziekstudie.

Het blijft natuurlijk van belang dat je als docent je leerling goede instructies geeft, maar de apps zijn vaak wel handig om de leerling thuis te kunnen laten oefenen.

Neem nou de Mobile Music Trainer!
De iPad-app Mobile Music Trainer helpt vooral beginnende muzikanten goed op weg. Er zijn vier verschillende standen voorhanden die je bij je hand nemen van een absolute beginner naar een bekwaam notenlezer.

Om te beginnen met Mobile Music Trainer (gratis, maar met in-app aankopen) kies je een van de vele instrumenten uit waarop je speelt, zodat de bladmuziek meteen weet welke noten je dient te spelen. Je kiest uit dwarsfluiten, klarinetten, saxofoons, trompetten, trombones, violen en cello’s. Daarna kan je aan de slag met de bladmuziek, waarbij de app in totaal meer dan 450 liedjes biedt. Het grootste gedeelte laat zich echter betalen met in-app aankopen.

Absolute beginners kunnen muziek leren spelen in de iPad-app met de Step Mode. De applicatie doet daarin een beroep op je microfoon. Hij herkent de noot die je speelt en pas als je hem hebt gespeeld, mag je verder naar de volgende noot. Pitch Mode geeft je respons of je de juiste noot aanslaat, Rhythm Mode stelt je ritmegevoel op de proef en de Test Mode is de eindtest: heb je een liedje onder controle? Mijn leerlingen vinden het tof en hebben er veel baat bij, omdat ze nu in de tijd tussen de lessen in veel effectiever kunnen studeren!

Maar er is meer! Wat te denken van de app Ningenius (betaald) waarbij kinderen in een videogame de grepen van hun instrument leren onthouden! Leuk dat dat op die manier kan, en een prima aanvulling op de lessen.

En dan voor de wat meer gevorderde leerlingen: met de app Good Ear Pro (betaald) kan getraind worden op het herkennen van intervallen en akkoorden. Erg handig voor extra training voor de theorie-examens!

Onlangs heb ik ook de app Musiclock (betaald) ontdekt waarmee leerlingen kunnen leren improviseren… Ook hartstikke handig voor docenten om tijdens de les te gebruiken!

Zoals je ziet zijn de meeste apps betaald, maar wat mij betreft zijn dit wel de beste apps op deze vlakken. Ze zijn de (relatief kleine) investering zeker waard!

Wil je meer weer weten? Of heb je andere oefen-apps die je wilt aanraden? Laat het me weten!

muziekles aan jonge kinderen

Je leest het overal: muziek is goed voor kinderen! Muziek maakt slim, maakt dat kinderen beter kunnen samenwerken en werkt respect voor anderen in de hand.

Zelf ben ik dan ook druk met het geven van lessenseries en workshops in het basisonderwijs. Want hoe eerder je begint, hoe beter, nietwaar?

Zo heb ik vorig schooljaar een project gedaan in groep 6 van een basisschool, waarbij kinderen kennismaakten met instrumenten uit het harmonieorkest. Daarnaast heb ik een workshop in groep 4 gegeven. Allemaal goede stappen in de richting van structureel muziekonderwijs op de basisschool. Maar ik merk toch ook dat veel scholen nog moeite hebben om dit onderdeel van het curriculum in te vullen. Terwijl het met de hulp van docenten van muziekverenigingen van allerlei pluimage zeker zou moeten lukken…

Nu, aan het begin van het schooljaar ben ik, namens één van de verenigingen waar ik werk, gestart met een (buitenschoolse) cursus ‘Muzikale ontdekkingsreis’ waarbij kinderen van alles leren over instrumenten van het harmonieorkest, terwijl ze tegelijkertijd noten leren lezen en blokfluit leren spelen.  Mooi om te zien hoe enthousiast de jonge kinderen zijn, dat kinderlijk enthousiasme, dat werkt aanstekelijk! En het is supertof om de kids al met muziek aan de slag te laten gaan, terwijl ze voor de meeste blaasinstrumenten nog te klein zijn of een onvoldoende ontwikkeld gebit…

Tegelijkertijd hoor ik, terwijl ik enthousiast schrijf over de jonge muzikale ontdekkingsreizigers, ook negatieve stemmen:
– blokfluitleerlingen willen alleen maar houtinstrumenten gaan spelen, en geen slagwerk of koperblaasinstrument
– blokfluitleerlingen willen helemaal geen hafabra-instrument spelen
– vaak stoppen de blokfluitertjes ná hun overstap naar een hafabra-instrument alsnog

En natuurlijk.. Van de 10 leerlingen die ik nu in mijn klasje heb, zal echt niet de volle 100% doorstromen naar de ‘reguliere’ hafabra-lessen. (ik zet dat regulier expres tussen aanhalingstekens omdat ik van mening ben dat je met adaptief en persoonlijk onderwijs veel meer enthousiasme en motivatie bereikt)…
Maar ik denk en hoop toch dat we een hoog doorstroompercentage bereiken.

Anders dan de AMV-lessen die meestal op muziekscholen worden aangeboden, zijn deze lessen erg toegespitst op het harmonieorkest, waardoor de kinderen daarover veel leren en enthousiast worden gemaakt.
En verder denk ik dat het voor de toekomstige hafabra-docenten van deze leerlingen belangrijk is dat ze op een goede (vaak speelse) manier met deze jonge muzikantjes omgaan…
Dat laatste geldt overigens ook voor jonge leerlingen die nog géén AMV-les hebben gevolgd. Lessen aan jonge kinderen eisen een andere aanpak van een docent!

In ieder geval zal ik me altijd blijven inzetten voor muziekonderwijs in welke vorm dan ook!

Ik ben benieuwd hoe de lezers van dit blog aankijken tegen AMV-lessen, en muzieklessen aan jonge kinderen…